ⓘ Հայաստանի աշխարհագրութիւն - Հայաստանի Աշխարհագրութիւն, Թադեւոս Յակոբեան, Կուր, Տարօն, Ստրաբոն, Ներսէս Պարսումեան ..

Հայաստանի Աշխարհագրութիւն

Հայաստանի աշխարհագրութիւն,Հայաստանը ծով ելք չունեցող երկիր է Հարաւ Արեւմտեան Ասիայի մէջ եւ Արեւելեան Եւրոպայի մէջ։ Կը գտնուի Հայկական լեռնաշխարհի հիւսիս-արեւելքը, Սեւ և Կասպից ծովու մէջտեղը, հիւսիսէն եւ արեւելքէն շրջապատուած է Փոքր Կովկասի լեռնաշղթաներով։ Կը սահմանակացնէ Վրաստանի, Ազրպէյճանի, Իրանի, Թուրքիոյ եւ չճանչցուած Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետութեան հետ։

Թադեւոս Յակոբեան

Յակոբեան ծնած է Լեռնաձոր, Սիւնիքի մարզ: 1940 թուականին, ան աւարտեց Երեւանի Պետական Համալսարանի ԵՊՀ Աշխարհագիտութեան բաժանմունքէն: Ան դարձաւ այդ բաժանմունքին դեկանը 1955-1957 եւ 1963-1965 թուականներուն ընթացքին, որմէ ետք դարձաւ ատենապետը բաժանմունքին 1962 թուականէն 1986 թուական: Իր գործը մեծաւ մասամբ կեդրոնացած էր պատմական աշխարհագրութեան վրայ: Ան գրած է բազմաթիւ գիրքեր:

Կուր

Կուր գետ, ։ Գետը կը պատկանի Կասպից ծովու աւազանին։ Երկարութիւնը 1.515 քմ է։ Հայկական բարձրաւանդակին կը պատկանի անոր վերին հոսանքը։ Սկիզբ կ՛առնէ Հայկական լեռնաշխարհի Փոքր Կովկասի հարաւ հիւսիսային հրաբխային բարձրաւանդակէն՝ Մեծ Հայքի Տայք նահանգի Արծիան եւ անոր շարունակութիւնը կազմող Մեծրանց լեռներէն, Կող գաւառի Կրիակունք լեռնադաշտէն․ ։ Կուրը կը հոսի դէպի արևմուտք՝ Արտահան, ջրելով համանուն դաշտը, կը դառնայ դէպի հիւսիս՝ Ջաւախք և արևելք՝ Վրաստան, ջրելով Թիֆլիսի դաշտը։ Հոսքը կը շարունակէ դէպի հարաւ-արեւելք՝ Ազրպէյճան։ Կասպից ծովը կը թափի Արաքսին միանալէն ետք։ Անոր հոսքը կը զսպուի երկու ամբարտակն ...

Տարօն

Ք.Ա. IX-VI դդ. Տարօնը եղած է Հայկական լեռնաշխարհի կազմաւորուած առաջին միասնական պետութեան՝ Ուրարտուի կարեւոր գաւառներէն մէկը, առաջնակարգ դեր խաղցած է անոր տնտեսական, քաղաքական եւ յատկապէս կրօնամշակութային կեանքին մէջ։ Կրօնական աւանդոյթի ուժով, 301–ին քրիստոնէութիւնը պետական կրօն ճանչցած հայ ժողովուրդը մկրտուած է Տարօնի հնամենի սրբատեղիներու մէջ։ Տրդատ Գ. թագաւորի զօրքերը՝ մարտերու ընթացքին, տեւական ընկճած են Տարօնի ընդդիմադիր ուժերը, կործանած հեթանոսական սրբարանները եւ անոնց տեղը հիմնած եկեղեցիներ։ Արքունի հրովարտակով Վահունի քրմապետական տան տիրոյթները տրուած են Գրիգոր Լուսաւորիչի հայրապետ ...

