ⓘ Free online encyclopedia. Did you know? page 8

Արայիկ Խանտոյեան

Արայիկ Խանտոյեան, Վերին Սասունիկ, Հայաստան - 9 Հոկտեմբեր 2018, Գիւմրի, Հայաստան), Արցախեան պատերազմի մասնակից ազատամարտիկ եղած է, ՀՀ զինուած ոյժերու պահեստազորի մայոր, հասարակական-քաղաքական գործիչ, "Հիմնադիր խորհրդարան" կազմակերպութեան եւ "Սասնայ ...

Խնկօ Ապէր

Խնկօ Ապէր, մանկագիր, թարգմանիչ, մանկավարժ, առակագիր։ Ծնած է Ղարապոյա այժմ՝ Սպիտակի շրջանի Խնկոյեան գիւղ։ Նախակրթութիւնը ստացած է ծննդավայրի, ապա Ալեքսանդրապոլի մէջ այժմ՝ Կիւմրի։ 1890-1910 թուականներուն, կը վարէ ուսուցչութեան պաշտօն՝ Անդրկովկասի զ ...

Թաթուլ Կրպէեան

Թաթուլ Կրպէեան, Թաթուլ, Թալինի շրջան, Հայաստանի Խորհրդային Ընկերվարական Հանրապետութիւն, Խորհրդային Ընկերվարական Հանրապետութիւններու Միութիւն - 30 Ապրիլ 1991, Գետաշէն, Կէօլ-Կէօլ, Ազրպէյճանական Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետութիւն, Խորհրդային Ըն ...

Լեւոն Հախվերդեան

Լեւոն Յովհաննէսի Հախվերդեան, Վանաձոր, Ալեքսանդրապոլի գավառ, Հայաստանի Խորհրդային Ընկերվարական Հանրապետութիւն, ԱԽՖՍՀ, Խորհրդային Ընկերվարական Հանրապետութիւններու Միութիւն - 6 Փետրուար 2003, Երեւան, Հայաստան), հայ գրականագէտ, թատերագէտ, թարգմանիչ, ...

Համլեթ Գէորգեան (պատմաբան)

Համլեթ Գէորգեան, Մելիք Գիւղ, Հայաստան - 24 Յունիս 2020, Երեւան, Հայաստան), հայ պատմաբան։ Արցախեան ազատամարտի մասնակից, պատմական գիտութիւններու դոկտոր, Հայաստանի ազգային բազմարուեստից համալսարանի հասարակական գիտութիւններու ամպիոնի փրոֆեսէօր։

Հայկ Ղազարեան

Հայկ Ղազարեան հայ հնագէտ, պատմաբան եւ համալսարանի դասախօս: Ան Նոպէլեան Մրցանակի անուանադրուած է 2007 թոականնին իր ակադեմական "Հայ ժողովրդի ցեղասպանութիւնը Օսմանեան կայսրութիւնում 1890–1922 թթ." գիրքին համար, որ ունի երկու հատոր. թարգմանուած է Ռու ...

Մհեր Յովհաննիսեան

Ծնած է 26 Նոյեմբեր 1982-ին ՀՀ Սիւնիքի մարզի Կապան քաղաքը։ 1989-2000-ներուն ուսանած է տեղի թիւ 13 միջնակարգ դպրոցէն ներս: 2000–2004-ներուն ուսանած է Երեւանի պետական համալսարանի Պատմութեան ֆակուլտետի պաքալորիան։ 2004–2006-ներուն ուսումը շարունակած ...

