ⓘ Free online encyclopedia. Did you know? page 52

Ատըեաման

Ադիաման, գիւղ Արեւմտեան Հայաստանի մէջ, Սեբաստիոյ նահանգի Սեբաստիոյ գաւառի մէջ։ Բնակչութեան մասին տուեալներ չեն պահպանուած։ Անոնք բռնութեամբ տեղահանուած են 1915 թուականի Մեծ Եղեռնի ժամանակի։ Անոնց մեծ մասը զոհուած է աքսորի ճամբուն վրայ, ինչպէս նաե ...

Հազարի

Հազարի, հայաբնակ գիւղ էր, Արեւմտեան Հայաստանի մէջ։ Մաս կը կազմէր պատմական Ծոփաց Աշխարհին, Չմշկածագ քաղաքի մօտ։ Հազարին Չմշկածագի հայաբնակ գիւղերէն ամէնէն բազմամարդն էր։ 1915 թուականին, ունէր 80 տուն հայ բնակիչ, 340 շունչով, եւ մէկ տուն քիւրտ հովի ...

Չոմախլու

Չոմախլու, Կապադովկիոյ Մաժակ գաւառի գիւղ: Կը գտնուի հայկական Կեսարիոյ այժմ` Թուրքիոյ Քայսէրի նահանգի վարչական կեդրոնը շրջանի համանուն գաւառին մէջ։ Էվերէկ գիւղաքաղաքի կողքին` պզտիկ գիւղ մը: Առաջին Համաշխարհային պատերազմի նախօրէին գիւղը ունեցած է 28 ...

Ռումտիկին

Ռումտիկին, գիւղ՝ Արեւմտեան Հայաստանի մէջ, կը գտնուի Կեսարիա քաղաքէն շուրջ 43 քմ հիւսիս` Ալիս գետի ափին, Ղալէ կոչուած բլուրի մը ստորոտը։ Լերկ լեռնաշղթաներով շրջապատուած այս գիւղը կը բաժնուի գլխաւոր երկու մասերու՝ արեւելեան եւ արեւմտեան։ Ռումտիկին ...

Սուլուխ

Սուլուխ, գիւղ Արեւմտեան Հայաստանի տարածքին, Բաղէշի Նահանգի Մշոյ գաւառին մէջ։ Բնակչութեան մասին տուեալներ չեն պահպանուած։ Անոնք բռնութեամբ տեղահանուած են 1915 թուականին՝ Մեծ Եղեռնի ժամանակ։ Սուլուխցիներուն մեծ մասը զոհուած է աքսորի ճամբուն վրայ։

Սուրբ Սարգիս (գիւղ)

Սուրբ Սարգիս, գիւղ Արեւմտեան Հայաստանի մէջ, Էրզրումի վիլայէթի Թորթումի գաւառակին մէջ։ Բնակչութեան մասին տուեալներ չեն պահպանուած։ Անոնք բռնութեամբ տեղահանուած են 1915 թուականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Անոնց մեծ մասը զոհուած է աքսորի ճանապարհին։

Ալաշկերտ

Ալաշկերտ, քաղաք, կը գտնուի Արեւմտեան Հայաստանի Պայազիտի գաւառի Ալաշկերտի գաւառակին մէջ, Ալաշկերտի դաշտի հիւսիսային ծայրաշրջանին, Սուկաւէտ լեռնագագաթի ստորոտին, Արածանիի աջակողմեան վտակ Շառիան գետի վտակներէն մէկուն հովիտին մէջ։ Ծովու մակերեսէն բար ...

Ակն

Ակն, քաղաքը կը գտնուի Թուրքիոյ կեդրոնական մասին, Երզնկա նահանգին մէջ, Արեւմտեան Եփրատ գետի աջ ափին։ Անցեալին եղած է Արեւմտեան Հայաստանի եւ Խարբերդ վիլայէթի կազմին մէջ։ Ակնը կը գտնուի Տաւրոսեան եւ Անդիտաւրոսեան լեռնաշղթաներու միջեւ, ծառազարդ դաշտա ...

Արաբկիր

Արաբկիր, քաղաք Արեւմտեան Հայաստանի, Մալաթիա նահանգին մէջ, Եփրատի վտակ՝ Արաբկիր գետակի ափին, Խարբերդի եւ Ակնի միջեւ։ Մալաթիա քաղաքէն 70 ք.մ. հիւսիս։ Արաբկիրը աչքի կ՛իյնայ, որպէս վաճառաշահ քաղաք, շրջապատուած մշակուած արգաւանդ դաշտերով։ Մինչեւ 1915 ...

Արտանուջ

Արտանուջը կը յիշատակուի իր անուան մի քանի տարբերակներով՝ Արտանույշ, Արտանուչ, Արտանուշ, ինչպէս նաեւ թուրքական Էրդենուջ աղաւաղուած ձեւով։ Թուրքերը, պաշտօնապէս, ան այժմ կը կոչեն Արդանուչ։ Ըստ աւանդութեան, այստեղ թաղուած է թագաւորի մը դուստրը՝ Արտան ...

Արտուին

Կոչուած է նաեւ Լիւանա Լիւանէ։ Բնոյթով գաւառական ձեւի քաղաք է, բայց պաշտօնապէս համարուած է նաեւ գիւղ։ Կը գտնուի Ճորոխ գետի ստորին հոսանքի ձախ ափին, Պաթումէն հարաւ, այնտեղէն եկող ճանապարհի վրայ։ Բարձրութիւնը ծովու մակարդակէն մօտ 400 մեթր է 1284 ոտն ...

Բաղէշ

Բաղէշ, Պիթլիս, քաղաք Մեծ Հայքի Աղձնիք նահանգի մէջ, Վանայ լիճէն 18 ք.մ. հարաւ–արեւմուտք, ուր կը միախառնուին համանուն գետի վտակները։ Կը համապատասխանէ Աղձնիք նահանգի Սալնոձոր գաւառի գլխաւոր բերդին, որ հսկածէ Հայկական Տաւրոսի ամենամատչելի բնական լեռն ...

Երզնկա

Երզնկա, քաղաք՝ Արեւմտեան Հայաստանի մէջ, Էրզրումի նահանգի Երզնկայի գաւառի կեդրոնը։ 1300 մեթր բարձրութեան վրայ, Եփրատէն երկու քիլոմեթր հեռու եւ շրջապատուած է լեռներով։ 2000–ի տուեալներով, բնակչութեան թիւը 107.175 մարդ է ։ Յայնտի էր Երէզ, Երիզա, Երի ...

Խարբերդ

Խարբերդ, քաղաք Արեւմտեան Հայաստան մէջ, այժմ՝ Թուրքիա։ Կը գտնուի Խարբերդի դաշտին մէջ, Արածանիի ձախ ափին։ Կարգ մը հետազօտութիւններու համաձայն, Խարբերդը յոյն պատմիչ եւ աշխարհագրագէտ՝ was a Greek geographer) Սթրապոնիսի կամ Սթրապոնի յիշատակած Արկաթիակ ...

Կարին

Կարին կամ Էրզրում թրք.՝ Erzurum, Թուրքիոյ Հանրապետութեան Էրզրում նահանգի վարչական կեդրոնն է, նախքան Հայոց ցեղասպանութիւնը՝ հայկական քաղաք։ Կարին.

Կողբ

Կողբ, գիւղ Հայաստանի հիւսիս-արեւելքը, մարզ կեդրոնէն 52 քմ. հիւսիս-արեւմուտք, սահմանամերձ գիւղ է, սահմանը հեռու է 4.7 քմ., Կողբ գետի ափին, Նոյեմբերեանէն 4 քմ. հեռաւորութեան վրայ։ Երեւանէն 195 քմ.։ Կը համարուի Տաւուշի մարզի ամենամեծ գիւղական համայն ...

Սեբաստիա

Սեբաստիա, Սվազ, թրք.՝ Sivas, լատ.՝ Sebastia, Sebastea, Sebasteia մալակասի՝ Sebastia, Sebastea, Sebasteia, յուն․՝ Σεβάστεια), քաղաք Արեւմտեան Հայաստանի մէջ, պատմական Փոքր Հայքի տարածքին, ներկայիս Թուրքիա։ Մինչեւ 1915 թ. հանդիսացած է համանուն նահան ...

Ամարասի վանք

Ամարասի վանք, Աղօղլան, Ամարազ, Ամարէն, Արմարաս, Մարաս, վանքային համալիր Արցախի Մարտունի շրջանի Մաճկալաշէն գիւղին մօտ, Խազազ եւ Լուսաւորիչ սարերու միջեւ ինկած գոգահովիտին մէջ։ Ամարաս գիւղաքաղաքը կը գտնուէր Մեծ Հայքի Արցախ նահանգի Միւս Հաբանդ գաւառ ...

Գանձասարի վանք

Գանձասար, վանական համալիր Արցախ, Մարտակերտ շրջանի Վանք գիւղին մօտակայքը, պատմական Մեծ Հայքի Արցախ նահանգի Մեծ Առանք գաւառին մէջ, Խաչէնագետի ձախ ափին, Գանձասար լերան վրայ։ Անունը ստացած է Վանք գիւղին դիմացը գտնուող բլուրէն, որու ընդերքը կան արծաթի ...

Գտչավանք

Գտչավանք, Գտիչի վանք, վանական համալիր, որ կը գտնուի Արցախի Հանրապետութեան Հադրութի շրջանի Տող գիւղի մօտակայքը, Տողասար կամ Ճգնաւորի լերան հիւսիս-արեւմտեան լանջին գոգաւորութեան մէջ։ Նախապէս ներառուած է Մեծ Հայքի Արցախ նահանգի Միւս Հաբանդ գաւառի տա ...

Եղիշէ Առաքեալի վանքը

Եղիշէ Առաքեալի վանք, Հայ առաքելական եկեղեցի վանական համալիր Արցախի Հանրապետութեան Մարտակերտի շրջանին մէջ՝ Մատաղիս գիւղէն հիւսիս, Հայ-ազրպէյճանական շփման գիծին մօտակայքը, Մռաւ լերան անտառապատ լանջին: Հիմնուած է Ե. դարուն։ կը գտնուի Արցախի Ջրաբերդ ...

Երիցմանկանց վանքը

Երիցմանկանց վանք, կառուցուած՝ 1691-ին, պատմական Ջրաբերդի մէջ, Մարտակերտ, Արցախ, Մելիք-Իսրայէլեաններուն կողմէ։ Միջնադարեան հայ եկեղեցաշինութեան օրինակներէն։

Խաթրավանք

Խաթրավանք, Խադավանք, ճարտարապետական յուշարձան Արցախի Հանրապետութեան Մարտակերտի շրջանի Վաղուհաս գիւղէն արեւմուտք, Դադիվանքէն հարաւ-արեւելք, Թարթառ գետի աջ ափին։

Կատարոյ վանք (Կատարավանք)

Կատարոյ վանք, հոգեւոր կառոյց Արցախի Հանրապետութեան Հադրութի մէջ, ծովու մակերեւոյթէն 2400 մեթր բարձրութեան վրայ՝ Դիզափայտ լերան գագաթին։ Ինչպէս Արցախի միւս շրջանները, Հադրութը եւս հարուստ պատմամշակութային ժառանգութիւն ունի, հոս կը գտնուին 400-է աւ ...

Հոռեկավանք

Հոռեկավանք, ԺԳ. դարու վանական համալիր, պատմական Մեծ Հայքի Արցախ նահանգի Խաչէն գաւառին մէջ։ Ներկայիս համալիրը կը գտնուի Արցախի Հանրապետութեան Մարտակերտի, Թալիշ գիւղէն շուրջ 5 քմ հարաւ արեւմտեան ուղղութեամբ՝ անտառապատ սարալանջին։

Ս. Ամենափրկիչ Ղազանչեցոց մայր տաճար

Ս. Ամենափրկիչ Ղազանչեցոց եկեղեցի, Հայ առաքելական եկեղեցի Արցախի Հանրապետութեան Շուշի քաղաքի մէջ։ Շուշիի մայր տաճարը, Հայ առաքելական եկեղեցւոյ Արցախի թեմի կեդրոնը։ Ներառուած է Շուշի քաղաքի պատմութեան եւ մշակոյթի անշարժ յուշարձաններու ցանկին մէջ եւ ...

Յակոբավանք

Յակոբավանք հայկական վանական համալիր, որ կը գտնուի Մեծ Հայքի Արցախ նահանգի Մեծ Առանք գաւառին մէջ: Ներկայիս՝ Արցախի Հանրապետութեան Մարտակերտի, Քոլատակ գիւղէն 1.5 Քմ հիւսիս ինկած անտառախիտ լեռնաբազուկին վրայ: Պատմական գրականութեան մէջ յայտնի է նաեւ ...

Սուրբ ՅովհաննԷս եկեղեցի (Տող)

Սուրբ ՅովհաննԷս եկեղեցի, Հայ առաքելական եկեղեցւոյ տաճար Արցախի Հանրապետութեան Հադրութի շրջանի Տող գիւղի կեդրոնը։ Ներկայիս կը գտնուի բարւոք վիճակի մէջ։ Իր համաչափութեան եւ ընդհանուր յատկանիշներով նման է Արցախի Հանրապետութեան Ասկերանի շրջանի Աւետար ...

Աւետարանոց

Աւետարանոց, գիւղ Արցախի Հանրապետութեան Ասկերանի շրջանին մէջ`կեդրոնէն 38 քմ հարաւ։ Եղած է Վարանդա գաւառին կեդրոնը եւ մելիքներու նստավայրը։ Կը գտնուի Քիրս լերան ստորոտը` 1200 մ. բարձրութեան վրայ։ Տարածութիւնը՝ 800 հեկտար։ Բնակչութիւնը՝ 1150 ։ Կը զբ ...

Տիգրանակերտ (Արցախ)

Տիգրանակերտ, պատմական հայկական քաղաք Արցախի Հանրապետութեան Մարտակերտ շրջանի հարաւ-արեւելքը, Խաչէն գետի աջ ափին։ Կառուցուած է Ք.ա. 1-ին դարուն հայոց Տիգրան Մեծ արքային կողմէ, որ նորաստեղծ հայկական կայսրութեան մէջ հիմնած էր իր անունը կրող չորս քաղա ...

Տող գիւղ

Տող, գիւղ Արցախի Հանրապետութեան Հադրութի շրջանին մէջ՝ կեդրոնէն 20 քմ հիւսիս-արեւմուտքˋ Տողասարի արեւելեան լանջին՝ 900 մ բարձրութեան վրայ։ Ունի 1567 հա տարածութիւն: Ըստ 2005-ի մարդահամարին՝ ունէր 10 հազար բնակիչ։ Տող գիւղին մասին յիշատակութիւններ ...

Տումի

Տումի, գիւղ Արցախի Հադրութի շրջանին մէջ։ Կը գտնուի հանրապետութեան հարաւային մասին մէջ։ Կեդրոնէն 31 քմ, իսկ մայրաքաղաք Ստեփանակերտէն՝ 67 քմ հեռաւորութեան վրայ կը գտնուի։ Համայնքը լեռնային է, ունի 5673.14 հա տարածք, որմէ 1930.56 հա գիւղատնտեսական ե ...

Մաճկալաշէն

Մաճկալաշէն, գիւղ Արցախի Հանրապետութեան Մարտակերտի շրջանին մէջ։ Կը գտնուի հանրապետութեան հարաւ-արեւելեան հատուածը, Մարտունի կեդրոնէն 25 քմ հեռաւորութեան վրայ, իսկ մայրաքաղաք Ստեփանակերտէն` 54 քմ: Ամարասի վանքը կը գտնուի Մաճկալաշէն գիւղին մօտ։ Շրջա ...

Շուշիի շրջան

Կաղապար:Տեղեկաքարտ Վարչական միավոր Շուշիի շրջան, Արցախի Հանրապետութեան շրջաններէն, կը նմանի դիտակէտի։ Շրջապատուած անդնդախոր կիրճերով, բարձրունքի վրայ նստած կ՛իշխէ շրջապատին։ Բերդաքաղաք մը, որ պատմութեան մէջ բազմիցս ենթարկուած է թուրքերու յարձակու ...

Ասկերան

Մայրաբերդ, Ասկերան, քաղաք Արցախի մէջ, Ասկերան շրջանի վարչական կեդրոնը, Ստեփանակերտէն 18 քմ հիւսիս-արեւելք՝ Կարկառ գետի ձախ ափին՝ 600 մ բարձրութեան վրայ։ Տարածութիւնը՝ 1562 հա։

Հադրութ

Գետահատ, Հադրութ, քաղաք Արցախի հարաւարեւելեան մասը՝ Հադրութի շրջանի վարչական կեդրոնն է։ Ստեփանակերտէն շուրջ 50 քմ հարաւ-արեւելք։ Քաղաքը այսօր ունի շուրջ 4500 բնակիչ։

Քարվաճառ

Քարվաճառ, քաղաք Արցախի Հանրապետութեան հիւսիս-արեւմտեան մէջ կը գտնուի, Շահումեանի շրջանին մէջ, Թարթառ գետի վերի հոսանքին վրայ, կուր գետի աջ վտակի մօտ: Կը գտնուի Շահումեան շրջանի կեդրոնը:

Ասկերանի Բերդը

Ասկերանի բերդը յայտնի է նաեւ Մայրաբերդ անունով, բերդը կառուցուած է միջնադարուն: Կը գտնուի Ստեփանակերտէն 14 քմ. դէպի արեւելք: 18-րդ դարուն անիկա ենթարկուած է վերակառուցման: Պարիսպը ունի կլոր աշտարակներ, պատերը ունին 2 մ. հաստութիւն եւ 9 մ. բարձրու ...

Մամռոտ քար ջրվէժ

Մարմառոտ քար ջրվէժ, բնապատմական արգելոց, կը գտնուի Արցախի Հանրապետութեան Շուշիի շրջանը: Այստեղ կը գտնուին պատմական, բնական եւ ճարտարապետական շարք մը գեղատեսիլ վայրեր:

Մարտունի (Արցախ)

Մարտունին Արցախի Հանրապետութեան արեւելեան կողմը գտնուող քաղաք է։ Կը զբաղեցնէ Արցախի Հանրապետութեան տարածքի հարաւ-արեւելեան մասը։ Մարտունի շրջանի տարածքը կը կազմէ 1025 քառ․քմ․, իսկ բնակչութիւնը՝ 22990 մարդ։ Վարչական կեդրոնը Մարտունի քաղաքն է, որու ...

Ստեփանակերտի Հայկական Դրամատիկական Թատրոն

Ստեփանակերտի հայկական դրամատիկական թատրոն, պետական, Վահրամ Փափազեանի, կազմակերպուած է 1932-ին Կ․ Ալուարեանի ղեկավարութեամբ։ Բացումը՝ 11 Օգօստոսին, Վաղարշեանի "Օղակում" փիէսի բեմադրութեամբ։

Արցախի պետական խորհրդանիշներ

Արցախի դրօշ, Արցախի անկախ պետականութեան խորհրդանիշն է, անոր պաշտօնական տարբերանշանը հաստատուած է ԼՂՀ ԳԽ 2 Յունիս 1992-ի որոշմամբ։ Եռագոյն է՝ կարմիր, կապոյտ, նարնջագոյն գոյներով, հորիզոնական, հաւասար շերտերով, աջ կողմի 2 ծայրերէն սկսուող եւ դրօշի ...

