ⓘ Հայաստանի դրօշ, Հայաստանի պետական խորհրդանիշներէն մէկը։ Այն սահմանուած է Հայաստանի Սահմանադրութեամբ եւ դրօշի մասին օրէնքով։ Կազմուած է կարմիր, կապոյտ, ծիրանագոյ ..

Բագրատունիներու Դրօշ

Բագրատունիներու դրօշ, միջնադարեան Հայաստանի ազնուական տոհմերէն մէկուն՝ Բագրատունիներու դրօշը։ 10-րդ դարու 60-ական թուականներու կիսուն կը դառնայ համահայկական թագաւորութեան խորհրդանիշ։

Արաբական Խալիֆայութիւն

Արաբական խալիֆայութիւն, իսլամադաւան պետութիւն՝ միջնադարուն ։ Յառաջացած է իսլամական նուաճումներուն իբրեւ արդիւնք՝ Է. դարու առաջին կիսուն։ Կը ղեկավարէին իսլամութեան հիմնադիր Մուհամմէտ մարգարէին յաջորդները կամ փոխանորդները ։ 762-ին հիմնուած է մայրաքաղաք Պաղտատը, որուն անունով պետութիւնը կոչուած է նաեւ Պաղտատի խալիֆայութիւն։ Արաբական խալիֆայութիւնը ունեցած է երեք հիմնական շրջաններ՝ Բարեպաշտ խալիֆաներու պետութիւն արաբերէն՝ الخلافة الرشيدون՝ ալ-խիլաֆա ալ-ռաշիտուն, 632-661, Օմայեան խալիֆայութիւն եւ Աբասեան խալիֆայութիւն ։ Խալիֆայութեան տարածութիւնը ներառած է երեք ցամաքամասերէն մեծ հատուածներ։ Հիւ ...

Մեր Հայրենիք

Մեր Հայրենիք, Հայաստանի քայլերգն է։ Որդեգրուած է 1 Յուլիս 1991-ին, ան շուտով ներշնչուած է Հայաստանի առաջին հանրապետութենէն, սակայն բառերը փոխելով: Բառերը գրուած են Միքայէլ Նալպանտեանի կողմէ եւ երաժշտութիւնը՝ Բարսեղ Կանաչեանի: 2006-ին տեղի կունենայ բանավէճ մը քայլերքը փոփոխութեան ենթարկելու, սակայն Դաշնակցականները կը հակարակին: Խորհրդարանը Մեր Հայրենիք քայլերգը ընդհունած է որպէս քայլերգ, բայց 2008-ին կառավարութիւնը յայտնեց նոր քայերգի մրցում:

Տիրան Ա.

Կաղապար:Տեղեկաքարտ միապետ Տիրան Ա, ծննդեան թուականը անյայտ – Ք.Ա. 95, Մեծ Հայքի Արտաշէսեան թագաւոր, մօտ Ք.Ա. 115-էն։ Արտաշէս Ա.–ի որդին։ Յաջորդած է աւագ եղբօր՝ Արտավազդ Ա.–ին։ Մովսէս Խորենացի զայն կը նշէ Տիգան անունով:։ Տիրան Ա.–ի գործունէութեան վերաբերեալ տեղեկութիւնները սակաւ են ու կցկտուր։ Յայտնի է, որ Արտաշէս Ա.–ի օրով Հայաստանի արեւմտեան զօրավարութիւնը վարած է։ Արտավազդ Ա.–ի հետ դաւադրութեամբ կրտսեր եղբօր՝ քրմապետ Մաժանին սպաննած է։ Անզաւակ Արտավազդ Ա.–ի օրով, գահաժառանգ կարգուած է։ Տիրան Ա. համեմատաբար խաղաղ ժամանակաշրջանի ընթացքին գահակալած է։ Ապահովելով երկրի անկախութիւնն ու անվտան ...

