ⓘ Free online encyclopedia. Did you know? page 116

Ղարաբաղցի Կինը (քանդակ)

"Ղարաբաղցի Կինը" քանդակ, կը գտնուի Երեւանի, Օփերայի մօտ՝ Սայեաթ-Նովայի Պողոտայի եւ Տէրեան փողոցներու խաչմէրուկին վրայ։ Քանդակը ստեղծուած է 1985 թուականին, քաղաքին մէջ տեղադրուած է 1988-ին:

Մայր Հայաստան յուշահամալիր

Մայր Հայաստան յուշահամալիր, յուշահամալիր է Երեւանի մէջ, կառուցուած է ի նշանաւորումն ԽՍՀՄ-ի՝ Հայրենական մեծ պատերազմին տարած յաղթանակին։ Բացուած է 29 Նոյեմբեր 1950-ին Յաղթանակ զբօսայգիին մէջ։ Հեղինակը ԽՍՀՄ ժողովրդական ճարտարապետ Ռաֆայէլ Իսրայէլեան ...

Ֆրիտիոֆ Նանսենի Կիսանդրի (Երեւան)

Նորվեկացի նշանաւոր բեւեռախոյզ, Նոպէլեան մրցանակի դափնեկիր Ֆրիտիոֆ Նանսենը առաջիններէն էր, որ անձնուիրաբար օգնութեան հասաւ Ցեղասպանութենէն մազապուրծ հայերուն։ Հազարաւոր հայ գաղթականներ ստացան անձը հաստատող այն վկայականը, որ յետոյ պէտք է կոչուէր "Ն ...

Դարման (ամսագիր)

Դարման, բժշկա-առողջապահական եւ գիտական պատկերազարդ հայերէն 22-24 էջերով ամսաթերթ: Ամսագիրը ունեցած է ֆրանսերէն բաժին մը: Հրատարակուած է Պոլսոյ Հայ բժշկական միութեան հովանաւորութեամբ 1920-22 եւ տնօրէնութեամբ բժիշկ Օննիկ Փափազեանի: Բովանդակութիւնը ...

Հայք (պարբերական, Նիւ Եորք)

Հայք, կիսամեայ առողջապահական թերթ, հրատարակուած է 1891-էն սկսեալ: Լոյս տեսած է մինչեւ 1898-ին: Խմբագիրը եղած է Մ. Գաբրիէլեան: Ունեցած է առողջապահական, բարոյախօսական, բանասիրական, գրական-քննադատական եւ թղթակցութիւններու բաժիններ: Տպագրած է հայ եւ ...

Մայիլիս տը Քեղանկալ

Մայիլիս տը Քեղանկալը, ֆրանսացի գրագէտ։ Ծնած է 16 Յունիսի, 1967, Թուլոն կոչուած քաղաքը, Ֆրանսայի հարաւը, Թուլոն քաղաքը. Մեծցաւ Լը Հաւղ քաղաքը, Ֆրանսայի ատլանտիկ եզերքին հիւսիսային ծայրը. Իր նաւավար հայրն ու ծովեզերեայ բնութիւնը շատ ազդեցին իր աշխա ...

Աւստրալիա

Աւստրալիա), երկիր, որ կը ներառէ Աւստրալիական ցամաքամասի գլխաւոր կղզին, Թասմանիան եւ բազմաթիւ փոքր կղզիներ: Անիկա աշխարհի վեցերորդ երկիրն է իր գրաւած տարածքով։ Դրացի երկրներն են հիւսիսէն՝ Ինտոնեզիան, Արեւելեան Թիմորը եւ Փափուա Նոր Կուինէան, հիւսիս ...

Ղասախիստան

Ղազախիստանը ՎԵՐԱՀՂՈՒՄ Կաղապար:Lang-kk Եւրասիական պետութիւն է։ Նախկինին միշտ, Հոկտեմբերեան յեղափոխութեան յաղթանակէն ետք 1917 թ, մինչեւ 1936 թ, Ղազախիստանը եղած է Ռուսաստանի Սովետական դաշնակից Սոցիալիստական Հանրապետութեան կազմին մէջ որպէս ինքնավար ...