Ստրաբոն

Ստրաբոն, յոյն պատմիչ եւ աշխարհագրագէտ։ Հեղինակն է "Պատմութիւն" եւ "Աշխարհագրութիւն" երկերուն։ Ստրաբոն ծնած է ազնուական ընտանիքի մը մէջ, Ք. ա. շուրջ 63-ին, Պոնտոսի Ամասիա քաղաքը։ Ուսանած է Նյուսայի եւ Հռոմի ճարտասանական դպրոցներուն մէջ։ Ստացած է փիլիսոփայական կրթութիւն։ Ստրաբոն ճամբորդած է Յունաստան, Փոքր Ասիա, Հայաստան, Իտալիա եւ Եգիպտոս։ Գրած է "Պատմական յիշատակարաններ" ը, որ բաղկացած է 43 գիրքերէ։ Ք.ա. 145 - Ք.ա.127 թուականներու իրադարձութիւններուն մասին պատմող այդ երկէն պատառիկներ հասած են մեզի։ Ք.ա. 7 թուականէն սկսած է գրել իր հռչակաւոր "Աշխարհագրութիւնը", որ շարունակութիւնն է "Պատմակա ...

Ներսէս Պարսումեան

Ներսէս Պարսումեան Հալէպի Հայկազեան վարժարանի եւ նոր հիմնուած Քարէն Եփփէ ճեմարանի ուսուցիչը: Առաջնորդարանին արաբերէն լեզուով կատարուելիք բոլոր գործերու նուիրական մարդը: Հեղինակն էր նաեւ հայերէն լեզուով աշխարհագրութեան գիրքերու շարքին:

                                     

ⓘ Հայաստանի աշխարհագրութիւն

  • Հայաստանի աշխարհագրութիւն Հայաստանը ծով ելք չունեցող երկիր է Հարաւ Արեւմտեան Ասիայի մէջ եւ Արեւելեան Եւրոպայի մէջ Կը գտնուի Հայկական լեռնաշխարհի հիւսիս - արեւելքը
  • էջ Հայաստանի պատմական աշխարհագրութիւն պրակ 1, Երեւան, 1951, 189 էջ Հայաստանի պատմական աշխարհագրութիւն պրակ 2, Երեւան, 1952, 272 էջ Հայաստանի պատմական
  • Տուրուբերան Մեծ Հայքի վարչական բաժանում Թ.Խ. Յակոբեան 1981 Հայաստանի պատմական աշխարհագրութիւն Երեւան Միտք 2195 Մեծ Հայքի վարչական բաժանումը 2195 Մեծ
  • պատմիչ եւ աշխարհագրագէտ Հեղինակն է Պատմութիւն չէ պահպանուած եւ Աշխարհագրութիւն երկերուն Ստրաբոն ծնած է ազնուական ընտանիքի մը մէջ, Ք. ա. շուրջ 63 - ին
  • Տէր - Սահակեան, 1940: 44 էջ : նկար, քարտեզ, աղիւսակ, քարտեզ  24 սմ. Հայաստանի աշխարհագրութիւն Պատմական Հայաստան, Կիլիկիա եւ արդի Հայաստան: Բազմաթիւ քարտէսներ
  • որուն պատճառով մոռցուած է հնագոյն անուանումը Արցախ Թ.Խ. Յակոբեան 1981 Հայաստանի պատմական աշխարհագրութիւն Երեւան Միտք Մեծ Հայքի վարչական բաժանումը
  • ու գրչութեան կեդրոնով հռչակուած Ծործորի վանքը Թ.Խ. Յակոբեան 1981 Հայաստանի պատմական աշխարհագրութիւն Երեւան, Միտք Մեծ Հայքի վարչական բաժանումը
  • Վասպուրական Մեծ Հայքի Վարչական Բաժանում Թ.Խ. Յակոբեան 1981 Հայաստանի պատմական աշխարհագրութիւն Երեւան Միտք Մեծ Հայքի վարչական բաժանումը Կաղապար: Գիրք: Կարապետյան: Հայոց
  • Ժամանակագրութիւն հայ. armgeo - Հայաստանի Աշխարհագրութիւն հայ. Հայաստանի եւ Եւրոպական Միութեան յարաբերութիւնները ֆր. Հայաստանի մերձեցումը Եւրոպական Միութեան
  • Հոգեւոր Ճեմարանի Լսարանական բաժնին մէջ, աւանդելով ընդհանուր աշխարհագրութիւն եւ Հայաստանի աշխարհագրութիւնը առարկաները: Վերջին տասնամեակներուն մէջ հրատարակած