ⓘ Free online encyclopedia. Did you know? page 130

Լանկոպարտներ

Լանկոպարտներու ծագման մասին պատմող աղբիւրներէն մէկը անհեղինակ "Լանկոպարտներու ցեղի ծագումը" շարադրանքն է, որ օգտագործեր է Paul the Deacon կամ Paulus Diaconus Փոլ Սարկաւագը իր "Լանկոպարտներու պատմութիւնը" գործը գրելու ժամանակ։ Համաձայն առասպելին, ...

ԵՒՐՈՊԱՅԻ ԱՄԵՆԱՀԻՆ ՍՐՃԱՐԱՆՆԵՐԸ

ԵՒՐՈՊԱՅԻ ԱՄԵՆԱՀԻՆ ՍՐՃԱՐԱՆՆԵՐԸ Առաջին սրճարանները Եւրոպայի տարածքին յայտնուած են տակաւին 17-րդ դարու վերջին՝ առաջին անգամ Աւստրիոյ մայրաքաղաքը՝ Վիեննայի եւ Ֆրանսայի մայրաքաղաքը՝ Փարիզի մէջ, իսկ այնուհետեւ Վենետիկի մէջ։ Սրճարաններուն բացումը կապուա ...

Իտալիոյ Հայերը

Հայերը Իտալիա մուտք գործած են շատ կանուխէն։ Տակաւին Զ-Է դարերուն գերմանական ցեղերու դէմ պատերազմներուն մէջ, բիւզանդական-հռոմէական զօրքին մէջ կռուած են հայկական զօրամասեր, իսկ Իտալիոյ փոխարքայի պաշտօնը վառած են հայազգի զօրահրամանատարներ ։ Այդ ժամա ...

Վահան Յովհաննէսեան

Հ. Վահան Յովհաննէսեան, ծնած է Ախալցխայի նորշէն գիւղը, ուր ստացած է իր նախակրթութիւնը։ 1908-ին՝ մուտք գործած է Ս. Ղազարու վանք, ապա, 1916-ին՝ Հռոմի Գրիգորեան համալսարան, ուր հետեւած է աստուածաբանութեան եւ իմաստասիրութեան, եւ վարդապետ ձեռնադրուած՝ ...

Hero (երգ)

"Hero", սպանացի երգիչ Էնրիքէ Իկլեսիասի "Escape" ալպոմի առաջին երգը, որ թողարկուած է 2001 թվականին։ Անկէ առաջ Էնրիքէն կատարած է 2001 թուականի Նոյեմբերին՝ նոյն թուականին Սեպտեմբեր 11-ին Նիւ Յորքի մէջ տեղի ունեցած ողբերգութեան զոհերու յիշատակի օրը։ ...

Գաղափարներու եւ Դէպքերու Յեղաշրջում

Դէպքերու արտաքին յեղաշրջումը արդիւնքն է նախ եւ առաջ ԺԸ. Դարու ԵՒՐՈՊԱԿԱՆ ՔԱՂԱՔԱԿՐԹԻՒԹԵԱՆ ՀԶՕՐ ԶԱՐԳԱՑՄԱՆ։Այս զարգացման հետեւանքներէն մէկը եղաւ Արեւմուտքի եւ Արեւելքի յարաբերութեանց եւ կապերուն յաւելումը։ Օսմ.կայսրութեան յոյն տարրը առաջինը եղաւ,որ ա ...

Վիպերգական Կամ Պատմողական Սեռ

Վիպերգական կամ պատմողական սեռ, վիպերգական կամ պատմողական սեռի գործերու մէջ կը ներկայացուին կեանքի իրականութիւնները՝ իրենց մէջ պարունակելով նաեւ հեղինակային երեւակայութիւն, որ կը ներկայանայ դարձեալ որպէս իրականութիւն։ Սովորաբար դէպքերը պատմողը հեղ ...