Հրանտ Մաթեւոսեան

Հրանտ Մաթեւոսեան, Ահնիձոր, Թումանյանի շրջան, Հայաստանի Խորհրդային Ընկերվարական Հանրապետութիւն, ԱԽՖՍՀ, Խորհրդային Ընկերվարական Հանրապետութիւններու Միութիւն - 19 Դեկտեմբեր 2002, Երեւան, Հայաստան), հայ արձակագիր եւ բեմագիր։

Ղազար Փարպեցի

Մերձաւոր կապ ունեցած է Մամիկոնեան նախարարական տան հետ։ Աւարայրի ճակատամարտէն յետոյ անոնց հետ տեղափոխուած է Ցուրտաւ Վրաստան։ Նախնական կրթութիւնն ստացած է Աշուշա պդեշխի պալատին մէջ, խաղընկերոջ՝ ապագայ մարզպան Վահան Մամիկոնեանի քեռի՝ Աղան Արծրունի վ ...

Արարատ Ղարիպեան

Արարատ Սահակ Ղարիբեան, Այգեզարդ, Հայաստան - 1 Մարտ 1977, Երեւան, Հայաստանի Խորհրդային Ընկերվարական Հանրապետութիւն, Խորհրդային Ընկերվարական Հանրապետութիւններու Միութիւն), լեզուաբան եւ ուսուցիչ:

Մանէ Թանտիլեան

Մանէ Վանյայի Թանտիլեան Հայ հնագէտ եւ քաղաքական գործիչ, Հայաստանի Ազգային Ժողովի անդամ եւ նախկին Նախարար Աշխատանքի եւ Ընկերային Հարցերու Նախարարութեան 12 Մայիս, 2018 թուականէն մինչեւ հրաժարականը յանձնելը՝ 14 Նոյեբեր, 2018 թուականին:

Մեծն Տիգրան

Տիգրան Մեծ, Մեծ Հայքի արքայ Ք․Ա․ 95-էն մինչեւ մահը, Ասորիքի եւ Փիւնիկիոյ արքայ, Ք․Ա․ 85-էն ունի արքայից արքայ տիտղոսը։ Կը հանդիսանայ Արտաշէսեան հարստութեան հզօրագոյն ներկայացուցիչը, յաջորդած է հօրը՝ Տիգրան Ա․-ին։ Տիգրան Մեծի ժամանակ Մեծ Հայքի թագ ...

Յովհաննէս Գ. Օձնեցի

Յովհաննէս Օձնեցի – 728, գիւղ Արդուի, թաղուած է եկեղեցւոյ բակին մէջ), Ամենայն հայոց կաթողիկոս 717 թուականէն մինչեւ 728 թ., աստուածաբան, իմաստասեր, Հայ առաքելական եկեղեցւոյ կողմէն դասուած է սուրբերու շարքին։ Կաթողիկոսական գահին Յովհաննէս Գ. Օձնեցին ...

Հրանդ Շահինեան

Հրանդ Համազասպի Շահինեան, Գիւլագարակ, Հայաստան - 29 Մայիս 1996, Երեւան, Հայաստան), հայ խորհրդային մարմնամարզիկ, ԽՍՀՄ մարզանքի մէջ վաստակաւոր վարպետ, ՀԽՍՀ վաստակաւոր մարզիչ, ՀԽՍՀ ֆիզկուլտուրայի եւ սպորտի վաստակաւոր գործիչ ։ ԽՍՀՄ եօթակի յաղթական, բ ...

Պետօ

Պետօ եղած է Դաշնակցական ղեկավար գործիչ եւ ուսուցիչ։ Ան երկար տարիներով ծառայութիւնը կը բերէ եւ կը զոհաբերուի յեղափոխական շարժման ընթացքին Շապին Գարահիսարի Ճակատամարտի ընթացքին։

Ռազմիկ Դաւոյեան

Ռազմիկ Դաւոյեան, Մեծ Պարնի, Սպիտակի շրջան, Հայաստանի Խորհրդային Ընկերվարական Հանրապետութիւն, Խորհրդային Ընկերվարական Հանրապետութիւններու Միութիւն), հայ բանաստեղծ, գրող եւ հրապարակախօս։ Ծնած է հիւսիսային Հայաստան՝ Սպիտակ։

Սամսոն Յարութիւնեան

Սամսոն Յարութիւնեան, Գանձաքար, Հայաստան - 1941), հայ քաղաքական-պետական գործիչ, հասարակական գործիչ, Հայ ժողովրդական կուսակցութեան անդամ:

Կարէն Սարգսեան

Կարէն Սարգսեան, Կապան, Հայաստանի Խորհրդային Ընկերվարական Հանրապետութիւն, Խորհրդային Ընկերվարական Հանրապետութիւններու Միութիւն), հայ խմբավար։ ՀՀ վաստակաւոր արուեստագէտ ։

Վաչական Սարգսեան

Վաչական Ատիպեկ Սարգսեան, Նորաշէն, Սևանի շրջան, Հայաստանի Խորհրդային Ընկերվարական Հանրապետութիւն, Խորհրդային Ընկերվարական Հանրապետութիւններու Միութիւն), գրող, թարգմանիչ, հրատարակիչ, խմբագիր, "9-րդ հրաշալիք" շաբաթաթերթի գլխաւոր խմբագիր: Գրական կեղծ ...

Սթելլա Գրիգորեան

Սթելլա Գրիգորեան ծնած է 1989-ին, Հայաստանի Արագածոտն մարզի՝ Արագածաւան քաղաքին մէջ: 2010-էն 2014, քանդակագործութիւն սորված է Հայաստանի Գեղարուեստի Պետական Ակադեմիոյ մէջ: Մագիստրոսի վկայականը ստացած է Խաչատուր Աբովեանի Անուան Հայկական Պետական Մանկ ...

Սօս Սարգսեան

Սօս Արտաշէս Սարգսեան, Ստեփանաւան, Հայաստան - 26 Սեպտեմբեր 2013, Երեւան, Հայաստան): Անոր դերասանական ընդունակութիւնները բացայայտուած են տեղի Ա. Պուշկինի անուան դպրոցի թատերական խմբակին մէջ, իսկ իր առաջին քայլերը բեմի վրայ դերասանը առած է Ստեփանաւա ...

Վազգէն Ա. Յակոբեան

Վազգէն Ա. Յակոբեան, Լեռնագյուղ, Հայաստան - 5 Մայիս 1982, Երեւան, Հայաստանի Խորհրդային Ընկերվարական Հանրապետութիւն, Խորհրդային Ընկերվարական Հանրապետութիւններու Միութիւն) ուսուցիչ, տնօրէն եւ պատմական գիտութիւններու դոկտոր:

Վաչէ Ռոստոմեան

Վաչէ Ռոստոմեան, Հայաստան - 16 Դեկտեմբեր, 1991, Արցախ), ազատամարտիկ, երկրաբան, ուսուցիչ, ՀՅԴ անդամ)։ Հայաստանի մէջ Հ.Մ.Ը.Մ.ական շարժումի ստեղծումէն անմիջապէս ետք, ան մաս կազմած է միութեան եւ "Միշտ պատրա՛ստ" նշանաբանով եղած է Արցախեան պայքարի առաջի ...

Վերա Յակոբեան

Վերա Յակոբեան, Փարաքար, Երևանի գավառ, Հայաստանի Խորհրդային Ընկերվարական Հանրապետութիւն, ԱԽՖՍՀ, Խորհրդային Ընկերվարական Հանրապետութիւններու Միութիւն - 24 Յուլիս 2017, Երեւան, Հայաստան), անուանի ասմուքող եւ հաղորդավար: Ան 89 տարեկան էր:

Օշական Գիւղ

Օշական, գիւղ Արագածոտնի մարզին մէջ՝ Աշտարակ քաղաքէն 3 քմ. հարաւ-արեւմուտք։ Նախապէս կոչուած է Յուշական, Ուշագան, Ուշական, Օշագան։ Համայնքի մակերեսը կը կազմէ 16.96 քմ², իսկ բնակչութիւնը՝ 5962 մարդ։ Համայնքը սահմանակից է Ոսկեվազ, Աշտարակ, Սասունիկ, ...