                                     

ⓘ Հայաստանի դրօշ

Հայաստանի դրօշ, Հայաստանի պետական խորհրդանիշներէն մէկը։ Այն սահմանուած է Հայաստանի Սահմանադրութեամբ եւ դրօշի մասին օրէնքով։ Կազմուած է կարմիր, կապոյտ, ծիրանագոյն գոյներէն ՝ հորիզոնական հաւասարաչափ շերտերով, լայնքի եւ երկայնքի 1։2 յարաբերակցութեամբ։ Այն չափերով եւ գոյներով Հայաստանի Առաջին Հանրապետութեան դրօշի կրկնութիւնն է։

"ՀՀ դրօշի մասին" առաջին օրէնքը ընդունած է ՀՀ Գերագոյն խորհուրդը 24 Օգոստոս 1990-ին։ Ներկայ օրէնքը ընդունուած է 15 Յունիս 2006-ին 2005-ի Սահմանադրական փոփոխութիւններէն ետք։ Դրօշի գոյներու մասին կան տարբեր մեկնաբանութիւններ։ 2006-ի օրէնքին մէջ գրուած է.

"Կարմիր գոյնը կը խորհրդանշէ Հայկական բարձրաւանդակը, հայ ժողովուրդի մշտական պայքարը յարատեւման, քրիստոնէական հաւատքի, Հայաստանի անկախութեան եւ ազատութեան համար։ Կապոյտ գոյնը կը խորհրդանշէ հայ ժողովուրդի ապրելու կամքը խաղաղ երկինքի ներքոյ։ Նարնջագոյնը կը խորհրդանշէ հայ ժողովուրդի արարչական տաղանդը եւ աշխատասիրութիւնը":

                                     

1. Պատմութիւն

Տե՛ս նաեւ ՝ Հայաստանի դրօշներու ցանկ

Այսօրուան եռագոյն դրօշը շատ քիչ նմանութիւն ունի նախկին հայկական դրօշներուն հետ։ Հին ժամանակներուն, բանակները կ՚երթայինն կռիւներու՝ առջեւէն սիւներու վրայ տանելով փորագրուած ժայռաբեկորներ։ Փորագրութիւնները կրնային ներկայացնել վիշապ, արծիւ, վագր կամ ինչ-որ խորհրդաւոր աստուածային առարկայ։ Քրիստոնէութեան ընդունման հետ, հայկական տէրութիւնը փոխառեց շատ տարբեր դրօշներ, որոնք կը ներկայացնէին տարբեր հարստութիւններ։ Արտաշէսեան հարստութեան դրօշը, օրինակ, բաղկացած է կարմիր կտորէ, որու վրայ պատկերուած են երկու արծիւ, որոնք կը նային իրարու եւ բաժանուած են ծաղիկով։

                                     

2.1. Կառուցուածք 19-րդ դար

Պարսկաստանի եւ Օսմանեան Կայսրութեան միջեւ Հայաստանի բաժանումէն ետք, որոշ ժամանակ Հայկական դրօշ ստեղծելու գաղափարը դադրեցաւ գոյութիւն ունենալ։ Ֆրանսացի գրող Վիքթոր Հիւկոյի թաղման արարողութեան մասնակցելու համար, 1885-ին Փարիզի հայկական ուսանողական համաժողովի խնդրանքով Վենետիկի Մխիթարեան միաբանութեան անդամ եւ յայտնի բանասէր Ղեւոնդ Ալիշանը Հայաստանի համար նոր դրօշ ստեղծեց։ Ալիշանի առաջին նախագիծը շատ նման էր նորօրեայ Հայկական դրօշին՝ այն հորիզոնական եռագոյն էր։ Այնուամէնայիւ, այն աւելի նման էր ՊուլԿարիոյ ներկայիս դրօշի հակառակ շրջուած տարբերակին։ Առաջին կարմիր ժապաւէնը՝ կը խորհրդանշէր Զատիկի առաջին Կիրակին, յաջորդող կանաչ ժապաւէնը՝ Զատիկի Կանաչ կիրակին, եւ, վերջապէս, կամայական սպիտակը ընտրուած էր լրացնելու այս համադրութիւնը։ Ալիշանը Ֆրանսայի մէջ եւս մէկ դրօշի նախագիծ ըրած է, որ ներկայիս յայտնի է իբրեւ՝ "Հայկական Ազգայնական դրօշ" ։ Այն նոյնպէս եռագոյն էր, բայց ի տարբերութիւն նախորդի, այս մէկը ուղղահայաց եռագոյն էր՝ ֆրանսական դրօշի նման։ Անոր գոյները՝ կարմիր, կանաչ եւ կապոյտ, ձախէն աջ՝ կը խորհրդանշէին այն ծիածանը, որ Նոյը տեսած էր Արարատից իջնելիս։