Աստուածամայրը Մանկան Հետ (Վրուպէլ)

Աստուածամայրը մանկան հետ, սրբապատկեր` ստեղծուած Միքայէլ Վրուպէլի կողմէ Քիեւի Կիրիլեան եկեղեցիի միայարկ մարմարէ միջնապատի համար 1884-1885 թուականներուն։ Վրուպէլին յատկապէս այս աշխատանքը լայն ճանաչում բերաւ հասարակութեան մէջ եւ ծառայեց որպէս հիմնակ ...

Մելան

Մելանի գիւտը եղած է Չինաստանի մէջ Ն.Ք. 2673 - 2597 միջեւ։ Տեսակ մը դոճէ կամ լայքայէ պատրաստուած մելանը կը տարածէին մետաքսի վրայ հնդկեղէգի մը միջոցաւ։ Աւելի վերջը գործածուեցաւ սեւ քար մը, որ կը լուծուէր ջուրի մէջ։ Ն.Ք. Գ. դարուն, չինացիները մելանը ...

Նիքէղ

Նիքեղը յայտնաբերած 1751, անջատած եւ անուանած է շուէտացի քիմիագէտ Աքսել Ֆրէտրիք Քրոնսթետթը շուէտ.՝ Axel Fredrik Cronstedt, 1722-1765։ Անուանումը ծագած է NiAs միներալի "Պղինձի չար ոգի" գերմաներէն՝ Kupfernickel բնորոշումէն,։ 17 րդ դարէն յայտնի այդ մ ...

Բծաւոր Տենդ

Բծաւոր տենդ, մանրէական վարակիչ հիւանդութիւն մըն է: Ան կը պատահի երկու ձեւերով՝ տեղաճարակային "endemic-murine typhus", համաճարակային epidemic: Տեղաճարակային բծաւոր տենդին յարուցիչը Rickettsia Typhi մանրէն է, իսկ համաճարակային բծաւոր տենդինը՝ "Rick ...

Տռոն

Տռոնը առանց մարդու փոխադրամիջոց մըն է։ Ընդհանրապէս կը կառավարուի, հեռակառավարման վահանակով։ Կ՛ըլլայ 3, 4, 6 եւ կամ 8 մղիչներով։ Իւրաքանչիւր մղիչը իր մէջ կ՛ունենայ ելեկտրական շարժիչը, որպէսզի կարենայ թռչիլ։ Տռոնները կ՛օգտագործուին փնտռտուքի եւ փրկ ...

Պիսմութ

Պիսմութ, քիմիական տարր է որուն նշանն է Bi, տարրերու պարբերական համակարգի 5 րդ խումբի քիմիական տարր, կարգահամարը՝ 83, հիւլէական զանգուածը՝ 208.980։ Պիսմութը p տարր է, որունհիւլէի ելեկտրոնային թաղանթների կառուցուածքն է՝ 5s 2 5p 6 5d 10 6s 2 6p 3, K ...

Wattpad

Wattpad, օնլայն համայնք գրողներու եւ ընթերցողներու համար, որուն մէջ օգտատէրերը կրնան տեղադրել յօդուածներ, պատմութիւններ, Fanfiction-ներ, բանաստեղծութիւններ եւ վէպեր online ձեւով կամ Wattpad-ի application-ին միջոցով: Արձանագրուած օգտատէրերը ունին ...

Իման Մըրսալ

Իման Մըրսալը ուսանած է Մանսուրայի համալսարանէն ներս, իսկ իր մագիստրոսի եւ ասպիրանտի աստիճանը ստացած է Գահիրէի համալսարանէն։ Ան համահիմնադրած է Bint al-Ard Երկրի դուստրը հրատարակութիւնը, որ համախմբագրած է 1986-էն 1992-ը։ Ան 1998-ին արտագաղթած է Պո ...

