ⓘ Free online encyclopedia. Did you know? page 42

Մեսրոպ Ամատունի

ԱՄԱՏՈԻՆԻ Մեսռոպ վրդ., Մայր վարժարանի աչկերտած, յաջորդարար Սամաթիա, Խասգիւղ եւ Շահնաղար վարժարանէն չրջանաւարտ 1857-ին Իբր թարգման Կարապետ կիւմիւ չկերտանի գացծ է նոյն թուականին Բարիղ, հոն իբր ունկնդիր հեեւած է բժչկութեան։ Պոլիս վերադարձած 1880-ին Ի ...

Շաւարշ Գարագաշ

Ծնած է Կոստանդնուպոլիս։ Նախնական կրթութիւնն ստացած է տեղի Մխիթարեաններու դպրոցին մէջ, ապա ուղարկուած է Վենետիկ, ուր երեք տարի սորվելէ ետք վերադարձած է Կոստանդնուպոլիս։ Խաղցած է Արշակ Պենկլեանի խումբէն ներս՝ 1893-էն սկսեալ։ Առաջին անգամ հանդէս եկա ...

Ռապինտրանաթ Թակոր

Ռապինտրանաթ Թակոր, Կալկաթա, Բրիտանական Հնդկաստան Սանտինիկետան, Bolpur, Birbhum district, Բենգալյան նախագահություն, Բրիտանական Հնդկաստան), կեղծանունը՝ Գուրուդեւ: Բազմակողմանի զարգացած պենկալացի, որ ԺԹ րդ դարու վերջին եւ Ի րդ դարու սկզբին վերստեղծա ...

Լիզա Ուենկէր

Լիզա Ուենկէր, Պեռն, Զուիցերիա - 16 Հոկտեմբեր 1941, Carona, Տիչինո, Զուիցերիա), զուիցերիացի նկարիչ, մանկական գիրքերու հեղինակ։ 1930-ականներուն ամէնէն յայտնի եւ ամէնէն շատ կարդացուող հեղինակներէն մէկն էր։

Տիգրան Կամսարական

Ծնած է Պոլիս, ուր ստացած է նախնական ու միջնակարգ ուսում, ապա անցած է առեւտրական ասպարէզ իբր գրագիր ու աշխատակցած՝ զանազան թերթերու։ Տիգրան Կամսարական, Պոլսոյ Գատըգիւղի Արամեան միջնակարգ վարժարանը աւարտելէ անմիջապէս ետք, 1882-ին կը մտնէ ծխախոտի ար ...

Յարութիւն Թէրզեան

Յարութիւն Թէրզեան, ծնած է Տիգրանակերտ 1888-ին, Պէյրութ եկած 1902-ին, 1907-ին շրջանաւարտ Ամերիկեան Համալսարանէն Պ.Ա. տիտշոսով մաթեմաթիկայի մասնաւոր յիղատակութեամբ։ Երեք տարի մաթեմաթիքյիի ուսուցիչ եղած է Ամերիկեան Համալսարանին մէջ։ Այս ժամանակուայ ...

Վիրճինիա Ուոլֆ

Վիրճինիա Ուոլֆ, Անգլիացի գրող, գրական քննադատող, մոտեռնիստական շարժումին մեծ մասնակից: Եղած է Գիտակցութեան հոսանքի գրականութեան ամենախոշոր եւ ազդեցիկ ներկայացուցիչներէն մէկը։

Նիկողայոս Ադոնց

Նիկողայոս Ադոնց Յունուար 1871, Բռնակոթ, Զանգեզուրի գավառ, Ելիզավետպոլ Նահանգ, Ռուսական Կայսրութիւն - 27 Յունուար 1942, Պրիւքսէլ, Պելճիքա), հայ պատմաբան, հայագէտ, բիւզանդագէտ եւ բանասէր։

Երուանդ Ճանլեան

Երուանդ Ճանլեան, բնիկ Տարսոնցի, ուր ծնած է 1892-ին: Շրջանաւարտ Տարսոնի Ամերիկեան Քոլէճէն 1913-ին Պ.Ա. Տիտղոսով։ Կ՛անցնի Պէյրութ եւ 1920-ին կ՛աւարտէ Ամերիկեան Համալսարանի Բժշկական ճիւղը։ Երկար տարիներ կ՛ըլլայ դասախօս միեւնոյն համալսարանին մէջ եւ բ ...