                                     

2.2. Կառուցուածք Անդրկովկասի Խորհրդային Սոցիալիստական դաշնութեան Հանրապետութիւն

1828-ի վերջը ռուս-պարսկական պատերազմէն ետք պարսից Հայաստանը կը միանայ Ռուսական կայսրութեան եւ կը կոչուի Ռուսահայաստան։ Երբ ռուսական կայսրութիւնը կը փլուզուի, Ռուսահայաստանը կը վերականգնէ իր անկախութիւնը եւ Վրաստանի ու Ազրպէյճանի հետ միասին կը միացուի Անդրկովկասեան Դեմոկրատական Դաշնակից Հանրապետութեան։ Այս միասնական նահանգը գոյատեւեց գրեթէ մէկ տարի եւ շուտով կազմալուծուեցաւ։ Քանզի Հանրապետութիւնը կարճ կեանք ունեցաւ, այն չունէր դրօշ կամ այլ խորհրդանիշ։ Այնուամէնայնիւ, որոշ պատմաբաններ կը համարեն, որ հորիզոնական ոսկեգոյն, սեւ եւ կարմիր եռագոյնը, նման է Գերմանիոյ դրօշին, սակայն որոշ փոփոխութիւններու շնորհիւ եղած է Անդրկովկասի դրօշը։ Դաշնութիւնը կազմալուծուած է 26 Մայիս 1918-ին, երբ Վրաստանը կը վերականգնէ իր անկախութիւնը եւ կը վերածուի Վրաստանի Դեմոկրատական Հանրապետութեան։ Երկու օր ետք՝ 28 Մայիս 1918-ին, եւ՛ Հայաստանը, եւ՛ Ազրպէյճանը կը վերականգնեն իրենց անկախութիւնը՝ իբրեւ Հայաստանի Առաջին Հանրապետութիւն եւ Ազպէյճանի Դեմոկրատական Հանրապետութիւն։



                                     

2.3. Կառուցուածք Հայաստանի Առաջին Հանրապետութիւն

link=|մինի Անկախութիւն ձեռք բերելէն ետք, Հայաստանի առաջին հանրապետութիւնը ընդունեց ներկայիս հայկական եռագոյնը։ Սիմոն Վրացեանը վկայած է. "Դրօշակի ձեւի եւ գոյնի շուրջ եղան բաւական երկար խորհրդակցութիւններ. ի նկատի առնուեցան հայոց պատմական դրօշակները, լսուեցաւ հայկաբան Ստ. Մալխասեանցի հիմնաւորուած զեկուցումը հայկական դրօշակի մասին եւ, ի վերջոյ, որոշուեցաւ ընդունել հորիզոնական կարմիր, կապոյտ ու նարնջի երեք գոյները՝ պայմանով, որ վերջնական հաստատումը կատարուի Սահմանադիր ժողովի կողմէ, որ պէտք է գումարուէր Հայաստանի երկու հատուածներու միացումէն ետք" ։ Նախնական ձեւը, որ վերջին հաշուով մերժուեցաւ, ծիածանագոյն դրօշն էր։ Այս նախնական ձեւը կարելի է տեսնել Մարտիրոս Սարեանի տուն-թանգարանին մէջ Երեւան։ Անկախ Հայաստանի դրօշը ուներ 2:3 յարաբերակցութիւն, սակայն 26 Օգոստոս 1990-ին, երբ ՀԽՍՀ Գերագոյն Խորհուրդը ընդունեց այն իբրեւ Հայաստանի Հանրապետութեան դրօշ՝ յարաբերակցութիւնը փոխուեցաւ 1:2-ի:

                                     