Սպանա-Քանատական Յարաբերութիւններ

Կաղապար:Տեղեկաքարտ Միջազգային հարաբերություններ Սպանա-քանատական յարաբերութիւններ, երկկողմանի յարաբերութիւններ են Սպանիոյ եւ Քանատայի միջեւ: Դիւանագիտական յարաբերութիւնները պետութիւններուն միջեւ հաստատուած է՝ 1959-ին:

Սուէզի ջրանցք

Սուէզի ջրանցք, Միջերկրական ծովը Կարմիր ծովուն միացնող նաւարկելի արհեստական ջրանցքնէ Եգիպտոսի։ Փորուած է 1859 - 1869 թուականներուն։ Միջերկրական ծովը եւ Հնդկական ովկիանոսը միացնող ամենակարճ ջրային ճամբան է ։ Ջրանցքին գիծը կը համարուի Ափրիկէի եւ Ասի ...

Նէսիպ Աբգարիոս

Էմին եւ Նեսիպ Աբգարիոս եւս եղան յայտնի անձնաւորութիւններ, երկուքնալ ալ աւարտեցին Պէյրութի Ամերիկեան Համալսարանի դերգործական բաժինը։ Այս երկուքէն երկրորդը՝ Նէսիպ, յետոյ ուսանեցաւ օրէնսդրութիւն եւ որպէս փասկաբան շրջանաւարտ եղաւ Փարիզէն 1912-ին

Փթահ

Փթահ ` եգիպտական դիցաբանութեան մէջ Մեմփիսի հովանաւոր արարիչ աստուած է: Արհեստաւորներու եւ ճարտարապետներու աստուածն է: Մեմփիսի եռեակին պատկանող Սեքհմեթի ամուսինն է եւ Նեփերթումի հայրը:

Հայերը Եգիպտոսի մէջ

Հայերը Եգիպտոսի մէջ հատատուած են հին դարերէ ի վեր։ Ներկայիս, Հայ գաղութին բնակչութիւնը Եգիպտոսի մէջ կը բաղկանայ 9.000 անձերէ Գահիրէի մէջ, եւ 4.000 Ալեքսանդրիոյ մէջ։ Հոն կը գտնուի 5 Հայ Առաքելական եկեղեցի, 3 Հայ Կաթոլիկ եկեղեցի, եւ 1 Հայ Աւետարանա ...

Աղեքսանդրիոյ Փարոսը

Աղեքսանդրիոյ Փարոսը, Պտղոմէոս Բ. թագաւորը կանգնել տուաւ, անոր նաւահանգիստին մէջ, հսկայական փարոս մը, որ շատ հեռուներէն տեսանելի ըլլար: Յոյները կ՛ըսեն, թէ փարոսին բարձրութիւնը 272 մեթր էր, ինչ որ գրեթէ անհաւատալի կը թուի: Երբ արաբները Եգիպտոս մտան ...

Մանկօ

Մանկօ ծառ ը կաճի 35-40 Մ. 110-130 ոտնաչափ ։ Մանկօն կը համարուի ամենահին պտուղներ էն որը կը ձանուէր 4000 տարի առաջ։ Հողին մէջ արմատները կը տարածուին 6 մ. 20 ոտնաչափ ։ Մանկօ ծառին տերևները կը համարուին մշտադալար բույսեր և պարզ հասակը 15-35 ս.մ. 5.9 ...

Կարապետ Գալուստեան

Կարապետ Գալուստեան ծնած է Վան 1802–ին ըստ տապանագրին, բայց իր ազգականներու վկայութեամբ 1790–ին։ Իր ընտանեկան անունն էր Հանըմեան կամ Հանըմ Օղլու։ Հայրը քահանայ էր Վանի մէջ՝ Տ․ Գալուստ անունով եւ իր զաւակներն ալ Խաչատուր եւ Կարապետ տեղւոյն վարժարան ...

Յակոբ Անունով Անձերու Ցանկ

Յակոբ Ս․Անասեան 1891-1938 լրագրող Յակոբ Աղասեան 1891-1938 լրագրող Յակոբ Ն. Աճէմեան 1902-55, Պէյրութ մարմնամարզիչ Յակոբ Ալխազեան 1826-96, Փիթըրսպուրկ զինուորական Յակոբ Աբգարեան 1781-1845 Աբգարիոս գերդաստանի հիմնադիր Յակոբ Ալթունեան 1892-1973 բժիշկ ...