Մալթա

Մալթա, Մալթայի Հանրապետութիւն, պետութիւնը կը գտնուի Միջերկրական ծովի կեդրոնական մասին մէջ։ Կը մտնէ Բրիտանական համագործակցութեան մէջ։ Տարածութիւնը 316 քմ 2 է, բնակչութիւնը՝ 413.965, մայրաքաղաքը՝ Ուալեթա:

Նեփալ

Նեփալ, պաշտոնապէս՝ Նեփալի Դաշնային Ժողովրդավարական Հանրապետութիւն ։ Պետութիւնը կը գտնուի Հիմալայներու, հարաւային Ասիոյ մէջ։ Սահմանակից է Հնդկաստանի եւ Չինաստանի մէջ։

Սինկափուր

Սինկափուր, պաշտօնապէս` Սինկափուրի Հանրապետութիւն, ինքնիշխան քաղաք-պետութիւն և կղզիներ Հարաւ-Արևելեան Ասիոյ մէջ։ Կը գտնուի Մալայեան թերակղզու ծայրամասը, անորմէ անջատուած է Ճոհորի նեղուցով: Հարաւէն սահմանակից է Ինտոնեզիայի Ռիաու կղզիներուն, իսկ հիւ ...

Ուրուկուէյ

Ուրուկուէյ, պետութիւն Հարաւային Ամերիկայի մէջ։ Սահմանակից է հիւսիսէն Պրազիլին, արեւմուտքէն՝ Արժանթինին, իսկ հարաւէն եւ արեւելքէն ափերը կողողեն Ատլանտեան ովկիանոսի եւ մասնաւորապէս Լա Փլաթայի ծոցի ջուրերը։

Ինքնաթիռ

Ինքնաթիռ, օդէն ծանր թռող սարք՝ շարժիչներու եւ թեւերու օգնութեամբ մթնոլորտին մէջ թռելու համար։ Մեծ արագութեան, բեռնունակութեան, գործողութեան շառաւիղի, յուսալիութեան շնորհիւ ունի աւելի լայն գործողութիւն, քան միւս թռչող սարքերը։ Ինքնաթիռը կը տարբերի ...

Airexpo

Airexpo -ն Ֆրանսական տարեկան օդային հանդիպում մըն է։ 1987-էն ի վեր կանցնի Թուլուզիի մօտ, Միւրէ-Լհերմի օդակայան։ Միակ օդային հանդիպումն է, զոր կը կազմակերպուի ու կը ղեկավարուի ուսանողներու կողմէ։ Ուստի ISAE-SUPAERO-ի Institut Supérieur de lAéronau ...

Աղթամարի Սուրբ Խաչ եկեղեցի

Աղթամարի Սուրբ Խաչ եկեղեցի ․ Պատմական Հայաստանի գլխաւոր հոգեւոր կեդրոններէն․ ։ Եղած է նաեւ Կաթողիկասանիստ։ Հայկական ճարտարապետութեան հրաշալիքներէն է։

Մշոյ Սուրբ Առաքելոց Վանք

Մշոյ Սուրբ Առաքելոց Վանք, Սուրբ Ղազարի Վանք, Տիրինկատարի վանք, Սուրբ Թադէոս, Թարգմանչաց վանք, միջնադարեան հայկական վանքային համալիր պատմական Մեծ Հայքի Տուրուբերան նահանգի Տարօն գաւառին մէջ ։

Զօրաւոր Սուրբ Աստուածածին Եկեղեցի

Երեւանի Սուրբ Անանիա Առաքեալ անապատ, կրօնական կառոյց հին Երեւանի Շահար թաղամասի հիւսիսային կողմի այգեստանին մէջ։ Պարփակուած է Պուշկին եւ Թումանեան փողոցներուն` բազմայարկ բնակելի շէնքերու միջեւ։ 17-րդ դարուն եկեղեցին կը գտնուէր հին Երեւանի սահմանն ...

