ⓘ Free online encyclopedia. Did you know? page 111

7 Սեպտեմբեր

1953՝ Նիքիթա Խրուշչովը կընտրուի Խորհրդային Միութեան ղեկավար 1940՝ Կրայովայի համաձայնագիրով Ռումանիան Պուլկարիոյ կը զիջէ Հարաւային Տոպրուճան պուլկար․՝ Южна Добруджа 70՝ հռովմէացիներու բանակը կը գրաւէ անգլերէն Երուսաղէմը 1812՝ Մոսկուայի մօտ տեղի ու ...

8 Սեպտեմբեր

Երկրորդ Համաշխարհային Պատերազմ՝ 1701. կաթողիկէ վանահայր Մխիթար Սեբաստացին Կ.Պոլսոյ մէջ հիմնեցաւ Մխիթարեան Միաբանութիւնը 1941. գերմանական զօրքը սկսաւ Լենինկրատի պաշարումը, որը տեւեց 872 օր 1978. շահի դէմ ապստամբող ցուցարարները ցրելու համար զօրքը կ ...

1 Փետրուար

2012, Եգիպտոսի Փորթ Սայիտ քաղաքի մարզադաշտին մէջ մարզասերներու ընդհարումի զոհ դարձաւ 74 մարդ 1978, Ռոման Փոլանսքին ՄՆ-էն կը հեռանայ Միացեալ Թագաւորութիւն 1958, Եգիպտոսը եւ Սուրիան կազմաւորեցին Միացեալ Արաբական Հանրապետութիւնը 1810, մարդահամարի տո ...

11 Փետրուար

1929. Վատիկանը անկախացաւ Իտալիայէն 1990. Նելսըն Մանտելան 27 տարուայ բանտարկութենէն ետք արձակուեցաւ հրաժարական տուաւ Եգիպտոսի նախագահ Հոսնի Մուպարաքը 1979. Իրանին մէջ աւարտուեցաւ իսլամական յեղափոխութիւնը 2011. 1928. երկրորդ Ձմեռնային Ողիմպիական խա ...

12 Փետրուար

1912, Չինաստանին մէջ գահընկեց արուեցաւ վերջին կայսրը 1988, Ստեփանակերտին մէջ տեղի ունեցաւ ԼՂԻՄ-ը Հայաստանի հետ վերամիաւորելու պահանջով առաջին զանգվածային ցոյցը Հաակին մէջ կը սկսուի Հարաւսլաւիոյ նախկին նախագահ Սլոպոտան Միլոշեւիչի Կաղապար:Լեզու sb ...

13 Փետրուար

1918, Ռուսիոյ տարածքին մէջ կը մտցուէ Գրիգորեան օրացոյցը, ըստ որի 1918 Յունուարի 31-ի չորեքշաբթի օրուան յաջորդող հինգշաբթի օրը կը համարուի ոչ թէ որպէս Փետրուար 1, այլ՝ Փետրուար 13 1668, Սպանիոյ կողմէ Փորթուկալ տարածքը ճանչուեցաւ անկախ երկիր 1934, ...

15 Փետրուար

1989, Խորհրդային Միութիւնը կը յայտարարէ, որ իր բոլոր զօրքերը Աֆղանիստանէն դուրս բերած է 1999, Քենիոյ մէջ կը ձերբակալուի Թուրքիոյ քիւրտերու առաջնորդ Ապտուլլահ Օճալանը Ողիմպիական խաղեր․ 1932, Լէյք Փլեսիտ, Միացեալ Նահանգներ. Երրորդ Ձմեռնային Ողիմպիա ...

17 Փետրուար

1921, Համազասպ Սրուանձտեան ծն.1873, Վան, ազատագրական պայքարի մարտիկ 440, Մեսրոպ Մաշտոց, հայ գիրերը ստեղծողն ու հայ ինքնուրոյն եւ թարգմանական գրականութեան սկզբնաւորող Սահակ Ա․ Պարթեւի հետ, հայ գրութեան, հայագիր դպրոցի հիմնադիր, հայերու առաջին ուսո ...

19 Փետրուար

1964, Կարօտ Մկրտչեան, Արցախեան ազատամարտի մասնակից, ՀՅԴ-ի անդամ, Պռօշեանի դաշնակցական ջոկատների ընդհանուր հրամանատար, "ԼՂՀ մարտական խաչ 1 աստիճանի շքանշան, ՀՀ Մարտական խաչ երկրորդ" աստիճանի շքանշանի ասպետ 1992 թուականին անյայտ կորած։ 1820, Հայր Յ ...

5 Փետրուար

1939, Այաթոլլահ Խոմէյնին Իրանը կը հռչակէ իսլամական հանրապետութիւն։ 1924, Պի-պի-սին կը սկսէ հեռարձակիլ ժամանակի ճշգրիտ ազդանշաններ։ 1939, Ֆրանսիսքոյ Ֆրանքոն կը դառնայ Սպանիոյ կառավարութեան 3-րդ նախագահը։

1 Օգոստոս

1291՝ Շուից, Ուրի եւ Ունթերվալտեն մարզերու միաւորումով հիմնուեցաւ Զուիցերիոյ Համադաշնութիւնը 1834՝ Բրիտանական Կայսրութեան մէջ վերացուեցաւ ստրկատիրութիւնը 2016՝ բրիտանացի ամուսինները ծնողներ դարձան իրենց իսկ ծննդեան օրը 2004՝ Փարակուէյի Ասունսիոն ...