Պէրպէրեան Վարժարան (Գահիրէ)

Պէրպէրեան վարժարան, ամենօրեայ վարժարան Եգիպտոսի մէջ։ Հիմնուած է 1924-ին, Քահիրէի մէջ՝ Օննիկ եւ Շահան Պէրպէրեաններու ջանքերով։ Կոստանդնուպոլսոյ նոյնանուն միջնակարգ վարժարանի շարունակութիւնն էր։ Ունեցած է 9-ամեայ գիշերօթիկ եւ ցերեկային բաժիններ։ Ըն ...

Վահան Ա. Քհնյ. Կիւլտալեան

Վահան Ա. Քհնյ. Կիւլտալեան, Աւազանի անունով Աւետիս, ծնած է Այնթապի մէջ, 1877-ին։ Հայրը եղած է Այնթէպի եկեղեցւոյ հիմնադիրներէն մին։ Աւետիս, որ կոչուած է նաեւ Արտաշէս, նախակրթութիւնը ստացած է Ազգ. Ներսէսեան Վարժարանին մէջ, ապա Աթենական վարժարանի, որ ...

Ասպետներու ամրոց (Հոմս)

Կաղապար:Տեղեկաքարտ Ռազմական կառույց Ալ-Հուսն Բերդ, քրիստոնէական բերդ ։ Կը գտնուի Սուրիոյ լեռնաշղթաներու ափին, Հոմս նահանքին տարածքին Հոմս գաղաքէն հեռու՝ 60 ք․մ․։ Բերդի պատմական կարեւորութեան համար UNESCO ն, բերդը համարեց, աշխարհի ամենակարեւոր պատ ...

Փիթըր Իբերացի

Կաղապար:Տեղեկաքարտ Սուրբ Փիթըր Իբերացի, Մայումի եպիսկոպոս, Բեթղեհեմի վրացական առաջին վանքի հիմնադիրը։ Վրաց. ուղղափառ եկեղեցու կողմէն դասեր ստացած է սուրբերու շարքին մէջ։ Փիթըր Իբերիացին Վրաստանի Բոսմարիոս արքայի որդին է։ Կրած է Մուրուան Մուրուանա ...

Նոր Զարթօնք

Նոր Զարթօնք հայ ժողովուրդի ինքնակազմակերպուածութիւնն է: Թուրքիա Հայերէ սկսեալ, աշխարհի բոլոր ժողովուրդներուն հաւասար, ազատ ու եղբայրաբար ապրելուն համար կը պայքարի:

Վահրամ (անձնանուն)

Վահրամ Կէորկով ռուս.՝ Ваграм Кеворков, ծն.1938 Ռուսիոյ մէջ բեմադրիչ Վահրամ Հաճեան 1935 Թուրքիա-2007 Լոս Անճելըս բանաստեղծ Վահրամ Մավեան 1926-1983 սփիւռքահայ բանաստեղծ եւ արձակագիր Վահրամ Պաղտասարեան ծն.1961, Քիրովական քաղաքական գործիչ Վահրամ Ալազ ...

Տիգրան Թօփուզխանեան

Տիգրան Թօփուզխանեան, պաշտօնեայ Շէլ Կազի Ընկերութեան մէջ 21 տարիէ ի վեր որպէս պետ ֆօրմէն եւ տարրաբան։ Ա. Ընդհանուր Պատերազմէն եղած է սերժանթարգման անգլիական բանակին մէջ։ Ստեփան Թօփուզխանեան ճամբորդած է Եւրոպա եւ Թուրքիա։ Եղած է աւանդապահ եւ ազգասէ ...

Սարգիս Ճէպէճեան

Սարգիս Ճեպեճեան, Ճեբեշի ։ Հաճընի 1920 թուականի ինքնապաշտպանական մարտերու տես Հաճընի հերոսամարտ 1920 մասնակից և հրամանատար։ 1914 թուականի վերջին զորակոչուած է թրքական բանակ և ուղարկուած Կովկասեան ռազմաճակատ։ Երբ սկսուած են հայ զինւորներու նկատմամբ ...

