ⓘ Free online encyclopedia. Did you know? page 30

Լեւոն Մեսրոպ

Լեւոն Մեսրոպ, Պոլիս, Օսմանեան Կայսրութիւն - 16 Ապրիլ 1960, Փարիզ), հայ գրող, բանասէր եւ հասարակական-մշակութային գործիչ։

Միկէլ Փրիմօ տէ Ռիվերա

Ռիվերա՝ 1915-1917 թուականներուն եղած է Քատիսի զինուորական նահանգապետ, այնուհետեւ՝ Վալենսիոյ, Մատրիտի, Քաթալոնիոյ հրամանատար զօրավար։ 13 սեպտեմբեր 1923-ին Պարսելոնայի մէջ պետական հարուած կազմակերպելով տիրացած է իշխանութեան եւ ցրած խորհրդարանը: Իսկ ...

Շաւարշ Միսաքեան

Շաւարշ Միսաքեան ծնած է Սեբաստիա նահանգի Զիմառա գիւղին մէջ։ 6 տարեկանին ընտանիքը կը փոխադրուի Պոլիս, ուր Շաւարշ կը յաճախէ, յաջորդաբար, Գում Գափուի Մայր Վարժարանը, Կալաթայի Կեդրոնականը եւ Կէտիկ Փաշայի Կարկուրեան դպրոցը։ 16 տարեկանին մուտք կը գործէ ...

Արմենակ Միսիրեան

Նախնական կրթութիւնը ստացած է ծննդավայրին մէջ, Թուրքիա, ապա Հալէպի մէջ, ուր հաստատուած է 1915 թուականէն ետք։ 1930 թուականին տեղափոխուած է Փարիզ, ու յաճախած է Ժիւլիան եւ Կրանտ Շոմիեր ակադեմիաները։ Մասնակցած է ֆրանսահայ նկարիչներու "Անի" ընկերութեան ...

Մկրտիչ Սանասարեան

Ծնեալ՝ վանեցի արմատներէ: Ուսումը ստացած է Թիֆլիսի Ներսիսեան Ճեմարանին մէջ։ Սէն Բեթերսպուրկի մէջ զբաղած է առեւտրական գործով: Թաղուած է Թիֆլիսի վանքի եկեղեցւոյ բակը: Ան վարած է համեստ կեանք մը: Մօրը Մարիամին յիշատակին Վանի մէջ բացած է Մարիամեան իգա ...

Մորիս Շէօվալիէ

Մորիս Շէօվալիէ 12 Սեպտեմբեր 1888, Փարիզ, Փարիզի շրջան), ֆրանսացի էսթրատային երգիչ, պարող եւ դերասան։

Զարեհ Մութաֆեան

Ծնած է Սամսոն՝ Սեւ Ծովու ափին։ Իր ընտանիքին բոլոր անդամները, 1915-ի Ցեղասպանութեան ժամանակ, սպանդի ենթարկուելով կը զոհուին։ Մանկութիւնը կ՛անցուցնէ որբանոցներու մէջ եւ կ՛ապրի թափառական կեանք մը՝ Յունաստանէն Իտալիա, ուր Միլանոյի Գեղարուեստի Ակադեմի ...

Նշան Պէշիկթաշլեան

Ծնած է Կ.Պոլիս, ուր ստացած է նախակրթութիւն եւ միջնակարգ կրթութիւն Բերայի նախակրթարաններուն մէջ։ Սկսած է ստեղծագործել պատանի տարիքէն պոլսահայ մամլոյ էջերուն՝ քերթուածներ եւ պատմուածքներ հրատարակելով։ Միայն կարճ ժամանակ մը զբաղած է հայերէնի ուսուցչ ...

