ⓘ Free online encyclopedia. Did you know? page 13

Անաստաս Միկոյեան

Անաստաս Յովհաննէսի Միկոեան, Խորհրդային պետական ու քաղաքական գործիչ, Սոցիալիստական աշխատանքի հերոս: Յայտնի է որպէս խորհրդային ժամանակաշրջանի ամենաերկար քաղաքական կենսագրութիւն ունեցող գործիչներէն մէկը, որ նոյնիսկ դարձած է քաղաքական սատիրայի թեմայ: ...

Ռուբէն Մաթէոսեան

Ռուբէն Մացակ Մաթէոսեան, 12 Յունուար 1941, Սպիտակ, Հայաստան, հայ երգիչ, ՀԽՍՀ ժողովրդական արդիստ, փրոֆեսոր ։ 1998 թուականին արժանացած է Մովսէս Խորենացի շքանշանին։

Արամ Ասատրեան

Արամ Հապետի Ասատրեան, Վաղարշապատ, Հայաստանի Խորհրդային Ընկերվարական Հանրապետութիւն, Խորհրդային Ընկերվարական Հանրապետութիւններու Միութիւն - 7 Նոյեմբեր 2006, Օշական, Արագածոտն, Հայաստան) հայ երգիչ եւ երգահան։

Յարութիւն Արարատեան

Ծնած է Վաղարշապատ։ Հայրը քարտաշ էր։ Սկզբնական կրթութիւնը կը ստանայ Սուրբ Էջմիածին վանքի՝ կազմարարի եւ միաբաններու մօտ, իսկ յետոյ Յովհաննէս ա. ք. Ոսկերչեանի մօտ։ Ապա անցնելով Աստրախան, կը սորվի ռուսերէն լեզու ու կը շրջի Ռուսիոյի խորքերը։ 1797-ին՝ ...

Արփիար Ասլանեան

Արփիար Ասլանեան, ի ծնէ` Արփիար Լեւոն Ասլանեան, ֆրանսահայ հակաֆաշիստ, Երկրորդ համաշխարահային պատերազմի տարիներու ընթացքին եղած է դիմադրութեան շարժման անդամ:

Գառնիկ Քալաշեան

Գառնիկ Քալաշեան, Վաղարշապատ, Երեւանի նահանգ, Կովկասի Փոխարքայութիւն, Ռուսական Կայսրութիւն - 1 Նոյեմբեր 1921, Երեւան), հայ բանաստեղծ, հասարակական գործիչ, Հայաստանի Հանրապետութեան խորհրդարանի պատգամաւոր, ՀՅԴ կուսակցութեան անդամ:

Գրիգորի Գիարդուշեան

Գրիգորի Կարապետ Գիարդուշեան, Վաղարշապատ, Հայաստանի Խորհրդային Ընկերվարական Հանրապետութիւն, Խորհրդային Ընկերվարական Հանրապետութիւններու Միութիւն - 18 Փետրուար 2016, Մոսկուա, Ռուսիա), հայ բեմադրիչ, սենարիստ, դերասան, արտադրող։

Եղիշէ Թադեւոսեան

Եղիշէ Թադեւոսեան, Վաղարշապատ, Ռուսական Կայսրութիւն - 22 Յունուար 1936, Թիֆլիս, Խորհրդային Ընկերվարական Հանրապետութիւններու Միութիւն), դարասկիզբի հայկական գեղանկարչութեան ամենալուսաւոր դէմքերէն մէկը։ Թադեւոսեան Ուսումի եւ գեղարուեստական հետազօտութ ...