Սպանա-Թրքական Յարաբերութիւններ

Կաղապար:Տեղեկաքարտ Միջազգային հարաբերություններ Սպանա-թրքական յարաբերութիւններ, երկկողմանի դիւանագիտական յարաբերութիւններն են՝ Սպանիոյ ու Թուրքիոյ միջեւ։

Տանձենի

Կաղապար:Taxobox արւմտ. Տանձենի, վարդազգիներու վարդածաղիկներ ընտանիքի պտղատու ծառերու ցեղ։ Յայտնի է 60 տեսակ, Հայաստանի մէջ՝ 20։ Մշակութեան մէջ կայ մօտ 5000 այլատեսակ։

Լեւոնկլա

Ամրոցը կառուցուած է Լեւոն Բ ի 1198-1219 օրով Ժբ. դարու վերջը։ Ամրոցը կը գտնուի Ճէյհան գետի ափին՝ քարափին վրայ։ Ճէյհան քաղաքէն ունի 6քմ. հեռաւորութիւն։ Բերդը ամբողջովին կառուցուած է լաւ տաշուած կրաքարէն։ Ամրոցին մէջ առկայ է զանգակատունը։ Բերդը կառ ...

Տիմիթրի Բայէթ

Տիմիդրի Բայէթ, ֆրանսիացի ֆութպոլիստ, "Վեստ Հեմ Յունայթէտի եւ Ֆրանսայի ֆուտբոլի ազգային հաւաքականի եզրային կիսապաշտպան խաղցող:

Զարեհ (անձնանուն)

Զարեհ Խրախունի բանաստեղծ Զարեհ Որբունի վիպասան Զարեհ Սահակեանց երաժիշտ Զարեհ Թահմազ բժիշկ Զարեհ Պտուկեան Զարեհ Մելքոնեան 1923, Հալէպ-2012 բանաստեղծ, թարգմանիչ Զարեհ Մութաֆեան նկարիչ, մտավորական Զարեհ Մոսքոֆեան գծագրիչ

Գրիգորիս Աբարդեան

Աբարդեան Գրիգորիս, Ծ. Վրդ ծնած է Զէյթուն 1835 -ին՝ իբրեւ կիլիկիոյ կաթողիկոսութեան միաբան 1861-ին աբեղայ կը ձերնադրուի: Ազգասէր քաջ եկեղեցական: 1868-ին երդ Զէյթուն տագնագալի կացութեան մէջ կը գտնուէր` քանի մը երեւելիներու հետ ֆրանսա երթալով Նաբոլէո ...

Ուլիսէս (վէպ)

"Ուլիսէս", իրլանտացի գրագէտ Ճէյմս Ճոյսի երկրորդ վէպն է։ Վէպը եօթ տարուան գրուած է եւ առաջին ատենը հատուածներով ամերիկեան The Little Review ամսագիրին մէջ հրատարակուած է 1918-էն մինչեւ 1920 թուականները, իսկ 1922 թուականին անիկա ամբողջութեամբ Ֆրանսա ...

Սթելլա Վանտէր

Սթելլա Վանտէր ծնած է Փարիզ, 1950-ին Լեհաստանէն ներգաղթածներու ընտանիքի մը մէջ։ Երաժշտութիւն գրած է 1960-ականներու սկիզբը իր հօրեղբօր՝ Մորիս Շորենսլափի հետ: Անոնց երգերը իրենց ժամանակին համահունչ Yé-yé ոճի կատակերգեր էին: Սթելլայի առաջին փոքր ալպո ...

Քեզի Համար, Հայաստա՜ն

Քեզի համար, Հայաստա՜ն, երգ, որ գրուած է 7 Դեկտեմբեր 1988-ին Հայաստանի մէջ աւերիչ երկրաշարժէն տուժածներուն օգնելու նպատակով։ Գրուած է աղէտէն քանի մը օր ետք։ Երաժշտութեան հեղինակն է Ժորժ Կառվարենց, բառերուն հեղինակն է Շարլ Ազնաւուր։ Առաջին անգամ կա ...