Շահան Շահնուր

Ծնած է Սկիւտար, Կ.Պոլիս։ Աւարտած է Պէրպէրեան վարժարանը 1922-ին, երբ արդէն մամուլին մէջ սկսած էր երեւիլ գծանկարներով եւ գրութիւններով։ 1922–ին կը հեռանայ Պոլիսէն ու կը հաստատուի Փարիզ, ուր կ՛աշխատի որպէս լուսանկարիչ։ Կը մասնակցի Փարիզահայ գրական կ ...

Էտկար Շահին

Էտկար Շահին, Վիեննա, Աւստրո-Հունգարիա - 18 Մարտ 1947, Փարիզ) գծագրական եւ փորագրական գեղանկարչութեան աշխարհահռչակ հայ վարպետը: Հայ նկարիչ, ֆրանսական Պատւոյ լեգէոնի ասպետ եւ շքանշանակիր, Հայաստանի նկարիչներու միութեան պատուաւոր անդամ 1928 թ, Վենետ ...

Արմենակ Շահմուրատեան

Արմենակ Շահմուրատեան, հայ օփերային երգիչ։ Կոմիտասեան դպրոցի ամենանշանաւոր ներկայացուցիչներէն եւ հայ ազգային երգարուեստի վաստակաշատ գործիչներէն մէկը։ Զինք անուանած են "Հայ Կարուզօ" ։ Փարիզի Մեծ Օփերային մէջ, աննախընթաց յաջողութիւն ունենալէն ետք, հ ...

Շաւարշ Նարդունի

Ծնած՝ Պոլսոյ մօտ, Արմաշ գիւղ. ուսումը ստացած է գիւղին, ապա՝ մերձակայ Ատաբազար քաղաքին Կեդրոնական վարժարանին մէջ։ 1918-ին կը զինուորագրուի եւ կը մտնէ սպայից վարժարան։ Համաշխարհային Ա. պատերազմի լրումէն ետք՝ կը յաճախէ Պոլսոյ բժշկական համալսարանը, ս ...

Ֆրետերիք Շոփէն

Ֆրետերիք Շոփէն կամ 1 Մարտ 1810, Ժելյազովա Վոլյա, Վարշաւայի դքսութիւն - 17 Հոկտեմբեր 1849, Փարիզ, Ֆրանսիայի երկրորդ հանրապետություն), լեհ յօրինող, երգահան։ Աշխարհահռչակ երաժիշտ եւ տաղանդաւոր դաշնակահար էր, սակայն չէր սիրեր համերգներ տալ։ Շոփէն կը ...

Վազգէն Շուշանեան

Վազգէն Շուշանեան, Թեքիրտաղ, Adrianople Vilayet, Օսմանեան Կայսրութիւն - 2 Յունիս 1941, Փարիզ), ֆրանսահայ գրող, բանաստեղծ, հասարակական գործիչ։

Ռուբէն Որբերեան

Ծնած է Մալաթիա, եւ կրթութիւնը ստացած՝ Եփրատ քոլէճի մէջ, ուր խորացուց անգլերէնը, եւ այդ ճամբով, նաեւ հաղորդուեցաւ անգլիական գրականութեան ու անոր բոլոր մեծ դէմքերուն։ Իր վրայ ներգործած է մասնաւորաբար Պայրըն, որուն "Չայլտ Հարոլտ" ին հետեւողարար՝ գրա ...

Էտուարտ Ութուճեան

Քաղաքացիական Ինժեներու կրթութիւն ստացած է Ամերիկեան Ռոպերթ Գոլէճ: 1934 թուականին աւարտած է Փարիզի համալսարամի քաղաքաշինական ճարտարապետութեան հիմնարկը, 1934-1936 թուականներուն ուսանած է յուշարձաններու վերականգման դասընթացքներուն: Ութուճեանի նախաձե ...

Անտրէ Շտիտ

Անտրէ Շտիտ ծնած է 20 Մարտ 1920-ին, Գահիրէ Եգիպտական սուլթանութիւն։ Ծննդեան անունը՝ Անտրէ Սաապ։ Աւարտած է Գահիրէի ամերիկեան համալսարանը, իսկ 1942-ին ստացած է Պաքալորիայի վկայական։ 1942-ին ամուսնացած է ուսանող-բժիշկ Լուի Շտիտի հետ։ 1943-ին ամուսինի ...

