ⓘ Արա Շիրազ, Երեւան, Հայաստանի Խորհրդային Ընկերվարական Հանրապետութիւն, Խորհրդային Ընկերվարական Հանրապետութիւններու Միութիւն - 18 Մարտ 2014, Երեւան, Հայաստան՝ հայ ..

Արա (անձնանուն)

Արա, հայկական արական անձնանուն։ Հայ հին դիցաբանական անուններէն, որ մեզի աւանդած է պատմահայր Մովսէս Խորենացին։ Ծնունդ արած է գարնան, բուսականութեան, բերքի, յետագային նաեւ պատերազմի, ուժի աստուծոյ անունէն, որուն պաշտամունքը եղած է խեթերու, ուրարտացիներու, հայերու եւ փոքրասիական ժողովուրդներու մէջ։ Արա անունը, ըստ Գրիգոր Ղափանցեանի, ծնունդ արած է աքքատա-շումերական լեզուներէն եւ կը նմանցնէ խեթական Ara բոյսերու աստուածութեան։ Թարգմանաբար կը նշանակէ անտառ, արտ։ Գիտնականին կարծիքով մեր հնագոյն տեղանուններուն մէջ՝ "արա" մասնիկը, Արա աստուծոյ անունն է ։ Գիտնականներէն ոմանք նոյնութիւն նկատած են մեր ...

Տիգրան Պետրոսեանի անուան շախմատի տուն

Տիգրան Պետրոսեանի անուան շախմատի տուն, բացուած է 1970-ին, 1984-էն կը կրէ շախմատի աշխարհի 9-րդ ախոյեան Տիգրան Պետրոսեանի անունը։ Ընդգրկուած է Երեւանի Կեդրոն վարչական շրջանի պատմութեան եւ մշակոյթի անշարժ յուշարձաններու ցանկին մէջ:

Պռոշեանի Քոնեակի Գործարան

Պռոշեանի քոնեակի գործարան, ալքոլային խմիչքներ արտադրող ձեռնարկութիւն, Երեւանի մէջ: Կը գտնուի Աշտարակի խճուղիին վրայ՝ դէպի Պռոշեան գիւղ տանող հատուածը: Գործարանը յայտնի է իր Մանէ քոնեակ ապրանքանիշով:

Ալեքսանտր Միասնիկեանի Հրապարակ (Երեւան)

Ալեքսանտր Միասնիկեանի անուան հրապարակը Երեւանի բոլոր յատակագծերով` սկսած դեռեւս ակադէմիկոս Ալեքսանտր Թամանեանէն, նախատեսուած է ըլլալ իբրեւ հրապարակ, սակայն ձեւաւորուած է աւելի ուշ։ 2004-ին աւարտած է Երեւանի քաղաքապետարանի շէնքի շինարարութիւնը, որմէ ետք հաստատուած է հրապարակի քաղաքաշինական համակցութիւնը: Վերջինիս հիմնական սկզբունքը այն է, որ հրապարակին յարող քաղաքաշինական կառոյցը պէտք է ըլլայ Երեւանի քաղաքապետարանի շէնքը։ Այնուհետեւ քաղաքապետարանի շէնքի դիմաց կառուցուած է Մոսկուայի տունը 2005, եւ Միասնիկեանի հրապարակի կառուցապատմամբ Երեւանը ունեցած է ոչ միայն ժամանակակից հրապարակ, այլ նաեւ ...

                                     

ⓘ Արա Շիրազ

Արա Շիրազ, Երեւան, Հայաստանի Խորհրդային Ընկերվարական Հանրապետութիւն, Խորհրդային Ընկերվարական Հանրապետութիւններու Միութիւն - 18 Մարտ 2014, Երեւան, Հայաստան)՝ հայ քանդակագործ, ՀՀ Ժողովրդական նկարիչ։

                                     

1. Կենսագրութիւն

Արա Շիրազը XX դարու յայտնի բանաստեղծ Յովհաննէս Շիրազի եւ բանաստեղծուհի Սիլվա Կապուտիկեանի որդին է։

1966 թուականին աւարտած է Երեւանի գեղարուեստա-թատերական բաժինը։

1987-1993՝ Հայաստանի նկարիչներու միութեան նախագահ։

Մահացած է "Նաիրի" բժշկական կենդրոնին մէջ ծանր հիւանդութենէ յետոյ։ Քանդակագործը ծայրահեղ ծանր վիճակին մէջ հիւանդանոց տեղափոխուած էր 2014 Փետրուար 24-ին։ Բժիշկներն ախտորոշած էին գլխուղեղի արեան շրջանառութեան սուր խանգարում, զարգացած էր պոլիօրգանային անբաւարարութիւն։

                                     

2. Ստեղծագործութիւններ

1960-ական թթ. հայ կերպարուեստին մէջ գեղարուեստական ձեւերու թարմացման՝ բլաստիկայի ազգային աւանդոյթներու իւրացման միտումներն արտայայտուած են Շիրազի գործերուն մէջ։

  • "Անի" հիւրանոց, Երեւան
  • "Ներբող" 1970, թրծակաւ, ԺԱԹ, Երեւան
  • "Վահանով կինը", 1970, դրուագուած պղինձ
  • "Անտունի", 1969, թուջ, ԺԱԹ, Երեւան

1970-ական թթ. Շիրազի արտայայտչամիջոցները դարձած են առաւել վաւերագրական, բազմազան։