Մելքոն Հայրապետեան

Մելքոն Հայրապետեան, բնիկ Տարսոնցի, ուր ծնած է 1892-ին, շրջանաւարտ Տարսոնի ամերիկեան Գոլէճէն 1913-ին Պ. Ա. Տիտղոսով։ Կ՛անցնի Պէյրութ եւ 1920-ին կ՛աւարտէ Ամերիկեան Համալսարանի Բժշկական ճիւղը։ Երկար տարիներ Կ՛ըլլայ դասախօս միեւնոյն համալսարանին մէջ ...

Աննմարի Շուարզենպաք

Աննեմարի Շուարզենպաքը ծնած է 1908-ին Ցիւրիխ, Զուիցերիա՝ Շուիցենպաք-Վիլլէ հարուստ արիստոկրատ ընտանիքի մէջ։ Անոր հայրը՝ գործարանատէր Ալֆրէտ Էմիլ Շուարզենպաքը, կը զբաղուէր մետաքսէ գործուածքներու արտադրութեամբ եւ աշխարհի մէջ մետաքսի խոշորագոյն մատակա ...

Եանուշ Քորչաք

Եանուշ Քորչաք, Վարշաւա, Լեհական թագավորություն, Ռուսական Կայսրութիւն - 7 Օգոստոս 1942, Տրեբլինկա, Treblinka, Masovian Voivodeship, Լեհաստան) հրէական ծագմամբ լեհ ականաւոր մանկավարժ, մանկական գրող, հասարակական գործիչ ու բժիշկ։

Խադ Աջապահեան

Խադ Աջապահեան, տեղւոյն ազգային վարժարանին մէջ նախնական ուսումը ստանալէ յետոյ՝ կը մտնէ վանք 1898-ին, եւ յաջողութեամբ կը վերջացնէ ժառանգաւորացի դասընթացքը։ 1902-ին կը ձեռնադրուի սարկաւագ, իսկ աբեղայ՝ 1909-ին, եւ 1910-ին ալ վարդապետ՝ Սահակ Կաթողիկոս ...

Սարգիս Արարատեան

Արարատեան Սարգիս կամ 1 Հոկտեմբեր 1884, Շաքի, Ելիզավետպոլ Նահանգ, Ռուսական Կայսրութիւն - 1943, Պուխարեստ, Ռումանիա), յայտնի հասարակական գործիչ եւ քիմիագէտ:

Զապէլ Եսայեան

Ծնած է 4 Փետրուար 1878-ին, Սկիւտար Պոլիս։ Նախակրթութիւնը ստացած՝ տեղւոյն ծխական վարժարանին մէջ։ Աւարտած է Սկիւտարի Ս. Խաչ վարժարանը 1892–ին։ Իր առաջին գրութիւնը՝ "Երգ առ գիշեր" արձակ քերթուածը, հրատարակուած է Արշակ Չօպանեանի "Ծաղիկ" ին մէջ, 1895- ...

Յակոբ Յարութիւնեան

Յակոբ Պօղոս Յարութիւնեան, Խաստուր - 1943), հայ փիլիսոփայ, երաժշտագէտ, մանկավարժ, գրականագէտ, լեզուաբան: Փիլիսոփայական գիտութիւններու մասնագէտ:

Աւետիս Նագգաշեան

Ծնած է 1868 թուականին, Հաէպի նահանգի Այնթէպի գաւառի նոյնանուն գաւառակի կեդրոն Այնթէպ քաղաքին մէջ։ Նախնական կրթութիւնն ստացած է Ասատուր խալֆայի "դպրոցիէն ներս" ։ 1887 1888 թուականին աւարտած է ամերիկացի միսիոներներու Այնթէպի Կեդրոնական Թուրքիոյ գոլ ...

Սերկէյ Ռախմանինով

Սերկէյ Վազիլեւիչ Ռախմանինով, ծնած է 1 Ապրիլ 1873-ին Սեմեոնովոյ, Նովկորոտի կուպերնիա, եւ մահացած 28 Մարտ, 1943-ին Պեւրլի Հիլզ, Միացեալ Նահանգներ։ Եղած է ռուս յօրինող դաշնակահար եւ ղեկավար։ Սերկէյ ազդուած է իր հայրենակիցներէն՝ Չայքովսքիէն եւ Ռիմսքի ...

Լեւոն Փաշալեան

Քանի մը ուրիշ պատմուածքներու մէջ տարբեր գծով մը ի յայտ կու գայ Փաշալեանի դիտելու եւ պատմելու մեծ շնորհը․- Ասոնց մէջ, հայ հոգին կամ նկարագիրը իրենց առհաւական, ժառանգական, անփոխելի կարգ մը բնութագծերով կը յատկանշուին։ Յամառ հայրենասիրութիւնը, ցիղայ ...