3. Ազդեցութիւն

Ազգային դրօշը նաեւ կը յիշատակուի Հայաստանի ազգային օրհներգին մէջ՝ "Մեր Հայրենիք" ։ Մասնաւորապէս՝ երկրորդ եւ երրորդ տուներուն։

Արցախի Հանրապետութեան դրօշ

Հիմնական յօդուած ՝ Արցախի դրօշ

Տե՛ս նաեւ՝ Արցախի Հանրապետութեան զինանշան

Արցախի Հանրապետութեան պետական դրօշը ընդունուած է հանրապետութեան Գերագոյն խորհուրդի որոշմամբ՝ 2 Յունիս 1992-ին՝ Հայաստանի դրօշի նմանութեամբ, աւելացուած է միայն սպիտակ եռանկիւնաձեւ նախշանկար։ Երկու ծայրերէն սկսուող սպիտակ հնգատամ սանդղանման գորգանախշ, որ կը միանայ դրօշի մէկ երրորդ հատուածի վրայ։ Սպիտակ գորգանախշը կը խորհրդանշէ մայր Հայաստանէն Արցախի բաժանումը եւ Հայրենիքին վերջնական միանալու ձգտումը։ Դրօշի լայնութեան յարաբերակցութիւնը անոր երկարութեան կը կազմէ 1:2, որ հաւասար է Հայաստանի դրօշի յարաբերութեան։

                                     
  • Արցախի դրօշ ստեղծուած է Հայաստանի դրօշի նմանութեամբ, աւելցուած է սպիտակ եռանկիւնաձեւ նախշանկար հայկական գորգի նմանութեամբ որ կը խորհրդանշէ Արցախի
  • ցանկացած չափի դրօշ Հայաստանի Հանրապետութեան պետական զինանշանի մասին օրէնքը ընդունուած է 19 Ապրիլ 1992 - ին, որմով վերականգնուած է Հայաստանի առաջին հանրապետութեան
  • Բագրատունիներու դրօշ միջնադարեան Հայաստանի ազնուական տոհմերէն մէկուն Բագրատունիներու դրօշը 10 - րդ դարու 60 - ական թուականներու կիսուն կը դառնայ համահայկական
  • Յախուերտեան, Արդարադատութեան նախարար Գ. Պետրոսեան Յուլիս, 1918 - ին, Հայաստանի ազգային դրօշ ընդունուեցաւ եռագոյնը կարմիր, կապոյտ, նարնջագոյն 1 Օգոստոս 1918 - ին
  • 850 855 - ականներուն, հայերը արաբական տիրապետութեան դէմ անգամ մը եւս ապստամբութեան դրօշ կը բարձրացնեն 850 - ին հայերը Հայաստանէն կը հեռացնեն ոստիկան Ապուսեթին, իսկ
  • աշխատանքին որպէս գնահատնք, Կ. Ղաֆադարեան կը պարգեւատրուի Աշխատանքային Կարմիր Դրօշ ի եւ Պատուոյ Նշան ի շքանշաններով, իսկ 1975 - ին Ակադեմիայի բարձրագոյն գնահատականին
  • տասներկու հատորեակը Լենինի շքանշան Պատուոյ նշան շքանշան Աշխատանքային Կարմիր դրօշ ի շքանշան Աշխատանքային արիութեան համար մետալ Ալեքսան Աթթարեան Տիր 1995
  • համար, 1971 - ին Փրոֆ. Ջ. Կիրակոսեան պարգեւատրուեցաւ Աշխատանքային Կարմիր Դրօշ ի շքանշանով: Արժանացաւ կառավարական բազմաթիւ մետալներու եւ պատուագիրներու:
  • արուեստներուն ու ճարտարապետութեան հետ: Ա. Եակոբսոն արժանացած է Աշխատանքային Կարմիր Դրօշ շքանշանին, իսկ 1981 - ին, ծննդեան 75 - ամեակին առիթով, Հայկական ՍՍՀ Գերագոյն
  • պարգեւարտուի Լենին ի, Հոկտեմբերեան Յեղափոխութեան Աշխատանքային Կարմիր Դրօշ ի շքանշաններով, իսկ 1976 - ին, ան կ արժանանայ Սոցեալիստական Աշխատանքային Հերոս կոչումին: