ⓘ Free online encyclopedia. Did you know? page 65

Արմէն Մազլումեան

Եգիպտոսի խորհրդարան ներկայացուած է բանաձեւ մը, որ 1915-1922 թուականներուն Օսմանեան կայսրութեան մէջ հայ ժողովուրդին նկատմամբ իրականացուած կոտորածները կ՛որակէ ցեղասպանութիւն: Եգիպտոսի մէջ հայ գաղթօջախի կողմէն Հայոց ցեղասպանութեան ճանաչմանն ուղղուած ...

Արմէն Յարութիւնեան

Արմէն Յարութիւնեան ծնած է 6 Փետրուար 1930-ին, Հալէպ: Գործարար, բարերար, գրող, հրապարակախօս: Ծառայած է Հայ եկեղեցիին իբրեւեւ Դպիր,սարկաւագ եւ Աւագ սարկաւագ: Այնթապի Հայրենակցական Միութեան ատենապետ: ՀԵԸ-ի տեղական վարչութեան անդամ: ՀԲԸՄ-ի Շրջանակայի ...

Վահէ Արմէն

Տարրական եւ միջնակարգ կրթութիւնը ստացած է իր ծննդավայրին մէջ։ 1978 թուականին կը մեկնի Լոնտոն բարձրագոյն ուսման հետեւելու համար։ Երկու տարի ետք իր հօրը ծանր հիւանդութեան պատճառով կը վերադառնայ Իրան: 1981 թուականէն ի վեր դարձած է հաշմանդամ, ինքնաշա ...

Արշակ Գ.

Մանուէլ Մամիկոնեան սպարապետը, գահընկէց ընելով Վարազդատ թագաւորը, Հայոց գահին բարձրացրած է մանկահասակ Արշակին՝ դառնալով անոր նախնակալը: Արշակի կրտսեր եղբայր Վաղարշակը դարձած է թագաւորի աթոռակիցը: Սակայն Արշակի թագաւորութիւնը եղած է անուանական, երկ ...

Արշակ Եագուպեան

Արշակ Եագուպեան, հայ ուսուցիչ եր: Ծնած է Կեսարիա 1868-ին, որդին Պատ. Քերոբէ Եագուպեանի: Նախնական ուսումը առած է Կեսարիոյ բողոքականներու դպրոցին մէջ, միջնակարգը Այնթապի Կեդրոնական Թուրքիոյ Գօլէճին մէջ ուսկից մտած Էտինպուրկի Համալսարանը ուր մէկ տար ...

Եղիա Արշակունի

Եղիա Արշակունի ծնած է 1897-ին, Ատանայի Գոզանի գաւառի՝ Սիս քաղաքին մէջ։ 1912-ին աւարտած է նախակրթարան։ 1912-1915 թուականներուն ուսանած է ամերիկացի միսիոնարներու Տարսոնի Սէյնթ Փօլ Քոլէճին մէջ։ 1915-ին՝ ուսումը կիսատ ձգելով, ծնողներուն հետ աքսորուած ...

Արուս Ազատեան

Արուս Հ. Ազատեան, դաստիարակուհի, Ազատեան Ամիրաներու գերդաստանէն, նախակրթութիւն Իզմիրի Ազգ․ վարժարանին մէջ ստանալէ ետք՝ շատ կանուխէն կը հետեւի ուսուցչական ասպարէզին եւ 1908-ին պաշտօնի կը կոչուի Տաբսոնի ազգային դպրոցը։ Դէպքերու բերումով տարի մը ետք ...

Անթոնիա Արսլան

Ծնած է Իտալիոյ Փատովա քաղաքը։ Մագիստրոսի աստիճան կը ստանայ Հնագիտութիւն ճիւղին մէջ, ապա կը դառնայ Փատովայի համալսարանի իտալական արդի գրականութեան դասախօս, որմէ ետք ան կը ստանձնէ Հորտհամ համալսարանի այցելու դասախօսի պաշտօնը: Տարիներ շարունակ ան զա ...

Գէորգ Արսլանեան

Արսլանեան Գէորգ, բնիկ այնթապցի ուր ծնած է 1877 թուականին։ Նախնական ուսումը ստացած է Այնթապի Աթէնական դպրոցը, եւ ապա Այնթապի Սէնթրէլ Թըրքի Գոլէճը, ուրկէ 1900 թուականին շրջանաւարտ ըլլալով կուգայ Պէյրութի Ամերիկեան Համալսարանը որպէս բըժշկական ուսանո ...

Արտաշէս Ա.

Արտաշէս Ա. կամ Արտաշէս Բարեպաշտ, Մեծ Հայքի թագաւոր մ․թ.ա. 189 թուականէն, Արտաշէսեան հարստութեան հիմնադիր: Զարեհի որդին, Երվանդունի տոհմից: Արտաշէս սելևկեան բանակին մէջ նախապես եղած է բարձրաստիճան զինուորական։ Սելևկեան թագաւոր Անտիոքոս III Մեծը, Ե ...

Արտաշէս Դ.

Արտաշէս Դ., Հայոց թագաւոր 422-428–ին։ Հայ Արշակունի հարստութեան վերջին ներկայացուցիչը, Վռամշապուհ թագաւորի որդին։ Սասանեան թագաւոր Վռամ Ե., երկիւղելով հայ նախարարներէն, վարած է զուսպ, հանդուրժող քաղաքականութիւն եւ նախարարներու խնդրանքով պարսկական ...

Արտաւազդ Բ.

Արտաւազդ Բ., Հայոց թագաւոր ։ Յաջորդած է հօրը՝ Տիգրան Մեծին։ Տիգրան Մեծի կառավարման վերջին տարիներուն Արտաւազդը եղած է անոր գահակիցը։ Տիգրան Մեծին յաջորդեց թագաժառանգ Արտաւազդ Բ․-ը մ.թ.ա. 55 - մ.թ.ա. 34, որ բազմակողմանի զարգացած, օտար լեզուներու գ ...

Արտաւան (հրամանատար)

Արտաւան, Արեւելահռոմէական կայսրութեան հայազգի հրամանատար, որ ծառայած է Յուստինիանոս I-ին ։ Նախապէս կը հանդիսանար ապստամբ ընդդէմ հռոմէական տիրապետութեան եւ որոշ ժամանակ բնակած էր Սասանեան Պարսկաստանի մէջ։ Սակայն հետագային դարձեալ անցաւ հռոմէական ծ ...

Արտեմ Սարգսեան (լեզուաբան)

Արտեմ Եղիշէի Սարգսեան, ՀՀ ԳԱԱ թղթակից անդամ, բանասիրական գիտութիւններու դոկտոր, փրոֆեսոր, հաղորդավար:

Արփինէ Աբրահամեան

Արփինէ Աբրահամեան Ծնած է Մարզուան, ու տակաւին մանուկ՝ ծնողքին հետ փոխադրուծ է Պոլիս, ուր յաճախած է Օրթագիւղի "Թարգմանչաց" վարժարանը, ապա՝ Առնավուտգիւղի Ամերիկեան աղջկանց գոլէճը։ 1931էն ի վեր հաստատուած է Միացեալ Նահանգներ, ուր գրական իր նախափորձե ...

Արփինէ Առաքելեան

Արփինէ Առաքելեան, օրիորդ, դաշնակի հանրածանօթ ուսուցիչ եւ նոյնքան հանրածանօթ ընկերացող։ Օրիորդ Արփինէ Առաքելեան յամառ աշխատանքի եւ աննուաճ կորովի տիպար մըն էր համակրանքի լայն շրջանակ մը ստեղծած է իր շուրջ; 1928-էն ի վեր ուսուցանելով բազմաթիւ աշակե ...

Ժորժէթ Աւագեան

Ժորժէթ Աւագեան երուսաղէմահայ ազգային-հասարակական գործիչ, Երուսաղէմի Հայ Դատի յանձնախումբի ատենապետ, մանկավարժ, լեզուաբան եւ պատմաբան: Աւագեան կը տիրապետէր հայերէնին, արաբերէնին, անգլերէնին, եբրայերէնին, թրքերէնին եւ ֆրանսերէնին:

Զուրապ Աւալիշվիլի

Զուրապ Դաւիթ Աւալիշվիլի, վրացի պատմաբան, դիւանագէտ ու իրաւաբան։ կաշխատի Վրաստանի Դեմոկրատական Հանրապետութեանմէջ:

Աւգեր Հ. Յովնան

Աւգեր Հ. Յովնան Վենետկոյ Մխիթարեն, լեզուագէտ, բանասէր, ծնած է Գաղատիա 3 Հոկտեմբեր 1877-ին, տարրական ուսումը ծննդավայրին մէջ կատարելէ ետք՝ տասնամեայ Վենետիկ կ’երթայ Ս. Ղազարու վանքին մէջ աշակերտելու Հ. Ստ. վրդ. Սարեանի: Աշակերտութեան շրջանին մեծ յ ...

Աւետիս Ամատունեան

Աւետիս Ամատունեան, ատամնաբոյժ, ծնած Վան 1886-ին: Նախնական կրթութիւնը ստացած է տեղւոյն Ս. Աստուածածնայ դպրոցին մէջ։ Հայկական ջարդերուն երբ իր Գասպար եղբայրը կը նահատակուի՝ նիւթականի պատճառով դպրոցէն կը հեռանայ եւ կօշկակարի աշկերտ կ’ըլլայ: Դժգոհ մն ...

Աւետիս Կիտանեան

Կիտանեան անդամ է Հ.Յ.Դաշնակցութեան, ուր ան շատ գործեր ստանձնած է: Ընտրուած է Զաւարեան Ուսանողնական Միութեան պատասխանատու եւ կուսակցութիւնը ներկայացուցած է լիբանանեան կուսակցութիւններու, ինչպէս նաեւ՝ բազմաթիւ համագումարներու: Մասնակցած է Ղազախիստա ...

Աւետիս Նազարեան

Աւետիս Նազարեան երգահան եւ երաժշտագէտ։ երաժշտական գիտելիքներու ուսուցիչ, դասախօս մասնագիտական դասընթացքներու: Յօրինող ժապաւէնի երաժշտութիւնը: Հասարակական գործիչ

Մինաս Աւետիսեան Պէյ

Մինաս Աւետիսեան Պէյ, Կոստանդնուպոլիս, Օսմանեան Կայսրութիւն - անհայտ) հայ անասնաբոյժ, անասնաբուժութեան փրոֆեսոր, բազմաթիւ մասնագիտական գիրքերու հեղինակ, Պէյ։

Միւռոն Քհնյ. Աւետիսեան

Նախնական կրթութիւնր ստացած է Ազգ. Հայկաղեան վարժարանէն, ուրկէ շրջանաւարտ եղած է 1998-ին։ Իր հօր կրօնաշունչ, եկեղեցասէր ու աղօթանուէր կեանքը մեծապէս ապրած է իր նկարագրի կազմաւորման վրայ եւ բուռն փափաք ունեցած է դպրեվանք ուսանելու, ապագային հոգեւոր ...

Աւետիք Տիգրանակերտցի

Աւետիք Տիգրանակերտցի, Աւետիք Ամդեցի, Աւետիք Պաղտասարեան, 17-18-րդ դարերու հայ մշակութային գործիչ, մաթեմադիկոս, աստղագէտ, տոմարագէտ, պատմիչ եւ գրիչ։ Տիրապետած է արաբերէնին, պարսկերէնին, ասորերէնին, վրացերէնին, եբրայերէնին, ղպտերէնին, թրքերէնին, յո ...

Աւնի Իսհագ

Աւնի Իսհագ, ծնած է 1860-ին Դամասկոսի ջարդերէն քանի մը ամիս առաջ, Զուլմաթեան ընտանիքին պատմականը արդէն իսկ ըրինք, եւ այս առթիւ կրկնելու հարկ չկայ, փոքրիկ Աւնի Դամասկոսի Լազարիստներու քանի մը տարի յաճախելէ յետոյ, ընտանեօք կը փոխադրուի Պէյրութ ու հե ...

Ռուբէն Աւշարեան

Ռուբէն Աւշարեան յաճախած եւ շրջանաւարտ է Պէյրութի ՀԲԸՄ-ի Տեմիրճեան եւ Յովակիմեան-Մանուկեան վարժարաններէն, երկու տարի Պէյրութի Ամերիկեան համալսարանը AUB ուսանելէ ետք, անցած է Քալիֆորնիա։ Լա Վերնի համալսարանէն ստացած է Քաղաքական գիտութիւններու վկայա ...

Տողան Աքհանլը

Տողան Աքհանլը ն ծնած է 1957-ին, Թուրքիոյ տարածքին գտնուող Շաւշաթ գաւառը: Տողան Աքհանլը Գերմանացի թուրք ծագումով յայտնի գրող եւ իրաւապաշտպան: Ձախակողմեան գաղափարներու տէր: 1915-ին տեղի ունեցած հայերու զանգուածային կոտորածներուն "ցեղասպանութիւն" բն ...

Թաներ Աքչամ

Դոկտ. Աքչամ ծնած է Արտահան, 1953-ին: Ան փոքր տարիքին հետաքրքրուած է թրքական քաղաքականութեամբ: Որպէս խմբագիր ուսանողական քաղաքական թերթի մը, ան ձերբակալուած է 1976-ին եւ դատապարտուած 10 տարուան բանտարկութեան: "Միջազգային ներում" կազմակերպութիւնը A ...

Նուպար Աֆէեան

Դոկտոր Նուպար Աֆէեան, Պէյրութ, Լիբանան), Ամերիկահայ յայտնի գործարար ու բարերար: "Flagship Ventures" ընկերութեան ղեկավար գործընկեր: Ան մաս կը կազմէ Հայկական բարեգործական ընդհանուր միութեան Կեդրոնական վարչութեան ու միեւնոյն ժամանակ "Աւրորա" մարդասի ...

Սեդա Բալեան

Ծնած է Պաքու, Ղարապաղցի ծնողներէ։ 1935-ին, համայնավարութեան իշխանութենէն ընտանեօք խոյս տուած՝ եւ ապաստանած են Իրան, ապա հաստատուած՝ Թեհրան: 1979-ին Փետր. 9-ի իսլամական Տեղափոխութեան պատճառով կը թողու իրանը եւ ընտանեօք կը հաստատուին ԱՄՆ։ Ամերիկայի ...

Եզնիկ Բալիկ (Բալայեան)

Եզնիկ Բալիկ Բալայեան գրող-հոգեւորականին մասին: 1954-1961 ուսանած է Անթիլիասի դպրեվանքը: Կուսակրօն քահանայ օծուած 1961-ին: Հարաւային Ամերիկայի հայագաղութներէ ներս Հոգեւոր հովուական երկարամեայ առաքելութեամբ ծառայելէ ետք՝ 1973-ին կը վերադառնայ Անթիլ ...

Եոհան Սեպասթիան Պախ

Եոհան Սեպասթիան Պախ - 28 Յուլիս, 1750, Լայփզիք, ։ Գերմանացի երգեհոնահար եւ ջութակահար։ Պախը դասական երաժշտութեան պատմութեան մէջ մեծագոյն երգահաններ էն մէկն է, կեանքի ընթացքին գրած է 1000-էն աւելի ստեղծագործութիւններ։ Պախի մահէն յետոյ անոր երաժշտո ...

Վահրամ Պաղտասարեան

Վահրամ Վաղինակի Պաղտասարեան, ՀՀ պետական եւ քաղաքական գործիչ, ՀՀ Ազգային ժողովի "Հանրապետական" խմբակցութեան ղեկավար։

Գէորգ Բաղդիշեան

Դոկտոր Փրոֆէսոր Գէորգ Բաղդիշեան ծնած է 1939-ին, Մուսա Լերան Հաճի Հապիպլի գիւղը: Գրաբառագէտ, հայոց լեզուի պատմութեան մասնագէտ, բանասիրական գիտութիւններու թեկնածու գիտական աստիճան: Հայկական սփիւռքի մէջ շուրջ, տարիներ ծաւալած է գիտա-մանկավարժական գո ...