Սուրբ Սարգիս Եկեղեցի (Երեւան)

Կաղապար:Տեղեկաքարտ Կրոնական կառույց Սուրբ Սարգիս մայր եկեղեցի, Հայ Առաքելական եկեղեցւոյ Արարատեան Հայրապետական թեմի առաջնորդանիստ եկեղեցի Երեւանի մէջ։

Սուրբ Սարգիս Եկեղեցի (Նոր Նորք, Երեւան)

Եկեղեցւոյ հիմքերը դրուած են 1998 թ.` մայրաքաղաքի Նոր Նորք թաղամասին մէջ։ Կառուցուած է Ն.Ս.Օ.Տ.Տ. Գարեգին Բ Ամենայն հայոց կաթողիկոսի նախաձեռնութեամբ եւ նիւեօրքաբնակ Սարգիս Գաբրիէլեանի հովանաւորութեամբ: Ամն-ի Նիւ Ջերսի նահանգէն Տէր Գառնիկ աւագ քահա ...

Սրբոց Նահատակաց Եկեղեցի (Դաւթաշէն)

Սրբոց Նահատակաց եկեղեցւոյ կառուցումը սկսած է 1996 թուականին Ռուբէն Գէորգեանի հովանաւորութեամբ։ Հիմնօրհնէքը կատարուած է 31 Յուլիս 1996 ին՝ Ամենայն Հայոց կաթողիկոս Գարեգին Ա-ի հայրապետութեան օրոք։ Առաջին պատարագը եկեղեցւոյ մէջ մատուցուած է 6 Ապրիլ ...

Սրբոց Վարդանանց Նահատակաց Եկեղեցի (Եռաբլուր)

Սրբոց Վարդանանց Նահատակաց եկեղեցի, Հայ առաքելական եկեղեցի Հայաստանի Հանրապետութեան Երեւանի Մալաթիա-Սեբաստիա համայնքին մէջ` Երեւան-Էջմիածինի մայր պողոտայէն աջ՝ Եռաբլուր բարձունքին վրայ։

Սուրբ Աստուածածին եկեղեցի (Բջնի)

1031 թուականին վանքը հիմնադրած ու Սուրբ Աստուածածին եկեղեցին կառուցած է՝ Գրիգոր Մագիստրոս Պահլաւունին, Պետրոս Ա. Գետադարձ կաթողիկոսի ու Յովհաննէս Սմբատ թագաւորի հրամանով, ուր եպիսկոպոսական աթոռ հաստատած է։ Բջնի այս ժամանակ Հայաստանի չորս եպիսկոպո ...

Ախթալայի Վանք

Ախթալայի վանական համալիր, X դարին հիմնադրուած պարսպապատ վանական համալիր, կը գտնուի Հայաստանի Լոռու մարզի Ախթալայ գիւղին մէջ՝ Երեւանեն 185 կմ հիւսիս։ Ախթալայի վանական համալիրը Հայաստանի այն քաղկեդոնական վանքերեն է, որուն կառուցումը կը համընկնի Հայ ...

Արեւելեան Թեմ (ԱՄՆ)

Արևելեան թեմ ը կազմաւորուած է 1927-ին, Ամենայն հայոց կաթողիկոս Գևորգ Ե Սուրենեանցի հայրապետական գոնդակով։ Մինչ այդ ԱՄՆ-ի հայ համայնքը միավորուած էր մէկ թեմի մէջ՝ ստեղծուած 1898-ին, Ամենայն հայոց կաթողիկոս Մկրտիչ Ա Վանեցու գոնդակով։ Կենդրոնն էր Ու ...

Եպիսկոպոս

Եպիսկոպոս, եկեղեցւոյ Նուիրապետութեան բարձրագոյն աստիճանն է, վկայակոչուած Սուրբ Գիրքով։ Առաքելական ժամանակներուն եպիսկոպոսները կը նշանակուէին եւ կը ձեռնադրուէին անմիջապէս Քրիստոսի առաքեալներէն՝ որպէս իրենց իրարայաջորդներ։ Յունարէնէն թարգմանաբար եպ ...