Խաչատուր Կարճիկեան

Խաչատուր Կարճիկեան, պետական, քաղաքական գործիչ, Հայաստանի Առաջին Հանրապետութեան ելեւմտականի առաջին նախարարը։ ՀՅԴ կուսակցութեան անդամ։

Յովհաննէս Յովհաննիսեան

Յովհաննէս Յովհաննիսեան Ապրիլ, 1864, Վաղարշապատ, Ռուսիոյ Կայսրութիւն - 29 Սեպտեմբեր, 1929, Երեւան), հայ բանաստեղծ։ Ծնած է Վաղարշապատ։ Կանուխէն կը ղրկուի Լազարեան Ճեմարան՝ Մոսկուա։ Ապա՝ համալսարանի մէջ կուսանի լեզուաբանութիւն եւ պատմութիւն։ Դեռ աշա ...

Ախուրեան (գետ)

Ախուրեան, Հայաստանի գետերիէն, որ սկիզբ կառնէ Աշոցքիի սարահաթի Արփի լիճէն։ Ջրառատութեամբ, այն հանրապետութեան երրորդ գետն է։ Վերին հոսանքը կանցնի ճահճապատ ափերով, այնուհետեւ իր մէջ կառնէ մի քանի մանր վտակներ, ապա որպէս ջրառատ գետ, կը մտնէ Շիրակի դա ...

Սեւանայ Լիճ

Սեւանայ լիճ, լիճ՝ Հայաստանի Գեղարքունիքի մարզ-ին մէջ։ Ծովի մակարդականէն մօտաւորապէս 1900 մեթր բարձրութեան վրայ։ Ան աշխարհի՝ քաղցրահամ ջուր ունեցող 2-րդ բարձրադիր լիճն է՝ Հարաւային Ամերիկա-ի Թիթիքաքա լճէն յետոյ։ Սեւանը պատմութեան ընթացքին տարբեր ա ...

Հայկական Լեռնաշխարհ

Հայկական Լեռնաշխարհ կամ Հայկական Բարձրաւանդակ, պատմա-աշխարհագրական տարածք, հայ ժողովուրդի բնօրրան։ Կը գտնուի Միջին արեւելքի տարածքին՝ իրանական եւ փոքրասիական բարձրաւանդակներուն միջեւ․ հիւսիսէն Կովկասեան լեռներն Սեւ ծովը, հարաւէն՝ Միջագետքի դաշտավ ...

Հայկական Տաւրոս

Կաղապար:Տեղեկաքարտ Լեռ Հայկական Տաւրոս թրք.՝ Toros Dağları, լեռնային համակարգ Հայկական լեռնաշխարհին, ներկայիս Թուրքիաի մէջ։ Ձգուած է Կիլիկեան Դրունք կիրճէն մինչեւ Բոհտան գետը։ Երկարութիւնը 650 քմ է, լայնութիւնը՝ 35-100 քմ, միջին բարձրութիւնը՝ 180 ...

Գողթն

Գողթն, Գաղթական, Գաղթան, Գոլթանց գաւառ, Գողթնաստան, Գողթնաց գավառ, Կոլթենէ, գավառ կը գտնուի Մեծ Հայքի Վասպուրական աշխարհի հիւսիս-արեւելեան կողմը, Արաքս գետին ձախ կողմը։

Մեծ Հայք

Մեծ Հայքի թագաւորութիւն, յայտնի է նաեւ որպէս Հայոց թագաւորութիւն կամ պարզապէս Մեծ Հայք, յունահռոմէական աղբիւրներու մէջ՝ Արմենիա Մայոր, հինաշխարհեան եւ վաղմիջնադարեան շրջանի պետութիւն՝ Հայկական լեռնաշխարհը, որ գոյութիւն ունեցած է Ք.Ա. 331-էն մինչե ...

Սպիտակի Երկրաշարժ

Սպիտակի երկրաշարժ, տեղի ունեցած է Հայաստանի հիւսիսարեւմտեան մասին մէջ 7 Դեկտեմբեր 1988-ին՝ տեղական ժամանակով ժամը 11:41-ին։ Երկրաշարժի ուժգնութիւնը կազմած է 6.8-7.2 magnitude, իսկ ըստ Մեդուեդեւ-Սպենհոյեր-Կարնիկ սանդղակի՝ macro-seismic ուժգնութիւն ...