Յովհաննէս Բաղիշեցի

Ծնած է 1678-ին Բաղէշ։ Ուսանած է Տարօնի Մուշ Ամրտօլու վանքին մէջ, Հայ դպրութեան պատմութեան մէջ համալսարանի դեր կատարած է։ Վանքը ունէր հարուստ գրադարան մը, կ՚աւանդուէր իմաստասիրութիւն, տրամաբանութիւն, նաեւ քերականութիւն… Համբաւաւոր վանահայր աստուած ...

Ճիմի Պադլըր

Ճիմի Պադլըր III, ամերիկացի մասնագէտ պասքէթպոլիսդ։ Ներկայիս կը խաղայ Պասքէթպոլի ազգային ասոցիացիա "Չիգակօ Պուլզ" ակումբէն՝ որպէս յարձակող պաշտպան և թեթեւ յարձակող։

Սմբատ Բարեջանեան

Ծնած է 1880-ական թուականներուն, Հալէպի նահանգի Մա­րա­շի գա­վա­ռի կեդրոն Մա­րաշ քաղաքին մէջ։ Նախնական կրթութիւնը ստացած է Մարաշի Ս. Ստեփանոս նախակրթարանէն ներս, միջնակարգը՝ նոյն քաղաքի, Ազգային Կեդրոնական վարժարանէն եւ ամերիկացի միսիոներներու "Ակա ...

Միհրան Բարունակեան

Միհրան Բարունակեան, Կեսարիա, Թուրքիա - անհայտ), հայ բժիշկ։ Նախնական կրթութիւնը ստացած է Կեսարիոյ ամերիկեան Միսիոնարական դպրոցը եւ միջնակարգ ուսումը՝ Արգէոս բարձրագոյն վարժարանը եւ Յիսուսեանց դպրոցը: 1888-ին պահ մը ուսուցչութիւն ըրած է Տոքթ. Երէցե ...

Ժաննա Բարսեղեան

Ժաննա Բարսեղեան, Սթրասպուրկի քաղաքապետ, ֆրանսահայ բնապահպան, քաղաքական գործիչ: 2020 թուականին տեղական բնապահպանական կուսակցութեան կողմից առաջադրուեր է Սթրասպուրկի քաղաքապետի թեկնածու: Նախընտրական քարոզարշաւի առաջնորդերէն է: Բարսեղեանը ընտրութիւնն ...

Բենիամին Գուլագեան

Բենիամին Գուլագեան, ծնած Ատաբազար 1891 թիւականին. աղքատ ընտանիքի զաւակ, փոքր հասակէն կը կորսնցնէ հայրը, բայց մօրը ջանքերուն շնորհիւ կ՝աւարտէ տեղւոյն ազգային վարժարանը: Ուսումնատենչ պատանին կը մտադրէ բժշկութիւն ուսանիլ, եւ ատեն մը դեղագործութիւն ը ...

Փաւստոս Բիւզանդ

Փաւստոս Բուզանդ կամ Փաւստոս Բիւզանդ, գրաբար՝ Փաւստոս կամ Փօստոս Բիւզանդացի, հայ պատմագիր ։ Որոշ ուսումնասիրողներ Փաւստոս Բիւզանդը նոյնացնելով Հայոց կաթողիկոս Ներսէս Ա. Մեծի խորհրդական յոյն եպիսկոպոս Փաւստոսին, կը կարծեն, որ ան իր "Պատմութիւն Հայո ...

Արճուն Գաբուր

Ծնած է 1985-ին, Հնդկաստանի Մոմպէյ քաղաքին մէջ։ Հնդկական ընտաքի մէջ, անոր հայրը հնդկական շարժապատկերի արտադրիչ Պոնի Գաբուրն է, իսկ անոր մայրը գործարար եւ նոյնպէս շարժապատկերի արտադրիչ Մունա Գաբուրն էր, որ կը մահանայ Արճունի "Ishaqzaade" ֆիլիմի ցու ...