Գէորգ Չաւուշի Թանգարան

Հայ ազգային ազատագրական շարժման գործիչ, ֆեգտայի Գէորգ Չաւուշի տուն-թանգարանը կը գտնուի Աշնակ գիւղին մէջ։ Թանգարանը կառուցուած է 1980-ականներուն՝ Չաւուշի զարմիկի՝ Գէորգ Մելքոնեանի նախաձեռնութեամբ, նախագծած է ճարտարապետ Ռաֆայէլ Իսրայէլեանը։ Թանգարա ...

Խորէն Տէր-Յարութեանի Թանգարան

Էջմիածինի պատկերասրահը հիմնադրուած է 1970-ին։ Երկար տարիներ գործած է Գէորգեան ճեմարանի շէնքին մէջ։ 1994-ին շէնքը վերադարձուած է Մայր Աթոռին, իսկ մասնաճիւղին տրամադրուած է Էջմիածինի կինոթատրոնի շէնքը։ Թանգարանին մէջ կը ցուցադրուին ամերիկահայ քանդա ...

Հին Վեհարան

Հին վեհարան, Հին կաթողիկոսարանը, Մայր Աթոռի ամէնաուրոյն թանգարաններէն է։ Այն կառուցուած է Ղազար Ջահկեցի կաթողիկոսի օրօք եւ իբրեւ գործող վեհարան ծառայած է 20 կաթողիկոսներու։

Աբովեան (քաղաք)

Քաղաքը կը գտնուի ծովի մակերեւոյթէն 1360 մ բարձրութեան վրայ։ Հեռաւորութիւնը Երևանէն՝ 10 քմ է դէպի հիւսիս-արեւելք եւ մարզի կեդրոն Հրազդանէն՝ 36 քմ դէպի Հարաւ-արեւելք։ Կը համարուի Երևան քաղաքի արբանեակը։ Աբովեան քաղաքով կանցնի Երեւանը հանրապետութեան ...

Արթիկ

Արթիկ, քաղաք՝ Հայաստանի Շիրակի մարզին մէջ, մարզի կեդրոնէն 20 ք․մ․ հարաւ-արեւելք, 105 ք․մ․ դէպի հիւսիս-արեւմուտք՝ Երեւանէն։ Կը գտնուի Արագած լեռան հիւսիս-արեւմտեան լանջին։ Քաղաքին մէջէն կանցնի Մարալիկ-Արթիկ-Կիւմրի երկաթուղին։ Տուեալ պահուն երկաթու ...

Արճէշի "Խորտակուած Քաղաք"ը

Հին Արճէշ․ անոր մէկ մասը այժմ Չելեբիբաղ կը կոչուի։ Հայկական հնագոյն քաղաքներէն։ Հին անունով՝ Արզաշկու․ Վանի թագաւորութեան առաջին մայրաքաղաք ։ Կը գտնուի Մեծ Հայքի Տարօն նահանգին, Արճէշ գաւառին մէջ, Վանայ լիճին հիւսիսային ափին։ Կը պատկանէր Գնունի ն ...

Արտաշատ

Արտաշատ, քաղաք Հայաստանի Արարատի մարզին տարածքին։ Կը գտնուի Արաքս գետի ափին, Արարատեան դաշտին մէջ՝ Երեւանէն 30 ք.մ. հարաւ-արեիելք։ Կառուցուած է հայոց Արտաշէս Ա. արքայի կողմէն Ք.Ա. 176-ին եւ ծառայած է, որպէս՝ Մեծ Հայքի մայրաքաղաք Ք.Ա. 185 - Ք.Ե. 120։

Գիւմրի

Գիւմրի, Յուլիսինը՝ 20 °C առաւելագոյնը՝ 34 °C։ Տարեկան տեղումները 500 մ.մ. են։ Կը գտնուի 8-9 աստիճանի երկրաշարժային գօտիի վրայ։ Վերջին ուժեղ երկրաշարժը տեղի ունեցած է 1988 թուականի Դեկտեմբեր 7-ին։ Նախորդ երկրաշարժը տեղի ունեցած է 1926 թուականի Հոկ ...

Իջեւան

Իջեւան, քաղաք Հայաստանի Տաւուշի մարզին մէջ։ Կը գտնուի Աղստեւ գետի ափին՝ Երեւանէն 142 քմ հեռաւորութեան վրայ։ Մարզի վարչական կեդրոնն է։

Ծաղկաձոր

Ծաղկաձոր, քաղաք Հայաստանի Կոտայքի մարզին մէջ, իր Կաթողիկէ 15-րդ դար, Սուրբ Նշան եկեղեցի 11-րդ դար եւ Սուրբ Գրիգոր Լուսաւորիչ եկեղեցի 1003 թ. եկեղեցիներով, համալիրէն 200 մ. արեւմուտք՝ Սուրբ Յարութիւն եկեղեցի 1228 թ. Կոնստանտինովկայ։

Ընկեր Փանջունի

"Ընկեր Փանջունի", այս վէպը Ե. Օտեանին գլուխ գործոցն է, հայ երգիծական գրականութեան անմահ գործերէն մին, որ կրնար դասուիլ համաշխարհային գրականութեան իր նման կարգ մը գործերուն կարգը։ Վէպը ունի նաեւ "Ընկերվարական նամականի" վերնագիրը ու բաղկացած է երեք ...

Թութա՞կ ես, ծօ

Թութա՞կ ես, ծօ Ուիլիըմ Սարոյեան, Ի դարու համաշխարհային գրականութեան դասական արձակագիրներէն, Միացեալ Նահանգներու հեռաւոր անկիւնները կ՚որսայ հայու կեանքեր ու զանոնք կը վերածէ եզակի պատմութիւններու։ "Թութա՞կ ես, ծօ՛" հատորը կազմուած է Յովհաննէս Շէօհ ...

Հանրագիտարան

Հանրագիտարան, համայնագիտական մատչելի տեղեկատու, որ առաւել էական տեղեկութիւն կը պարունակէ գիտելիքներու կամ հմտական եւ գործնական գործունէութեան բոլոր կամ առանձին բնագաւառներուն վերաբերեալ։ Հայերէն Հանրագիտարան հանր հանրային, ընդհանուր + ա յօդակապ + ...

Մաշտոցի Անուան Ցուցակ Ձեռագրաց

Մատենադարանին մէջ ձեռագրերու նկարագրութեան աշխատանքները կատարուած են պատմութեան ամբողջ ընթացքին։ 20-րդ դարու 60-ականներու քննարկումներու արդիւնքով ձեռագրերու պարունակած նիւթերը հասարակութեան համար արագ ճանաչելի եւ մատչելի դարձնելու համար որոշուած ...

Յիշողութեան Մարզանք

Յիշողութեան Մարզանք, երբեմն՝ մրցակցային յիշողութիւն կամ յիշողութեան մտային մարզանք, մրցում, որուն ընթացքին մասնակիցները որոշակի հրահանգներու շրջանակներուն մէջ կը փորձեն մտապահել, այնուհետեւ վերյիշել տեղեկութիւններու տարբեր ձեւեր։ Մարզանքը պաշտօնա ...

Տենդ

Տենդը մեր մարմնի տաքութեան բարձրացման ախտանշանն է եւ ընդհանրապէս կարճ ժամանակ ետք կը վերադառնայ իր բնականին: Տենդը բնական պաշտպանողական գործընթաց է եւ ինքնին մեծ վտանգ չի ներկայացներ առողջութեան ու կեանքին, քանի որ անիկա հիւանդութիւն մը չէ, այլ՝ ...

Դիակ

Ինքնալուծութիւնը քայքայման աառաջին աստիճանն է, որու առաւել տարածուած անուանումը` ինքնամարսումն է։ Այս փուլի ընթացքին մարմնի բջիջները կը ոչնչանան սեփական մարսողական բնախմորներու enzymes ազդեցութեամբ։ Ատոր արդիւնքով կառաջանայ հեղուկ մը, որ կը կուտա ...