Ալեքսանդր Թամանեանի Անուան Ազգային Ճարտարապետութեան Թանգարան-Հիմնարկ

Ալեքսանդր Թամանեանի անուան ճարտարապետութեան ազգային թանգարան-հիմնարկ, հիմնուած է ՀՀ կառավարութեան որոշմամբ 1990-ին իբրեւ "Ճարտարապետութեան ազգային թանգարան-հիմնարկ" ՝ հիմնադիր տնօրէն, ճարտարապետութեան դոկտոր, փրոֆեսոր Աշոտ Հայկազուն Գրիգորեան։ ՀՀ ...

Արթուր Թարխանեան Կեդրոն

Արթուր Թարխանեան կեդրոն, ճարտարապետութեան կեդրոն եւ հայ արդի ոճի թանգարան Երեւանի մէջ: Կեդրոնի հիմնադիր-տնօրէնն է Անահիտ Թարխանեանը:

Գէորգ Գրիգորեանի (Ճոտտօ) Արուեստանոց-Թանգարան

Գէորգ Գրիգորեանի արուեստանոց-թանգարանը հիմնադրուած է 1977-ին Երեւանի մէջ խումբ մը արուեստագէտներու եւ ՀԽՍՀ վաստակաւոր նկարիչ Գէորգ Գրիգորեանի այրիի՝ Տիանա Ուքլեպայի նախաձեռնութեամբ։ 1979-էն կը համարուի Հայաստանի Ազգային Պատկերասրահի մասնաճիւղերէն ...

Գիտութեան եւ տեխնիկայի Թանգարան Հիմնադրամ (Երեւան)

Գիտութեան եւ տեխնիկայի թանգարան հիմնադրամ, հիմնադրուած է 2008-ին։ Թանգարանի նպատակն է ներկայացնել հայ ժողովուրդի գիտատեխնիկական նուաճումները, գիտական միտքի պատմութիւնը եւ համաշխարհային գիտութեան մէջ անոր ներդրումները։

Գրատպութեան Թանգարան (Երեւան)

Գրատպութեան անցած ճանապարհը ներկայացնելու համար հայերէն տպագիր ամենամեծ պահոցին՝ Հայաստանի ազգային գրադարանին մէջ, հիմնուած է նոր արուեստագիտութիւններով յագեցած թանգարան: Յուիուար 2018-էն Հայաստանի ազգային գրադարանի Գրատպութեան թանգարանը դարձած է ...

Գրիգոր Ամիրեանի Բնակելի Տուն

Շէնքը կառուցուած է 19-րդ դարու վերջերուն՝ 1870-ականներուն։ Պատկանած է մեծահարուստ առեւտրական Գրիգոր Ամիրեանին։ Անոր կը պատկանէր նաեւ Աբովեան 10 հասցէին վրայ գտնուող շէնքը, ուր այժմ կը գտնուի Երկրաբանութեան պետական թանգարանը։ 1884-1888 եւ 1898-190 ...

Եղիշէ Չարենցի Անուան Գրականութեան Եւ Արուեստի Թանգարան

Եղիշէ Չարենցի Անուան Գրականութեան Եւ Արուեստի Թանգարան, թանգարան Երեւանի մէջ, որ կընդգրկէ հայ գրականութեան, թատրոնի, երաժշտութեան եւ ֆիլմարուեստի գործիչներու, ինչպէս նաեւ մշակութային հիմնարկներու, կազմակերպութիւններու, կրթական գիտական հաստատութիւ ...

Երեւանի Թատերական Թանգարան

Երեւանի թատերական թանգարան, առաջին պետական թատերական թանգարանը Հայաստանի մէջ։ Կազմակերպուած է 1935-ին։ Թանգարանին մէջ հաւաքուած են 19-20-րդ դարերու թատերական գործիչներու՝ Չմշկեանի, Ադամեանի, Սիրանոյշի, Աբէլեանի, Մանդինեանի եւ ուրիշներու, հայ սովե ...