Լու Հուվըր

Լու Հուվըր, Նիւ Եորք, Նիւ Եորք, Ամերիկայի Միացեալ Նահանգներ), ԱՄՆ նախագահ Հերպըրտ Հուվըրի կինը և ԱՄՆ առաջին տիկինն ամուսնու նախագահութեան տարիներուն։

Արմենակ Խախամեան

Արմենակ Խախամեան ծնած է 1884 թուականին, Ան­գա­րա­յի նա­հան­գի Կեսարիոյ գաւառի Քըրշեհիր քաղաքին մէջ։ Մանկական տարիքին տեղափոխուած է Կե­սա­րիա։ Ուսանած է Կեսարիոյ ազգային վարժարաններէն ներս։ 1904 թուականին աւարտած է Կեսարիոյ Սուրբ Կարապետի ժառանգաւ ...

Վարդան Հացունի

Վարդան Հացունի, կամ Հ. Վարդան Վ. Հացունի, Պարտիզակ, Թուրքիա - 8 Յուլիս 1944), հայ բանասէր, ազգագրագէտ։

Միսաք Մանուշեան

Միսաք Գէորգ Մանուշեան, հայ բանաստեղծ, ֆրանսական դիմադրութեան շարժման մարտիկ, հակաֆաշիստ եւ Ֆրանսայի ազգային հերոս։

Արմենակ Սագըզեան

Արմենակ ծնած է 1872 թուականին Կոստանդնուպոլիսի մէջ, պոլսահայ մտաւորական՝ Յովհաննէս Սարգըզի ընտանիքին մէջ։ Ան ուսանած է Փարիզի մէջ, ուր սորված է իրաւաբանութիւն: Կոստանդնուպոլիսին մէջ ստանձնած է պետական պաշտօններ եւ արժանացած է բազմաթիւ շքանշաններո ...

Լուիզա Ասլանեան

ԼԱՍ, Թաւրիզ, Իրան - 30 Յունուար 1945, Ռավենսբրյուկ համակենտրոնացման ճամբար, Գերմանիա), հայ գրող, հասարակական գործիչ, հայկական ծագմամբ ֆրանսացի հակաֆաշիստ, կոմունիստ, Ֆրանսական դիմադրութեան ականաւոր գործիչ, գրող։

Նշան Թաշճեան

Ծնած է Խարբերդ: Խարբերդի մէջ նախնական կրթութիւնը ստանալէն ետք անցած է Էրզրում, ուր յաճախած է Սանասարեան վարժարան: Նշան Թաշճեան եղած է Խարբերդի ՀՅԴ Կեդրոնական Կոմիտէի անդամ: 1904-ին անցած է Ամերիկա: "Հայրենիք" թերթը խմբագրած է Վռամեանի մեկնումէն ե ...

Վահան Թէքէեան

Վահան Թէքէեան, Պոլիս, Օսմանեան Կայսրութիւն - 4 Ապրիլ 1945, Գահիրէ, Եգիպտոս), բանաստեղծ, հրապարակագիր, արձակագիր, թարգմանիչ, մանկավարժ, խմբագիր, հասարակական գործիչ։

Միհրան Տամատեան

Նախնական կրթութիւնը ստացած է ծննդավայրին մէջ։ Աւարտած է Վենետիկի Մուրատ-Ռափայէլեան վարժարանը։ Եղած է ուսուցիչ՝ Կոստանդնուպոլիսի, Ատանայի, Մուշի եւ հայկական դպրոցներու տեսուչ՝ Տուրուբերանի ու Վասպուրականի մէջ։ 1890 թուականին Գում Գափուի ցոյցին մաս ...

Գրիգոր Քհնյ. Տէր Սահակեան

Տ. Գրիգոր Քահանայ Տէր Սահակեան, ծնած է Տէօրթ եոլցի ծնողքէ, Տէօրթ Եոլի մէջ, 1880-ին։ Նախնական կրթութիւնը ստացած է ծննդավայրի Միացեալ Ընկերութիւն վարժարանը, ապա անցած է Ատանա ու յաճախած Աբգարեան վարժարանը։ 1895-ի քաղաքական աննպաստ պայմաններուն բերո ...

Մինաս Վերածին

Կանուխ տարիքէն դրսեւորած է ուսումնատենչ, միաժամանակ՝ ընկերային եւ յանդուգն խառնուածքի տէր անհատականութիւն մը։ 15 տարեկանին արդէն կը փարեի հայ ազգային-ազատագրական շարժման յեղափոխական գաղափարներուն եւ կը դառնայ Պարտիզակի երիտասարդական խմորումներուն ...

Ֆրանց Վերֆել

Ֆրանց Վերֆել, Պեվըրլի Հիլզ, Ամերիկայի Միացեալ Նահանգներ Լոս Անճելըս, Քալիֆորնիա, Ամերիկայի Միացեալ Նահանգներ), աւստրիացի գրող եւ հումանիստ։

Պրու­­նօ Ֆրանք

Պրու­­նօ Ֆրանք կամ 20 Յուլիս 1945, Պեվըրլի Հիլզ, Լոս Անճելըս շրջան, Քալիֆորնիա, Ամերիկայի Միացեալ Նահանգներ), գերմանացի գրող, բանաստեղծ, թատերագիր եւ մարդաբան:

Էմիլի Կուրտ

Էմիլի Կուրտ, Ժընեւ, Զուիցերիա - 4 Դեկտեմբեր 1946, Ժընեւ, Զուիցերիա), զզուիցերացի ֆեմինիստ, լրագրող։ Ան իր ուրոյն դերըէ ունեցած է Զուիցերիոյ կանանց ընտրական իրաւունքի հաստատման գործին մէջ։ 1914-1928 Զուիցերիոյ մէջ գործող երկու Ընտրական իրաւունքներ ...

Գէորգ Կառվարենց

Քերքիրայէն ետք, կ՛ անցնի յաջորդաբար Սելանիկ եւ Աթէնք։ Երկու քաղաքներուն մէջ կը զբաղի հայ համայնքներուն աշխատանքներով եւ հայկական կրթական հաստատութիւններուն մէջ ուսուցչութեամբ։

Կարպիս Ճանճիկեան

Կարպիս Ճանճիկեան, Սամաթիա, Ֆաթիհ, Պոլիս, Օսմանեան Կայսրութիւն - 26 Փետրուար 1946, Պոլիս, Թուրքիա), բանաստեղծ։

Հենրի Մորկընթաու

Հենրի Մորկընթաու, Մանհայմ, Բադենի Մեծ Դքսություն, Գերմանական միութիւն - 25 Նոյեմբեր 1946, Մենհեթըն, Նիւ Եորք, Նիւ Եորք, Ամերիկայի Միացեալ Նահանգներ), ամերիկեան դիւանագէտ, ԱՄՆ դեսպանը Օսմանեան կայսրութեան, դատապարտած է Հայոց ցեղասպանութիւնը, անոր ...

Սաֆիա Զաղլուլ

Սաֆիա Զաղլուլ, եգիպտացի քաղաքական գործիչ, ֆեմինիստ, Վաֆտ ազատական-ազգայնական կուսակցութեան առաջնորդներէն մէկը։

Գուրգէն Ալէմշահ

Գուրգէն Միքայէլի Ալեմշահ, Պարտիզակ, Թուրքիա - 14 Դեկտեմբեր 1947, Տիթրոյթ, Միշիկըն, Ամերիկայի Միացեալ Նահանգներ), հայ երաժշտագէտ, խմբավար եւ նուագավար։

Զաւէն Տէր Եղիայեան

Զավէն Տէր-Եղիայեան, Կոստանդունպոլսոյ Հայոց Պատրիարք 1913-22-ին։ Աքսորուած է Մոսուլ Հայոց ցեղասպանութեան ժամանակ։

Ոսկան Մարտիկեան

Ոսկան Մարտիկեան ծնած է Երզնկա հայ ծնողքի: Երիտասարդ տարիքէն ան տեղափոխուած է Իսթանպուլ ստանալու բարձր ուսում։ Ուսումը ստանալէն ետք, ան բարձրացած է Օսմանեան շարքերու կառավարութեան եւ ունեցած է բազմաթիւ պաշտօններ։ Ան ղեկավարած է Օսմանեան Post-Teleg ...

Արշակ Ֆեթվաճեան

Արշակ Ֆեթվաճեան Հայաստանի Առաջին Հանրապետութեան Դրոշմաթուղթերու եւ Դրամանիշներու հեղինակ՝ գծագրիչ Արշակ Ֆեթվաճեան: Ան իբրեւ մտաւորական, նկարիչ, պատմաբան, բանաստեղծ, գծագրիչ, արուեստաբան փորձած է փրկել հայ մշակոյթը, արուեստը, արժէքները, հայու անու ...