Յակոբ Գաբրիէլեան

Ծնած է Տիգրանակերտ 26 Սեպտեմբեր 1885-ին Քաղդէացի ծնողքէ մը: Սկզբնական կրթութիւնը ստացած է իր ծննդավայրի պետական "Ռիշտի վաթան" դպրոցին մէջ։ Պատանութեան շրջանին դժբախտութիւնը կ՚ունենայ կորսնցնելու իր հայրը, եւ իր կիսատ թողած ուսումը շարունակելու եւ ...

Գագիկ Բ․

1020 թուականին վախճանեցաւ Հայոց Գագիկ Ա թագաւորը՝ ձգելով երկու որդի, որոնցմէ աւագը՝ Յովհաննէս-Սմբատը թուլակամ, ռազմական գործին անտեղեակ անձնաւորութիւն ունէր, իսկ Աշոտը Աշոտ Դ, հակառակը, քաջ, մարտերու կոփուած եւ համառ բնաւորութեան տէր երիտասարդ էր ...

Արշակ Գազազեան

Արշակ Գազազեան, հայ բժիշկ, դեղագործ։ Աւարտած է Կ. Պոլսոյ Օսմանեան Կայսերական բժշկական վարժարանը՝ ստանալով բժիշկ-դեղագործի մասնագիտութիւն։ 1899 - 1909 թուականներուն եղած է արտաքին բաժինի մնայուն օգնական բժիշկ, Կ. Պոլսոյ Ս. Փրկիչ ազգային հիւանդանոց ...

Կարպիս Գազանճեան

Կարպիս Գազանճեան, Ա.Մ.Ն. Արեւելեան Շրջանի եւ յատկապէս Նիւ Ճըրզիի ծանօթ տիպարներէն էր: Եղած է Պէյրութի "Արամազդ" տպարանի ու հրատարակչատան հիմնադիրը: Ուսուցիչ երեք տարի պաշտօնավարած է Էշրէֆիէ Ազգային Վարժարանէն ներս: Վարչական տնօրէն Նիւ Ճըրզիի Յովն ...

Արսէն Քհնյ. Գաթարոյեան

Տ. ԱՐՍԷՆ ՔՀՆՅ. ԳԱԹԱՐՈՅԵԱՆ Աւազանի անունով՝ Գէորգ, որդի Կարապետի ևւ Սողոմէի, ծնած է ուրֆացի ծնողքէ, Ուրֆայի մէջ, 1900-ին Հայրը՝ պրն.Կարապետ Գաթարոյեան՝Ուրֆայի երեւելի ընտանիքներէն, Ռագգա ագսորուած ու ճըռ Թոսուն վայրին մէջ անխնայ կոտորուած ուրֆացի ...

Յովսէփ վրդ. Գալայճեան

Տիթրոյթի Կաթողիկէ Հայ Համայնքի Հոգեւոր Հովիւ Գերապայծառ Յովսէփ Վրդ. Գալայճեան ծնած է Քէֆէրտէզ գիւղը, Խարբերդի Հարաւային կողմը, Եփրատ գետին մօտ։ Հոն անցուցած է իր մանկութիւնը եւ յաճախած է գիւղին դպրոցը մինչեւ 1915-ի տեղահանութիւնը։ Իր մանկութեան ե ...

Խորէն Գալընեան

Ծնած է մօտ 1880 թուականին, Խարբերդի նահանգի կեդրոն, Խարբերդ քաղաքի մէջ՝ պատուելիի ընտանիքի մէջ։ Թուրքերը հօրն սպանած են՝ Խարբերդի իր տան տանիքը, իսկ մօրը՝ Բամբիշ Ալմաստին եւ մանուկ Խորէնին տարած եւ թուրքացուցած են՝ վերջինիս տալով Խայրուլլա անունը ...