Երեւանի Պատմութեան Թանգարան

Թանգարանը հիմնադրուած է 1931-ին Սկիզբը՝ ըլլալով Երեւանի քաղխորհրդի կոմունալ բաժնին առընթեր՝ Կոմունալ թանգարան, իսկ 1936-ին վերանուանուած է Երեւան քաղաքի պատմութեան թանգարան։ Թանգարանը հիմնադրման պահուն զբաղեցուցած է Երեւանի հրշէջ վարչութեան շէնքի ...

Ժողովրդական Արուեստի Թանգարան

Յովհաննէս Շարամբէեանի անուան ժողովրդական ստեղծագործութեան կեդրոն, Ժողովրդական արուեստի թանգարան, Հայաստանի ժողովրդական արուեստի պետական թանգարանը, հայկական տեկորաթիւ-կիրառական արուեստի եւ գեղանկարչական աշխատանքներու թանգարան է Երեւանի մէջ։ Հիմնադ ...

Լուսինէ Զաքարեանի տուն-թանգարան

Լուսինէ Զաքարեանի տուն-թանգարան, հայ երգչուհի, Կոմիտասի, հայ հոգեւոր երգերու ու տաղերու կատարող Լուսինէ Զաքարեանին նուիրուած թանգարան Երեւանш մէջ։ Բացուած է 1 Յունիս 2019-ին՝ երգչուհիի ծննդեան 82-րդ տարելիցին օրը: Թանգարանը բացուած է Կողբացի փողո ...

Կալենց Թանգարան

"Կալենց" թանգարանը կառուցուած է Արմինէ եւ Յարութիւն Կալենցներու տուն-արուեստանոցի հիման վրայ, թանգարանի կառուցման նախագիծը կեանքի կոչուած է Արմինէ եւ Յարութիւն Կալենցներու որդիի՝ Սարօ Կալենցի ջանքերով։ Դեռ 1968-ին Խորհրդային Հայաստանի կառավարութի ...

Կապի Թանգարան (Երեւան)

Կապի թանգարանը հիմնադրուած է 2012-ին։ Բացման պաշտօնական արարողութեան ներկայ էին ՀՀ երթեւեկութեան եւ կապի նախարարի տեղակալ Անդրանիկ Ալեքսանեանը, "ՎիմպելԿոմ" ընկերութեան ղեկավարութիւնը ի դէմս ԱՊՀ երկիրներուն մէջ տնտեսութեան զարգացման գիծով փոխնախագ ...

Կարէն Տէմիրճեանի Թանգարան

Թանգարանը հիմնուած է Կարէն Տէմիրճեանի կեանքն ու գործունէութիւնը ուսումնասիրելու, լուսաբանելու եւ յիշատակը յաւերժացնելու նպատակով։ Հիմնական ցուցադրութեան բացման հանդիսաւոր արարողութիւնը տեղի ունեցած է 20 Ապրիլ 2007-ին՝ Կարէն Տէմիրճեանի ծննդեան 75- ...

Հ. Յ. Դաշնակցութեան Պատմութեան Թանգարան Հիմնադրամ

Հ. Յ. Դաշնակցութեան պատմութեան թանգարան հիմնադրամ, կազմակերպման առաջին քայլերը կատարուած են 1915-ի Օգոստոսին Ժընեւի մէջ` Հայ Յեղափոխական Դաշնակցութեան բիւրոյի որոշմամբ 1890-1930)։

Հայաստանի Բժշկութեան Պատմութեան Թանգարան

Երեւանի Մխիթար Հերացիի անուան պետական բժշկական համալսարանի Հայաստանի բժշկութեան պատմութեան թանգարան, բժշկութեան պատմութեան թանգարան Հայաստանի մէջ, հիմնադրուած է 1978-ին։