Գուրգէն (անձնանուն)

Գուրգէն, պարթեւական ծագումով հայկական եւ վրացական անունը, հունկարերէնին մէջ՝ Ֆարքաշ (հունգարերէն՝ Farkas }: Լատինագիր ձեւը՝ KOURKEN Անունէ ստեղծուած մականուններ՝ Գուրգէնեան եւ Կուրկէնիձէ

Վահան Աճէմեան

Պալքանեան պատերազմի եւ Առաջին աշխարհամարտի խաւար տարիներունուն Լեւոն Աճէմեան իր ընտանիքով գաղթեց Ռուսճուք եւ հոն հանդիպեց Աղաւնի Նազարեանի հետ ապա նրանք ամուսնացան 1918 եւ հաստատուէցան Պոլիս: Իրենց երկրորդ զաւակը աշվարհ կուգայ Վահան Աճէմեան, 1922 ...

Երազ Պարախումբ

Հայկական պարը, որ գիւղական աւանդութեան ժառանգորդուհին է, կը ներկայացնէ հայաստանի մշակոյթը։ Կը պատկանի նաեւ հայոց արուեստագիտական հանճարին որու բոխանցութիւնը կատարուեցաւ դարերու մինչեւ որպէսզի դարձեալ զուարթանայ երկրի սահմաներէն դուրս։ Այս ժառանգո ...

Նորապսակները/Մահացած սիրեկանները (արեւմտահայերէն)

Կաղապար:Տեղեկաքարտ նկար Նորապսակները անգլ.՝ A Bridal Couple, գերմ.՝ Bildnis eines stehenden Brautpaares / Մահացած սիրեկանները ֆր.՝ Les amants trépassés, 1470-ին Շուապիայէն անյայտ նկարչի կողմէ նկարուած 2 կտաւ։ Տեմպերա՝ փայտի վրայ։ "Նորապսակները" կ ...

Փութին (ճաշատեսակ)

Փութին, Քանատայի Քէպէք նահանգի ազգային ուտեստներէն է` արագ սնունդի շարքէն։ Բաղկացած է գետնախնձորէ, անալի պանիրէ եւ սոուսէ: Փութինը ստեղծուած է Քէպէքի մէջ, 1950-ականներուն։ 2000-ականներուն լայն ճանաչում կը սկսի գտնել նաեւ այլ երկիրներու մէջ` ԱՄՆ, ...

Nvidia

Կաղապար:Տեղեկաքարտ Ընկերություն NVIDIA Corporation, ամերիկեան մեծագոյն ընկերութիւն, որ կարտադրէ գրաֆիկական քարտեր և պրոցեսորներ։ Շուկային մէջ արտադրանքը հայտնի է նաեւ այսպիսի անուանումներով՝ GeForce, nForce, Quadro, Tesla, ION և Tegra։ Ընկերութիւ ...

Վրացերէն

Կաղապար:Տեղեկաքարտ Լեզու արւմտ. Վրացերէն ինքնանուանումը՝ ქართული ენა քարթուլի էնա, քարթվելական լեզվախումբի լեզու։ Վրաստանի պաշտօնականն լեզուն է եւ Կովկասի որոշ ազգութիւններու գրական լեզուն։ Վրացերէն կը խօսի Վրաստանի բակչութիւնը եւ մի քանի հարիւր ...

Ռոտէ Ֆլորա

Ռոտէ Ֆլորա եղած է նախկին թատերասրահ Համպուրկի Շատցենֆիրտելէ թաղամասին մէջ: Ինքնակամօրէն բնակուած է Նոյեմբեր 1989-ին, երաժշտական թատերասրահ դարձնելու որոշումով:

I’m Your Baby Tonight

I’m Your Baby Tonight ամերիկացի երգչուհի Ուիթնի Հիւսթոնի երրորդ սդուտիոյի մէջ ձայնագրուած ալպոմը, թողարկուած 6 Նոյեմբեր 1990 թուականին: Երկու երգեր` "I’m Your Baby Tonight" -ը եւ "All the Man That I Need" -ը դարձած են № 1 Billboard Hot 100 հիթ-շա ...