Վանք գիւղ (Մարտակերտ)

Վանք, գիւղ Արցախի Մարտակերտ շրջանին մէջ` կեդրոնէն 53 քմ հարաւ-արեւմուտք` 1100 մեթր բարձրութեան վրայ։ Տարածութիւնը՝ 2237 քառ.մ։ Բնակչութիւնը կը զբաղի անասնապահութեամբ եւ ծխախոտագործութեամբ։ Ունի միջնակարգ դպրոց, մշակոյթի տուն, ակումբ, հիւանդանոց ե ...

Գրիգորի Գաբրիէլեանցի Անուան Երկրաբանութեան Պետական Թանգարան (Շուշի)

Թանգարանին մէջ կը ցուցադրուին հազուագիւտ տեսակի ապարներ, ամենահինը 1 միլիարտ 200 միլիոն տարեկան է։ Կան նմուշներ Արցախէն, որոնցմէ ամէենահինը 146 միլիոն տարեկան է։ Թանգարանի հաւաքածիին մէջ կայ 400 նմուշ 48 պետութիւններէ, հիմնականին Գ. Ա. Գաբրիէլեան ...

Շուշի

Շուշի, քաղաք Արցախի Հանրապետութեան մէջ, համանուն շրջանի վարչական կեդրոն։ Մինչեւ 1923, հանդիսացած է Պարսկաստանի եւ Ցարական Ռուսաստանի կազմի մէջ գտնուող կիսանկախ Արցախի քաղաքական-մշակութային կեդրոնը՝ մինչեւ 20-րդ դարու սկիզբը ունենալով կարեւոր դերա ...

Շուշի Քաղաքի Պատմութեան Թանգարան

Շուշի քաղաքի "Ձորի թաղի" կեդրոնը գտնուող՝ 19-րդ դարու սկիզբը փոխգնդապետ Եսայի Ղարամեանցին Գրամով պատկանող հիասքանչ առանձնատան մէջ տեղակայուած Շուշի քաղաքի պատմութեան թանգարանը կը հանդիսանայ հնագոյն քաղաք-ամրոցին բազմադարեայ անցեալը լուսաբանող հնո ...

Շուշիի Գորգերու Թանգարան

Շուշիի գորգերու թանգարան, արցախեան հնագոյն գորգերու եւ կարպետներու թանգարան, որ հիմնադրուած է 2011-ին, բացուած՝ 2013-ին Արցախի Հանարապետութեան Շուշի քաղաքին մէջ:

Շուշիի Կեդրոնական Գրադարան

Գրադարանը կը գործէ 1992 թուականի սեպտեմբեր 1-էն։ Պաշտօնական բացումը տեղի ունեցած է 1993 թուականին։ Գրադարանի մասնաշէնքը կը գտնուէր կիսավեր, անմխիթար վիճակի մէջ, սակայն աշխատակիցներու շնորհիւ շէնքը մաքրուած է պատերազմի հետքերէն, հաւաքուած է որոշակ ...

Ագարակաձոր

Ագարակաձոր, գիւղ՝ Հայաստանի Վայոց Ձորի մարզի մէջ, մարզի կեդրոնէն 3 քմ հարաւ-արեւելք, Արփա գետի ձախ ափին, Ագարակաձոր վտակի գետաբերանի շրջանին մէջ։ Եղեգնաձոր քաղաքէն մօտ 3 քմ հարաւ կը գտնուի եւ Երեւան քաղաքէն իր հեռաւորութիւնը 119 քմ է։ Գիւղը կը գտ ...

Ագարակաւան

Ագարակաւան, Հայաստանի տարածաշրջանին մէջ գիւղ Արագածոտի մարզի Թալինի տարածաշրջանին մէջ, մարզի կեդրոնէն 32 քմ հիւսիս-արեւմուտք, բարձրութիւնը ծովու մակերեւոյթէն՝ 1450 մ։ Բնակչութիւնը՝ 1036 մարդ ։ Ագարակաւանը վերանուանուած է 4 Յուլիս 2006-ին։ Գիւղին ...