Հայաստանի Երկաթուղիի Թանգարան

"Հարաւկովկասեան երկաթուղի" ՀԿԵՈՒ ընկերութիւնը 31 Յուլիս 2009-ին Երեւանի երկաթագիծի կեդրոնական կայարանին մէջ բացուած է Հայաստանի երկաթուղային թանգարան։

Հայոց Ցեղասպանութեան Թանգարան

Հայոց Ցեղասպանութեան Թանգարան, թանգարան Երեւանի մէջ, ուր կը ցուցադրուին՝ 1915-էն 1923 իրականացուած Հայոց Ցեղասպանութեան վերաբերող փաստաթուղթեր, լուսանկարներ, գրականութիւն եւ այլն։

Մատենադարան

Երեւանի Մեսրոպ Մաշտոցի Անուան Մատենադարան կամ ուղղակի Մատենադարան, հին ձեռագիրներու եւ փաստաթուղթերու պահպանման եւ ուսումնասիրման կեդրոն: Կը համարուի ձեռագիրներու պահպանման աշխարհի ամենահարուստ կեդրոններէն մէկը: Կը գտնուի Հայաստանի մայրաքաղաք Երե ...

Միջին Արեւելքի Արուեստի Թանգարան (Երեւան)

Միջին Արեւելքի արուեստի թանգարան, սփիւռքահայ նկարիչ Մարկոս Գրիգորեանի նուիրած հաւաքածոյի հիման վրայ ստեղծուած թանգարան Երեւանի մէջ: Եղիշէ Չարենցի անուան գրականութեան եւ արուեստի թանգարանին մէջ գործող թանգարանին մէջ ներկայացուած են հողարուեստի ուղ ...

Ռուսական Արուեստի Թանգարան

Ռուսական արուեստի թանգարան, 19-րդ դարու վերջը եւ 20-րդ դարու սկիզբը ռուսական կերապարուեստի թանգարան Երեւանի մէջ։ Թանգարանին մէջ կը ներկայացուի նշանաւոր նկարիչներ Միխայիլ Վրուբելի, Կոնստանտին Կորովինի, Վալենտին Սերովի, Նաթալիա Գոնչարովայի, ինչպէս ...

Սերգէյ Փարաջանովի Թանգարան

Սերգէյ Փարաջանովի թանգարան, հիմնադրուած է 1988-ին Հայաստանի ժողովրդական արուեստի պետական թանգարանին մէջ կազմակերպուած Սերգէյ Փարաջանովի գործերուն Հայրենիքի մէջ առաջին ցուցահանդէսէն ետք։ Անիկա Երեւանի ամենաշատ այցելուներ ունեցող թանգարաններէն է։ Թ ...

Տիեզերքի Թանգարան (Երեւան)

Տիեզերքի թանգարան, տիեզերքի թանգարան Հայաստանի մէջ, հիմնադրուած է 27 Յունիս 2001-ին, Գառնիի տիեզերական աստղագիտութեան ինստիտուտի տարածքին, Հայաստանի մէջ Քրիստոնէութեան ընդունման 1700-ամեակի միջոցառումներու շրջանակին։

Ֆրիտիոֆ Նանսենի Թանգարան (Երեւան)

Ֆրիտիոֆ Նանսենի թանգարան, թանգարան Երեւանի Նոր Նորք համայնքի առաջին զանգուածին մէջ՝ Նանսենի անուան այգիի Ֆրիտիոֆ Նանսենի անուան փողոցին վրայ։ Թանգարանը կը գտնուի Երեւանի քաղաքապետարանի ենթակայութեան ներքոյ։

Յովհաննէս Թումանեանի տուն-թանգարան (Դսեղ)

Յովհաննէս Թումանեանի տուն-թանգարանը, Ամէնայն հայոց բանաստեղծ՝ Յովհաննէս Թումանեանի հայրական տունը կը գտնուի Լոռի մարզին, Դսեղ գիւղին մէջ։ Անոր ծննդեան 70-րդ ամեակին առթիւ այդ վերածուեցաւ տուն-թանգարանի:

Ստեփան Շահումեանի Տուն-Թանգարան

Ստեփան Շահումեանի տուն-թանգարան, տուն-թանգարան Ստեփանաւան քաղաքին մէջ։ 1978-ին Ստեփան Շահումեանի ծննդեան 100-ամեակի կապակցութեամբ կառուցուած է յուշահամալիր, որ ներառեց տուն-թանգարանի շէնքը։ Ընդգրկուած է Ստեփանաւանի պատմութեան եւ մշակոյթի անշարժ յ ...