Խաչի Տօներ

Գիւտ Խաչի, Խաչգիւտ. 327 թուականին բիւզանդական Կոստանդիանոս կայսրի մայրը՝ Հեղինէ կայսրուհին, Քրիստոսի խաչը գտնելու նպատակով այցելած է Երուսաղէմ։ Յուդա անունով Հրեայ մը օգնած է կայսրուհիին գտնելու Գողգոթայի՝ Յիսուսի խաչելութեան վայրը, ապա գտնուած է ...

Հայաստանեայց Առաքելական Ս. Եկեղեցի

Հայաստանեայց Առաքելական Սուրբ Եկեղեցի, աշխարհի հնագոյն քրիստոնէական ազգային եկեղեցին։ Անիկա մաս կը կազմէ Արեւելեան Ուղղափառութեան եւ ամենահին քրիստոնէական համայնքներէն մէկն է։ Հայաստան առաջին երկիրն էր, որ քրիստոնէութիւնը ընդունած է իբրեւ պետական ...

Շողակաթ

Շողակաթ, եկեղեցի՝ Վաղարշապատի հիւսիսային կողմը, արքունի հնձաններու տեղը՝ կառուցուած, ըստ աւանդութեան, Հռիփսիմեանց կոյսերէն սուրբ Մարիանէի նահատակութեան վայրին մէջ, Աղամալ Սորոտեցի արքայազնի կողմէն՝ կաթողիկոս Նահապետ Ա. Եդեսացիի ժամանակներուն։ Ընդ ...

Քանատայի Թեմ

Քանատայի Թեմ, կազմաւորուած է 1984 թուականին՝ Հայաստանեաց առաքելական եկեղեցւոյ, Ամենայն Հայոց Կաթողիկոս՝ Վազգէն Ա.ի կոնդակով։ Առաջնորդանիստը՝ Մոնրէալի Ս. Գրիգոր Լուսաւորիչ եկեղեցին է։ Թեմի կազմաւորումէն առաջ՝ Քանատայի հայ համայնքի հոգեւոր կարիքներ ...

Արատէսի Վանք

Արատէսի Վանք, կը գտնուի համանուն գիւղին մէջտեղ բարձրավանդակի մը վրայ, ի հնումըն կառուցուած: Այս վանքը գիւղին հետ Ստեփանոս Օրբէլեան պատմչին ժառանգութեան վիճակելով իր Տարսայիճ հօրմէ՝ զայն Նորավանից նուիրեց իբրեւ կալուած եւ բնակարան ամրան: Տակաւին թ ...

Դանիէլ Վանք

Դանիէլ Վանք, հինաւուրց վանք Կեսարիոյ Ս. Կարապետի վանքին մօտ, 10 վայրկեան հեռու, Պալակէսի գիւղին վարը գտնուող փոքրիկ գեղատեսիլ ձորակի մը եզերքը, հարթ տեղի մը վրայ կառուցուած էր պարսպապատ վանքս խիտ մրգաստաններու մէջ թաղուած ակնապարար համայնապատկերո ...

Նարեկայ Վանք

Նարեկայ վանք, 10-րդ դարու հայկական վանական համալիր էր պատմական Վասպուրական նահանգի Ռշտունեաց գաւառի Վանայ լիճի հարաւ արեւելեան ափին, Նարեկ գիւղին մէջ։ Հոն, մանուկ հասակէն Գրիգոր Նարեկացին եղբօրը հետ կը կրթուի եւ կը դաստիարակուի հօրեղբօրը՝ Անանիա ...

Սաղմոսավանք

Սաղմոսավանք, Հայկական առաքելական վանական համալիր Հայաստանի Արագածոտնի մարզի Սաղմոսաւան գիւղին մէջ։ Սաղմոսավանքի վանական համալիրը միջնադարեան ամենահարուստ եւ նշանաւոր հոգեւոր կեդրոններէն մէկն է: Այն կառուցուած է 13-րդ դարուն Այրարատեան կողմնակալու ...

Սանահինի Վանք

Սանահինի վանք, միջնադարեան վանական համալիր, կը գտնուի Հայաստանի Հանրապետութեան Լոռիի մարզին մէջ, համանուն գիւղին մէջ, ներկայիս՝ Ալավերդի քաղաքի շրջագիծէն ներս։ Հնին ժամանակ կ մտնէր Մեծ Հայքի Գուգարք աշխարհի Տաշիր գաւառի մէջ։ 1996 թուականին ՄԱԿԳՄԿ ...