Արշակ Չօպանեան

Արշակ Չօպանեան, Պէշիկթաշ, Պոլիս, Օսմանեան Կայսրութիւն - 8 Յունիս 1954, Փարիզ), հայ գրող, քննադատ, բանասէր, լրագրող եւ հանրային գործիչ։

Յակոբ Պալեան

Յակոբ Պալեան ծնած է Կոստանդնուպոլս։ 1855-ին մեկնած է Փարիզ։ 1858-ին աւարտած է Սէն Պարպ քոլէճի ճարտարապետական բաժինը։ Եղբօր՝ Նիկողոսի վաղաժամ մահուան պատճառով վերադարձած է Կ.Պոլիս, աշխատակցած է հօրը եւ եղբորը՝ Սարգիս Պալեանին հետ։ 1866-ին, հօր մահ ...

Կարապետ Պասմաճեան

Ծնած է Պոլիս։ Նախնական կրթութիւնն ստացած է ծննդավայրի ծխական դպրոցում։ 1880-ին ընդունուած է Պոլսոյ բժշկական վարժարանը, հետեւած՝ դեղագործութեան։ Աւարտած է Փարիզի համալսարանի պատմաբանասիրական բաժինը։ Միաժամանակ զբաղած է արեւաելեան ժողովուրդներու լե ...

Պերճուհի Պարտիզպանեան

Պերճուհի Պարտիզպանեան-Բարսեղեան, Փարիզ), Առաջին Խորհրդարանի Կին Պատգամաւոր, հայ հասարակական գործիչ, մանկավարժ, գրող: Ռազմական, քաղաքական գործիչ վանեցի Պողոս Օտապաշեան ի կինը: Իր ծոռնուհին է՝ Ժաննա Բարսեղեան Սթրասպուրկի քաղաքապետը:

Պետրոս Մինասեան

Պետրոս Մինասեան, բնիկ Պուրսացի, նախնական ուսումը ստացած Երուսաղէմի Սբ. Յակոբայ վանքը եւ միեւնոյն քաղաքի Ֆրանսական վարժարանը, 1900-ին կը հաստատուի Պէյրութ, ուր կըլլայ բարձրաստիճան պաշտօնեայ նամակատան մէջ։ Այս առնչութեամբ, Մինասեան շատ կարեւոր ծառա ...

Շահան Ռ. Պէրպէրեան

Շահան Պէրպէրեան, Կոստանդնուպոլիս, Օսմանեան Կայսրութիւն - 9 Հոկտեմբեր 1956, Փարիզ), հայ փիլիսոփայ, երաժիշտ, մանկավարժ, հոգեբան, գեղագէտ եւ գրող։ Նկարիչ Արտաւազդ Պէրպէրեանի հայրը։

Փիէռ Պուրտիէօ

Փիէռ Պուրտիէօ ծնած է 1930 թուականի Օգոստոս 1-ին՝ Ֆրանսայի եւ Սպանիոյ սահմանը գտնուող գիւղի մը մէջ։ 1955-ին Փարիզի մէջ աւարտած է բարձրագոյն մանկավարժական դպրոցը, ապա սկսած է դասաւանդել Մուլէնի երկրորդական վարժարանէն ներս: 1958-ին կը տեղափոխուի Ալճ ...