  • "Ֆիտայի", 1976, երանգաւորուած գիպս, ՀԱՊ
  • "Բապլօ Բիգասսօ", 1976, դիմաքանդակ, թուջ, ԺԱԹ
  • "Ուիլիամ Սարոյեան" 1975, դիմաքանդակ, թուջ, ԺԱԹ
  • "Հրաչեայ Ներսիսեան", 1976, դիմաքանդակ, թուջ, ԺԱԹ

Հոյակապ գեղեցիկ գործերէն են՝

  • "Դուին" հիւրանոցի ճակատի "Դուին" հարթաքանդակը
  • "Ալեքսանտր Մեասնիկեանի" յուշարձան
  • "Եղիշէ Չարենցի" յուշարձան
  • Անդրանիկ Օզանեանի յուշարձանի յուշարձան
  • Մ. Մկրտչեանի 2004, Գիւմրի յուշարձան
  • "Պարոյր Սեւակի" յուշարձան

Հեղինակ է բազմաթիւ այլ քանդակներու՝

  • "Յովհաննէս Շիրազի" մահարձան
  • Վազգէն Ա-ի արձանի, որ տեղադրուած է Սեւանի Վազգէնեան հոգեւոր դպրանոցի բակին մէջ 2008։
  • "Սերգէյ Փարաճանովի" մահարձան
  • հօր՝ Յովհաննէս Շիրազի հուշարձանի, որ տեղադրուած է Երեւանի Մալաթիա-Սեբաստիա թաղամասին մէջ 2005
  • "Ուիլիամ Սարոյեանի" մահարձան
  • "Վազգէն Սարգիսեանի" յուշապատի դիմաքանդակի

Երեւանի Գրիգոր Լուսաւորիչ եկեղեցիի դիմացի աջ անկիւնին մէջ տեղադրուած Անդրանիկ Օզանեանի յուշարձանի հեղինակն է 2002 թ.։ Այն հարցին, թէ ինչու է ան Անդրանիկին երկու ձիերու վրայ քանդակած է, ան պատասխանած է. "Երկու ձիերը կը խորհդանշեն Արեւմտեան եւ Արեւելեան Հայաստանները, "դարերով բաժանուած երկիր, մեր միանալու պատգամը եւ ազգային ազատագրական պայքար", Անդրանիկը երդում է ուտում՝ հայացքը Մասիսին ուղղելով" ։

                                     
  • 1983 Արա Շիրազ քանդակագործ Մասիս Շիրազ Սիփան Շիրազ բանաստեղծ վաղամեռիկ Աստղիկ Շիրազ Անի Շիրազ Արաքս Շիրազ Հայկ - Թադէոս Շիրազ Վանանդ Շիրազ Սովետահայ
  • Զօրավար Անդրանիկի ձիարձանը 2002, Արա Շիրազ Յովհաննէս Շիրազի 1994, Արա Շիրազ Սերգէյ Փարաջանովի 1999, Արա Շիրազ Կոմիտասի անուան զբոսայգիի պանթէոնին
  • պարուսոյց Արա Յակոբեան, հայ ֆութպոլիստ Արա Յարութիւնեան 1928 - 1999, Երեւան հայրենի քանդակագործ Արա Շիրազ 1941 - 2014, Երեւան հայ քանդակագործ Արա Պալիոզեան
  • Յունիսի ծնածներ 1862. Բագրատ Այվազեան մ.1934, Թիփղիս գրող, վիպասան 1941. Արա Շիրազ մ.2014 քանդակագործ 1951. Պոնի Թայլըր անգլերէն Bonnie Tyler բրիտանացի
  • Ասմարեան ծն.1922, Արմաւիր գրականագէտ 1996 Օտիսէաս Էլիթիս ծն 1911 2014 Արա Շիրազ ծն.1941 քանդակագործ Կաղապար: Country data Արուբա Արուպա Դրօշի եւ հիմնի
  • տաճարին մօտ, տեղադրուած է 2002 - ին Քանդակագործ ՀՀ ժողովրդական նկարիչ Արա Շիրազ Ճարտարապետ Ասլան Մխիթարյան Յուշարձանը կառուցուած է պրոնզէ ու պազալտէ
  • Ճարտարապետ ակադեմիկոս Ճիմ Թորոսեան Քանդակագործ ՀՀ վաստակաւոր նկարիչ Արա Շիրազ Յուշարձանը կառուցուած է կրանիտէ ու պազալտէ, բարձրութիւնը 8, 6 մեթր է Արձանի
  • արուեստագէտներու աշխատանքները Մարտիրոս Սարեան, Սերգէյ Փարաջանով, Արա Շիրազ Ստեփան Շիրազ եւ այլն Թանգարանը ունի 6 սենեակներ Առաջին սենեակին մէջ կը ներկայացուի
  • հարեւանութեամբ կանգնեցուած է տաղանդաւոր շախմատիստի կիսանդրին քանդակագործ Արա Շիրազ ճարտարապետ Կարլէն Անանեան, 1989 Այս շէնքէն ներս իր գործունէութիւնը
  • Մարթա Արկերիչ Martha Argerich արժանթինցի հրեայ դաշնակահարուհի 08 Յունիս Արա Շիրազ մ.2014 քանդակագործ 12 Յունիս Չիկ Կորէա մ 2021 Ճազի աշխարհահռչակ դաշնակահար
  • Նիկողոսեան, 1966, 1985 Ալեքսանտր Միասնիկեանի արձանը քանդակագործ Արա Շիրազ 1981 Հայկական 89 - րդ Թամանեան բաժանմունքի մարտիկներուն նուիրուած յուշակոթողը