Սուրբ Ստեփանոս Վանք

Սուրբ Ստեփանոս Նախավկայի Վանք, իններորդ դարու հայկական համալիր, կը գտնուի Ատրպատականի հայոց թեմի հոգեւոր իշխանութեան տակ, Ճուլֆայէն 16 քմ դէպի արեւմուտք եւ ծովու մակերեսէն 890 մ. բարձրութեան վրայ, Դարաշամբ շրջանին մէջ, ուր նաեւ կը գտնուի համանուն ...

Սիփան

Սիփան, հանգած հրաբուխ Հայկական լեռնաշխարհի մէջ՝ Վանայ լիճի մօտակայքը։ Բարձրութիւնը 4434 մ. է։ Հայկական լեռնաշխարհի երրորդ բարձր գագաթն է Արարատէն ու Սաւալանէ յետոյ։

Մռաւի Լեռնաշղթայ

Մռաւի Լեռնաշղթայ, լեռնաշղթայ Փոքր Կովկասի լեռնային համակարգին մէջ՝ Սեւանի լեռնաշղթայի արեւլեան շարունակութիւնը։ Երկարութիւնը շուրջ 70 քմ. է։ Բարձրագոյն գագաթը Գոմշասարն է ։ Վերջերս կանուանուի նաեւ Արիութեան լեռ։ Կազմուած է հրաբխային ապարներէ, կոտ ...

Վասպուրական Լեռնաշղթայ

Վասպուրական Լեռնաշղթայ կամ Կոտուր Զագրոշեան Լեռնաշղթայ, սկիզբ կ՛առնէ Թոնտուրէկէն, ուղղուելով դէպի հարաւ կանգ կ՛առնէ Սուրովա գագաթի մօտակայքը։ Սուրովայէն սկիզբ կ՛առնէ Զագրոշեան լեռնաշղթան, որ կ՛ուղղուի դէպի հարաւ, հարաւ-արեւելք ու կը հասնի մինչեւ ...

Գոշավանք

Գոշավանք, Նոր Գետիկ վանք, հայկական կրօնական կառոյց Հայաստանի Տաւուշի մարզի Գոշ գիւղի եզրին, Գետիկ գետի աջ ափին: Միջնադարեան կրօնական, կրթական եւ մշակութային մեծ կեդրոններէն: 1188-ին, իշխան Իւանէ Զաքարեանի աջակցութեամբ, հիմնած է Մխիթար Գոշը երկրաշ ...

Հայ Երեխաներու Փոխադրումը Օսմանեան Թուրքիայէն

Հայ երեխաներու բռնագաղթը Օսմանեան Թուրքիայէն, 1914-1922-ականներու Հայոց Ցեղասպանութեան հետեւանքով որբացած երեխաներու բռնագաղթն է Օսմանեան Թուրքիայի տարածքէն՝ հայկական միութիւններու, եկեղեցական կառոյցներու, օտարերկրեայ նպաստամատոյց կազմակերպութիւն ...

Ձիթողցոնց տուն-թանգարան

Ձիթողցոնց տուն-թանգարան, Գիւմրիի ժողովրդական ճարտարապետութեան, քաղաքային կենցաղի եւ ազգային ճարատարապետութեան թանգարան, ուր ներկայացուած է Գիւմրիի առօրեան, մշակոյթն ու պատմութիւնը։ Կը գտնուի քաղաքին կեդրոնը։ Ընդգրկուած է Գիւմրիի պատմութեան եւ մշա ...