Սաթենիկ Մատինեան-Արղութեան

Սաթենիկ Մատինեան-Արղութեան, Գիւմրի, Երեւանի նահանգ, Կովկասի Փոխարքայութիւն, Ռուսական Կայսրութիւն - 12 Դեկտեմբեր 1930, Փարիզ), ծածկանունով Ծաղիկ, Հայ Յեղափոխական շարժման ընթացքին կ՚ունենայ մեծ դերակատարութիւն եւ կը տանի ծաւալուն աշխատանքներ։

Կոմիտաս Վարդապետ

Կոմիտաս, 1869, Քէօթահիա - 22 Հոկտեմբեր 1935 կամ 21 Հոկտեմբեր 1935, Փարիզ), հայ երգահան, կատարող, երաժիշտ-ազգագրագէտ, երաժշտագէտ, խմբավար, բանահաւաք, ազգագրագէտ, բանաստեղծ, մանկավարժ, դասախօս եւ երաժշտական առաջին միջազգային ընկերութեան հիմնադիր ան ...

Վիքթոր Հիւկօ

Վիքթոր Հիւկօ, Փարիզ), ֆրանսացի հռչակաւոր գրագէտ, բանաստեղծ, թատերագիր, քաղաքական գործիչ, ֆրանսական վիպերգական շարժումի առաջնորդ եւ տեսաբան:

Ռուբէն Տէր Մինասեան

Ռուբէն Տէր Մինասեան, Փարիզ), հայ ականաւոր քաղաքական գործիչ, հայկական ազատագրական շարժման նշանաւոր գործիչ, Հայաստանի Առաջին Հանրապետութեան երրորդ ռազմական նախարար։ Հայ Յեղափոխական Դաշնակցութեան անդամ։

Սիրարփի Տէր Ներսէսեան

Սիրարփի Միհրան Տէր Ներսէսեան, Կոստանդնուպոլիս, Օսմանեան Կայսրութիւն - 6 Յուլիս 1989, Փարիզ, Ֆրանսա), հայ բիւզանդագէտ, արուեստաբան, հայագէտ։ ՀԽՍՀ Գիտութիւններու Ակադեմիայի արտասահմանեան անդամ ։

Միքայէլ Տէր-Պօղոսեան

Միքայէլ Տէր-Պօղոսեան, Պերլին, Ուայմարի Հանրապետութիւն - 19 Յունիս 1996, Փարիզ), Ֆրանսա) Ա­մե­րի­կա­հայ աշ­խար­հահռ­չակ գիւ­տա­րար գիտ­նա­կա­նը: Բ­նա­գէտ ու ճար­տա­րա­գէտ, կեն­սա­բան եւ հիւ­լէա­կան գի­տու­թեանց ան­խոնջ հե­տա­զօ­տող ու տա­ղան­դա­ւո ...

Տիգրան Չիթունի

Տիգրան Յարութիւնի Չիթունի, Վան, Վանի Նահանգ, Օսմանեան Կայսրութիւն - 19 Հոկտեմբեր 1960, Փարիզ), հայ բանահաւաք-բանասէր, գրող: Մամուլի մէջ ծանօթ է որպէս՝ Վրոյր, Ես, Հեռագէտ, Այգեցի, Շեմիր եւ այլ ծածկանուններով։

Մարսել Փրուսթ

Վալանթին Լուի Ժորժ Էօժէն Մարսել Փրուսթ 7 վէպէ բաղկացած վիպաշարն է, որը կը նկատուի 20-րդ դարու համաշխարհային գրականութեան ամենակարեւոր ստեղծագործութիւններէն մէկը։ 1907 թուականին կը սկսի գրել իր մեծ ստեղծագործութիւնը՝ "Կորուսեալ ժամանակը փնտրելով", ...

Էտմոն Քիրազ

Էտմոն Լեւոն Քիրազ, Գահիրէ, Եգիպտոս - 11 Օգոստոս 2020, Փարիզի 6-րդ շրջան, Փարիզ), Ֆրանսա ֆրանսահայ ծաղրանկարիչ։

Գրիգոր Օտեան

Ծնած՝ 1834-ին, Սկիւտարի մէջ Պոլիս: Նախնական կրթութիւնը ստացած է տան մէջ. ուսուցիչները եղած են Գաբրիէլ եւ Խաչատուր Պարտիզպանեաններ ուսողութիւն, "Մասիս" ի խմբագիր՝ Կարապետ Իւթիւճեան եւ Խաչատուր Միսաքեան հայերէն, Յովհաննէս Տէրոյենց հոգեբանութիւն, Օգ ...

Ֆեռնան Քոնթանտէն

Ֆեռնան Քոնթանտէն, մականուանեալ Ֆեռնանտէլ, ֆրանսացի դերասան, երգիծաբան, երգիչ եւ բեմադրիչ։ Երգասրահներէն կտրուկ իր վերելքը կատարած՝ ան դարձաւ ֆրանսական շարժարուեստի խոշորագոյն աստղը, որու վրայ սեւեռուած էին աւելի քան 200 միլիոն դիտողի նայուածքները ...

Ժան Օնորէ Ֆրակոնար

Ժան-Օնորէ Ֆրակոնար, Փարիզ) ֆրանսացի գեղանկարիչ։ Ուսումը ստացած է Ժան Պաթիսթ Շարտենի եւ Ֆրանսուա Պուշէեի մօտ։ 1756–1761 թուականներուն, 1773–74 թուականներին ստեղծագործեր է Իտալիոյ մէջ։ Շարունակելով Պուշէի արուեստի աւանդոյթները, երբեմն տուրք տալով ռ ...

Յարութիւն Պ․ Խալիպեանց

Յարութիւն Պ․ Խալիպեանց Ծնած է Նոր Նախիջեւանի մէջ 22 Փետրուար 1790-ին, իր պապն էր Յարութիւն Սպանդարեան, որ յետոյ կոչուեր է Խալիպեան։ 1760 թուականին՝ Յարութիւն աղա, Խրիմէն եկած է Ագուլիս քաղաքին քովերը՝ գիւղ մը։ Խրիմի այդ քաղաքը Թէոդոսիա, իր բնակու ...

Յովհաննէս Սոմունճեան

Ծնած է 1879 թուականին, 1879 Պար­տի­զակ աւանին մէջ։ ուսանած է ամերիկացի միսիոներներու Պարտիզակի՝ Բիւթանիոյ բարձրագոյն վարժարանէն ներս։ Աւարտած է Կ. Պոլսոյ Օսմանեան կայսերական բժշկական համալսարանը։ Երկար տարիներ Պրուսայի հայաշատ շրջաններուն մէջ՝ բժ ...

Մաքս Մաքսուտեան

Մաքս Մաքսուտեան ծնած է Իզմիր: 12 տարեկանին ծնողներուն հետ արտագաղթած է Ֆրանսա։ 1904 թուականին աւարտած է Փարիզի երաժշտանոցի թատերական բաժինը, աշակերտած է "Քոմետի ֆրանսեզ" -ի նշանաւոր դերասան Սիլվենին։ Տրիպոլէի Վիկթոր Հիւկոյի "Արքայն զբօսնու" մենախ ...

Ժոզեֆ Աբգարիոս

Փոքր տարիքէն իսկ շատ հետաքրքիր եւ ուսումնատենչ տղայ մը եղած է: Իր հօր նման եւ անոր կարգադրութեամբ, Ժոզեֆ եւս իր նախնական ուսումը ստացած է Պէյրութի Անգլիական հիւպատոսի զաւակներուն հետ։ Տասներկու տարեկանին ղրկուած է Անթուրայի Քոլէճը Լիբանան, ուր ի ...

Լեւոն Բաշալեան

Լեւոն Բաշալեան, Սկիւտար, Պոլսոյ վիլայէթ, Օսմանեան Կայսրութիւն - 1 Փետրուար 1943, Վիշի, թաղուած Փարիզ), նորավիպագիր եւ հրապարակագիր։

Փոլ Կօկէն

էօժեն Հանրի Փօլ Կօկէն, ֆրանսացի յետ-տպաւորապաշտ նկարիչ, քանդակագործ, քանդակագործ եւ փորագրիչ, արուեստի մէջ նկարչական նոր տեսակներու՝ Խորհրդապաշտութեան, հնաւանդապաշտութեան հիմնադիր եւ նախակարապետ։ Կօկէնի յետ-տպաւորապաշտական աշխատանքները նախագնացն ...