Արմաւիրի Պատմա-ազգագրական Թանգարան

էջմիածինի պատմա-ազգագրական թանգարան, թանգարան Արմաւիրի մարզի Էջմիածին քաղաքին մէջ, ուր ներկայացուած են Արարատեան հարթավայրի՝ էջմիածնի տարածաշրջանի տեղաբնիկներու նիւթական մշակոյթը Ն.Ք. 6-րդ հազարամեակէն մինչեւ մեր օրերը։ Հնագիտական արժէքները ներկա ...

Մեսրոպ Մաշտոցի Անուան Մատենադարան - Գանձասար Գիտամշակութային Կեդրոն

Մեսրոպ Մաշտոցի անուան Մատենադարան - Գանձասար գիտամշակութային կեդրոն, Երեւանի Մեսրոպ Մաշտոցի անուան Մատենադարանի արցախեան մասնաճիւղը, որ տեղակայուած է Գանձասար վանքի յարակից տարածքին մէջ։

Նիկոլ Դումանի տուն-թանգարան

Նիկոլ Դումանի տուն-թանգարան, ժողովրդական ճարտարապետութեան, ազգագրութեան եւ գիւղական կենցաղի թանգարան Դումանի ծննդավայր Արցախի Ղշլաղ գիւղին մէջ։ Ընդգրկուած է Ծաղկաշատի պատմութեան եւ մշակոյթի անշարժ յուշարձաններու ցանկին մէջ։

Արմաշի Դպրեվանքի Մատենադարան

1786-ին կառուցուած է մատենադարանի յատուկ շէնք։ 18-րդ դարու վերջը, Չակր Հասանի արշաւանքի ժամանակ, ոչնչացուեցան վանքի բոլոր գրչագրերը։ Նոր հաւաքածոյ սկսաւ գոյանալ 19-րդ դարու սկիզբէն։ Նուիրատուութիւններու եւ տեղի ընդօրինակուած ձեռագրերու հիման վրայ ...

Ակսել Բակունցի Տուն-Թանգարան

Ակսել Բակունցի տուն-թանգարան, հիմնադրուած է 1968-ին Գորիսի այն տան մէջ, ուր ծնած է 20-րդ դարու հայ արձակագիր Ակսել Բակունցը ։ Ե. Չարէնցի անուան գրականութեան եւ արուեստի թանգարանի մասնաճիւղն է։

Կապանի Ժամանակակից Արուեստի Թանգարան

Կապանի ժամանակակից արուեստի թանգարան, կը հանդիսանայ Երեւանի ժամանակակից արուեստի թանգարանի մասնաճիւղ, հիմնադրուած է 1990-ին, ՀՀ արուեստի վաստակաւոր գործիչ Հենրիկ Իգիթեանի նախաձեռնութեամբ եւ տեղական իշխանութիւններու աջակցութեամբ։

Սերօ Խանզադեանի Տուն-Թանգարան

Տան շինարարութիւնը սկսած է 1970-ականներուն եւ աւարտած է 1981-ին։ "Ես իմ տունը շինեցի մեր բերդաթաղի մի բարձունքի վրայ: Դրա համար օգտագործեցի մեր փլուած կամարների ու պատերի քարերը, որոնց վրայ դեռ մնում են ալեւոր դարերի հետքերը: Գորիսը ԱՊՀ երկնրներո ...