Սուրբ Յակոբ Եկեղեցի (Արարատ գիւղ)

Սուրբ Յակոբ եկեղեցի, Հայ Առաքելական եկեղեցի Արարատի մարզի Արարատ գիւղի մէջ։ Ընդգրկուած է Արարատի պատմութեան եւ մշակոյթի անշարժ յուշարձաններու ցանկին մէջ։

Տուֆ

Տուֆ, ժայռի տեսակ՝ բաղկացած հրաբխային ժայթքման ընթացքին դուրս մղուած հրաբխային մոխիրէ, որ ժամանակի ընթացքին քարացած է։ Տուֆը կազմուած է հրաբխային ապակիի, պեմզայի չեչաքար բեկորներէ։ Կը հանդիպինք նաեւ տուֆերու, որոնք բաղկացած են ամբողջական բիւրեղնե ...

Հին Երեւան

Հին Երեւան, Հայաստանի Հանրապետութեան մայրաքաղաք Երեւանի պատմական կեդրոնը։ Երեւանը հիմնադրուած է Ուրարտուի թագաւոր Արգիշտի Ա ն՝ մ.թ.ա. 782 թուականին։ Քաղաքի՝ շուրջ երեքհազարամեայ պատմութիւնը կը բաժնուի քանի մը փուլերու։ Երբեմն Հին Երեւան ըսելով նկ ...

Նոյեմբերեան (Քաղաք)

Նոյեմբերեանը կը գտնուի Երեւան-էն 185 քմ հեռաւորութեան վրայ։ Քաղաքին մօտ կը գտնուի հայ-ազրպէյճանական սահմանը։ Քաղաքին շրջակայքը կը գտնուին Գողբ, Դովեղ եւ Ջուջեւան գիւղերը։ Նոյեմբերեան քաղաքէն դէպի հարաւ կը գտնուի Ոսկեպարի լեռնաշղթայի լանջերը, իսկ ...

Գեղարդի վանք

Գեղարդի վանք, միջնադարեան վանական համալիր Հայաստանի մէջ։ Կը գտնուի Կոտայքի մարզի Գողթն գիւղին մօտ՝ Ազատ գետի վերի հոսանքին աջ ափին։ Հոս պահուած է յայտնի գեղարդը, որմով հռոմէացի զինուորը ծակած է Քրիստոսի կողը։ Զայն Հայաստան բերած էր քրիստոնէութեան ...

1590 թուական

Տե՛ս նաեւ՝ Ստորոգութիւն:1590 ծնունդներ Առաքել Դաւրիժեցի մ.1670, Վաղարշապատ, պատմագիր եւ եկեղեցական գործիչ Մատթէոս Ծարեցի, հայկական տպագրութեան հիմնադիր Անյայտ օրով՝ Խաչատուր Կեսարացի մ.1646, կրթական-հասարակական գործիչ

Կոմիտասի Յուշարձան (Երեւան)

40.187215°N 44.516183°E  / 40.187215; 44.516183 Կաղապար:Տեղեկաքարտ Երեւանի Յուշարձան Կոմիտասի յուշարձան, կը գտնուի Երեւանի կեդրոնը՝ Կոմիտասի անուան երաժշտանոցին առջեւի պուրակին մէջ, տեղադրուած է 1988-ին։ Ընդգրկուած է Երեւանի Կեդրոն վարչական շրջա ...

Կոմիտասի Յուշարձան (Սենթ Փեթերսպուրկ)

Հայ մեծ երգահան, երաժշտագէտ, վարդապետ Կոմիտասի յուշարձանը տեղադրուած է հայոց ցեղասպանութեան 100-ամեայ տարելիցի շրջանակին մէջ՝ 2015 թուականի Նոյեմբեր 6-ին: Յուշարձանի բացման արարողութեան մասնակցած են Երեւանի քաղաքապետ Տարօն Մարգարեանը, Սենթ Փեթերս ...

Վաչէ եւ Թամար Մանուկեան մատենադարան

Մատենադարանի նոր շէնքի պաշտօնական բացումը տեղի ունեցեր է 2012 թուկանի Հոկտեմբեր 18-ին Մայր Աթոռ Սուրբ Էջմիածնի մէջ՝ հանդիսապետութեամբ Ն.Ս.Օ.Տ.Տ. Գարեգին Բ Ծայրագոյն պատրիարք եւ Ամենայն Հայոց Կաթողիկոսի, մասնակցութեամբ Հայաստանի Հանրապետութեան նախ ...