Ֆրանսեսք Քամպօ

Ֆրանսեսք Քամպօ, Պուէնոս Այրես, Արժանթին), Քաթալոնիոյ սպանացի քաղաքական գործիչ, Ինքնավար Կուսակցութեան հիմնադիր: Սպանիոյ խորհրդարանի երեսփոխան: Աջակից շարք մը գեղարուեստական եւ մշակութային նպատակներու, մասնաւորապէս, յունարէն եւ լատիներէն դասական ն ...

Արշիլ Կորքի

Արշիլ Կորքի, աւազանի անունով՝ Ոստանիկ Ատոյեան, ազգութեամբ հայ ամերիկացի գեղանկարիչ։ Կորքի հիմնաւոր եւ առաջնորդող ազդեցութիւն ունեցաւ գեղանկարչութեան մէջ վերացական արտայայտչապաշտ ուղղութեան վրայ։ Ան իր կեանքին մեծ մասը ապրեցաւ որպէս Միացեալ Նահանգ ...

Գաբրիէլ Տէր-Միքելեան

Գաբրիէլ Միքայէլ Տէր-Միքելեան, Ստավրոպոլ, Ռուսական Կայսրութիւն - 14 Յունուար 1949, Թիֆլիս, Խորհրդային Ընկերվարական Հանրապետութիւններու Միութիւն), հայ ճարտարապետ։ ԽԸՀՄ ճարտարապետական ակադեմիայի թղթակից անդամ, ՎԽԸՀ արուեստի վաստակաւոր գործիչ, Թիֆլիս ...

Գառնիկ Դաւիթեան

Նախնական եւ երկրորդական ուսումն ստացած է ծննդավայրի Պարթեւեան վարժարանի եւ Ճեմարանին մէջ։ Միեւնոն վարժարանին մէջ պաշտօնվարած է իբրեւեւ հայերէն լեզուի եւ գրականութեան ուսուցիչ, ապա եղած է միեւնոյն վարժարանի տնօրէնը. պաշտօններ վարած է նաեւ այլ վարժ ...

Ժինէթ Նըւէօ

Նըւէօ ծնած է երաժշտական ընտանիքի մէջ եւ ջութակի առաջին դասերը ստացած է մօրմէ։ Ան առաջին համերգը տուած է Փարիզի Գաբրիէլ Փիեռնէի նուագախումբին հետ երբ եօթը տարեկան էր։ 11 տարեկան հասակին աւարտելով Փարիզի երաժշտանոցը Ժինէթ Նըւէօ կը շարունակէ կատարել ...

Վահրամ Արծրունի

Վահրամ Արծունի, վաստակաւոր ուսուցիչ, տնօրէն եւ հիմնադիր վարժարանի: Ծնած է 1857 թուականին Երզնկայի մէջ։ Նախնական ուսումը 1881-1892 Ակնայ Կամարակապ գիւղին մէջ ստանալէ յետոյ անցած է Պոլիս, ուր յաճախած է կայսերական գեղաարուեստական վարժարանը, Ղալաթիոյ ...

Գրիգոր Քալֆայեան

Հայկական արշաւին, Գրիգոր Քալֆայեան ծնած է Պուրսա, Օսմանեան Կայսրութեան 1873-ին։ Իր հայրը ճարտարապետ էր։ Գրիգոր Քալֆայեան առաւ իր նախակրթական ուսումը Հայկական դպրոց։ Պատահաբար ան փոխադրուեցաւ Կ. Պոլիս ուր իր ուսումը շարունակեց Հեղինակաւոր Կեդրոնակ ...

Եաքոպ Քիւնցլեր

Եաքոպ Քիւնցլեր, Հունդվիլ - 15 Յունուար 1949, Ղազիր, Քեսերվանի շրջան, Լեռնային Լիբանանի նահանգ, Լիբանան), Զուիցերիացի, ով կը գտնուէր Ուրֆայի մէջ Ասիոյ մէջ եւ Հայկական Ցեղասպանութեան ականատեսը դարձաւ:

Լեւոն Կիւրեղեան

Լեւոն Կիւրեղեան, հայ ճարտարապետ, նկարիչ եւ բանաստեղծ։ Կիւրեղեան գերդաստանը Տրապիզոնցի էր. իր առագաստանաւերով վաճառականութեամբ կը զբաղէր դէպի Եւրոպական քաղաքները, մանաւանդ՝ դէպի Մարսէյ, ուր գերդաստանը ունէր իր կեդրոնատեղին։