Գուրգէն Կ. Եազըճեան

Նախակրթութիւնը կը ստանայ ծննդավայրի վարդանեան վարժարանին մէջ, ուրկէ շրջանաւարտ կըլլայ 1913-ին: Միջնակարգ ուսման համար նոյն թուականին մուտք կը գործէ Այնթապի նորաբաց Կիլիկեան Ճեմարանը, ուրկէ կը ստիպուի հեռանալ 1915-ին եւ ապաստանիլ Հալէպ, համաշխարհա ...

Յակոբ Թէրզան

Փրոֆ. դոկտ. Յակոբ Սրկ. Թերզեան, Պոլիս, Թուրքիա - 4 Ապրիլ 2020, 7th arrondissement of Lyon, Ֆրանսա), աշխարհահռչակ ֆրանսահայ աստղագէտ, ֆրանսական աստղագիտութեան կարեւոր դէմքերէն մէկը։

Լուի Պուսենար

Լուի Անրի Պուսենար, Էսկրեն, Լուարե - 11 Սեպտեմբեր 1910 կամ 11 Նոյեմբեր 1910, Օռլեան, Լուարե, Ֆրանսա), ֆրանսացի գրող, արկածային գրականութեան հեղինակ։

Ռենուար

Փիեռ Օկիւստ Ռենուար, Քանյը Սիւռ Մեր), Ֆրանսացի աշխարհահռչակ գեղանկարիչներէն մէկը: Տպաւորապաշտութեան impressionnisme շարժման հիմնադիրներէն, նկարչութեան ապստամբ գաղափարներով ։ Եղած է նաեւ քանդակագործ, վիմագրիչ, ներկամատիտի նկարիչ, փորագրիչ եւ գծագր ...

Էժէն Սիւ

Մարի-Ժոզեֆ Էժէն Սիւ, կամ 10 Դեկտեմբեր 1804, Փարիզ - 3 Օգոստոս 1857 կամ 3 Յուլիս 1857, Անսի, Ֆրանսա), ֆրանսացի գրող։ 1823 - 1829 թուականներուն եղեր է զինուորական վիրաբոյժ:

Վասիլի Քանտինսքի

Վասիլի Քանտինսքի, ռուս նկարիչ, կրաֆիք, արուեստի տեսաբան, ապսթրակցիոնիզմի հիմնադիրներէն է։ Քանտինսքիի հայրական ընտանիքը Սիպերիայէն էր, մօրենական ընտանիքը՝ Մոսկուայէն։ Քանտինսքիին առաջին մտադրութիւնը երաժշտութիւն եղած էր։ Բայց 20 տարեկանին կընդունո ...

Ֆելիքս Վալոթոն

Ֆելիքս Էտուար Վալոթոն, Նյոյի սյուր Սեն, Սենա, Ֆրանսա)՝ ֆրանսացի արուեստագէտ, նկարիչ, փորանկարիչ, քանդակագործ, արուեստի քննադատ եւ վիպագիր մըն է։

Գագիկ Ա.

Սմբատ մեռաւ անժառանգ։ Իրեն յաջորդեց եղբայրը՝ Գագիկ, որ նոյնպէս շարունակեց շինութիւններով բարեզարդել Անին ու իր շրջակայքը։ Ան Տրդատ ճարտարապետին աւարտել տուաւ Մայր Տաճարին շինութիւնը 1001: Տրդատ շինեց նաեւ կաթողիկոսարանը, ինչպէս նաեւ Կոստանդնուպոլ ...