Մահուան Արգելք

Անցեալին կ՛ըլլար միայն քաղաքական կամ կրօնական նկատառումներով, որպէսզի չապականուի սրբազան վայրը։ Յոյներու մօտ Ն.Ք. 5-րդ դարուն մահուան համար արգնլուած վայր էր Տելոս սուրբ կղզին։ Յաճախ կը նշուի, որ Մեծ Բրիտանիոյ մէջ կարելի չէ մահուամբ պղծել խորհրդա ...

Ադլանդիտ

Ադլանդիտ, յայտնի ըստ աւանդութեան կղզի-պետութիւն։ Առաւել մանրամասն նկարագրուած Բլաթոնի երկխոսութեան մէջ, ինչպես նաւ յայտնի Հերոդոտոսի, Դիոդորոս Սիցիլիացու, Ստրաբոնի հիշատակումներուն եւ ակնարկներուն։ Ադլանդիտի գտնուելու վայրի մասին նախնիներու ցուցմ ...

Ամերիկա

Ամերիկա Հարաւային Ամերիկա կը բաղկանայ 13 երկիրներէ Պրազիլ որ կը համարուի իբրեւ մեծագոյնը եւ բնակչութեամբ ամենահոծը, Ֆրանսական Կիւյանա, Սիւրինամ, Վենզուէլլա, Չիլի, Փարակուէյ, Ուրուկէյ, Գոլոմպիա, Էգուատոր, Փերու եւ Արժանթին: Հոն կը գտնուին հրաբխայի ...

Անտառ

Անտառ, երկրագունդի մակերեւոյթի մասը, որ ծածկուած է ծառերով։ Ներկայիս անտառները կը զբաղեցնեն մօտ 38 միլիոն քմ²՝ ցամաքի մակերեսի 30% ։ Այդ անտառային գօտիին կէսը կը պատկանի արեւադարձային անտառներուն, մէկ քառորդը տեղակայուած է հիւսիսային կիսագունդին մէջ։

Աշխարհացոյց

Աշխարհացոյց), հայ միջնադարեան աշխարհագրական երկասիրութիւն։ Կից ունեցած է շուրջ 15 քարտէս։ մեզ հասած են "Աշխարհացոյցի" "քարտէս"-ները նկարագրող ընդարձակ եւ յամառօտ բնութագրեր։ Կկարծուէր, թէ կազմուած է VII դարում՝ Անանիա Շիրակացւոյ կողմէն։ Այլ վարկա ...

Արաբական թերակղզի

Արաբական թերակղզի կամ Արաբիա, կը գտնուի Ասիոյ Հարաւ արեւմուտքը: Եւրոպայի, Ասիոյ եւ Ափրիկէի հատման կէտը կը համարուի։ Ունի 3, 237. 500 մ 2 տարածութիւն: Բնակչութեան թիւը կը հասնի 77 միլիոնի։ Արեւմուտքէն զայն կը շրջապատէ Կարմիր ծովը, հիւսիս-արեւելքէն ...

Արեւելք

Արեւելք, կողմնացոյցի չորս հիմնական ուղղութիւններէն մէկը։ Հորիզոնին այն կողմը, որուն ուղղութեամբ կը պտտի Երկիրը եւ ուրկէ կը ծագի արեւը։ Կը գտնուի արեւմուտքին հակադիր ուղղութեամբ։ Գիշերահաւասար օրերուն արեւը կը ծագի ուղիղ արեւելքէն։

Արեւմուտք

Արեւմուտք, արեւմուտքի կէտ, հորիզոնի չորս գլխաւոր ուղղութիւններէն մէկը, կը գտնուի դէմքով դէպի հիւսիս կանգնած դիտորդի ձախ կողմը։ Նշանակը՝ W ։ Գիշերահաւասարի օրերուն Արեգակը մայր կը մտնէ արեւմուտքի մէջ։ Երկնային ոլորտի վրայ արեւմուտքի կէտը մաթեմաթիք ...