10 Օգոստոս

2009՝ Սլովաքիոյ ածխահանքին մէջ տեղի ունեցած պայթիւնէն կը զոհուէ քսան մարդ 1539՝ Ֆրանսուա I թագաւորը լատիներէնին տեղ պետական լեզու կը դարձնէ է ֆրանսերէնը 1920՝ կնքուեց Սեւրի Պայմանագիրը 1821՝ Միսսուրին դարձաւ 24-րդ միացեալ նահանգը 1793՝ Փարիզին մէ ...

13 Օգոստոս

2008՝ ռուսական զինուած ուժերը մուտք գործեցին Կորի քաղաք Ռուս-վրացական պատերազմ՝ 1961՝ Պերլինի պատի շինարարութեան սկիզբը 2004․ բացում 28-րդ Ողիմպիական Խաղերուն, Աթէնք

16 Օգոստոս

Տե՛ս նաեւ՝ Ստորոգութիւն:16 Օգոստոսի ծնածներ 1955՝ Ճէֆ Փէրի Jeffrey Perry, ամերիկացի դերասան 1928՝ Արա Կիւլէր Ara Güler, իսթանպուլահայ գրագէտ եւ լուսանկարիչ 1991՝ Իվաննա Լինչ Evanna Lynch, իռլանտացի դերասանուհի, երգչուհի

17 Օգոստոս

Տե՛ս նաեւ՝ Ստորոգութիւն:17 Օգոստոսի ծնածներ 1899՝ Ստեփան Թարեան Թարխարարեան, մ.1954 հայ բեմանկարիչ, քանդակագործ 1949՝ Մարիամ Յակոբեան քանդակագործ 1943՝ Ռոպըրթ Տը Նիրօ Robert De Niro, Jr. ամերիկացի դերասան 1944՝ Լերի Էլիսըն Larry Ellison, ամերիկաց ...

30 Օգոստոս

Տե՛ս նաեւ՝ Ստորոգութիւն: 30 Օգոստոսի ծնածներ 1876՝ Շուշանիկ Կուրղինեան, արեւելահայ առաջին կին բանաստեղծուհին 1927՝ Մարգարիտա Իսահակ Միքայէլեան թատրոնի եւ ֆիլմի բեմադրիչ

9 Օգոստոս

1925, Յակոբ Կարապենց, հայ արձակագիր մ․՝ 1994 1932, Վարդգէս Պետրոսեան մ.1994, արձակագիր, հրապարակախօս, հասարակական գործիչ 1988, Ուիլիան Willian Borges da Silva, Պրազիլցի ֆութպոլիստ 1968, Ճիլիըն Անտըրսըն Gillian Anderson, ամերիկացի դերասանուհի

Վիգէն Դարբինեան

Վիգէն Դարբինեան ծնած է Դամասկոս, Սուրիա իր հեղինակային երգերով կը մնայ արեւմտահայերէն երգեր յօրինող սակաւաթիւ արուեստագէտներէն եւ արեւմտահայերէն լեզուն ու մշակոյթը երգի ճամբով կեանքի կոչողն ու պահպանողը: Վիգէնը կերուխումի, խրախճանքի կամ պարահանդէ ...

Մարի Ռոզ Ապուսէֆեան

Մարի Ռոզ Ապուսէֆեանը, հանրածանօթ դերասանուհի, բեմադրիչ, հեղինակաւոր հրապարակագիր, բանաստեղծ, իր տեսակին մէջ եզակի մենաթատրոնի արուեստի հիմնադիր, աշխարհի տարբեր երկիրներու՝ Ամերիկայի, Քանատաji, Միջին Արեւելքի, Եւրոպայի, Աւստրալիոյ, բոլոր հայահոծ գ ...

Հայերը Պաքուի մէջ

Հայերը Պաքուի մէջ, Պաքուի մէջ հայերը բնակած են հնագոյն ժամանակներէն։ 500-ին Արցախի հայոց Վաչագան Բարեպաշտ թագաւորը քաղաքին մէջ կառուցել տուած է առաջին հայկական եկեղեցին։ 1820-ին Պաքուի մէջ ապրած է 434 հայ։ 1899-ի մարդահամարի տուեալներով՝ Պաքուի բ ...

"Արաս" հրատարակչատուն

Պոլսոյ Պէյօղլու թաղամասին մէջ գտնուող "Հըտիվեալ Փալաս" կոչուող պատմական շէնքի գետնայարկը կը գտնուի "Արաս" հրատարակչատունը: 1993-ին Հրանդ Տինքի, Մկրտիչ Մարկոսեանի եւ Եդուարդ Թովմասեանի հիմնադրած "Արաս" հրատարակչատունը երկրի մէջ հայերէն եւ թրքերէն ...

Ալպանիոյ Հայերը

Ալպանիոյ Հայերը յայտնուած են ԽՍՀՄ-ի ժամանակաշրջանէն։ Հայերը միակ ազգն էին, որ ունէին քոմունիստական Ալբանիա մուտք գործելու արտոնութիւն։ Մօտաւոր հաշուարկներով Ալպանիոյ մէջ կ՝ ապրին 400-500 հայեր, հիմնականին կ՝ ապրին մայրաքաղաք Տիրանայի մէջ, Դուրրաս ...

Հայ Մարմնակրթական Ընդհանուր Միութիւն

Կաղապար:Տեղեկաքարտ Կազմակերպություն Հայ Մարմնակրթական Ընդհանուր Միութիւն, կռճատուած ձեւը ՀՄԸՄ, 1918-ին հիմնուած Պոլսոյ մէջ, նշանաբանն է "Բարձրացի՛ր, բարձրացո՛ւր", իբր հայկական մարզական եւ սկաուտական սփիւռքահայ կազմակերպութիւն՝ կը գործէ աշխարհի տա ...

Հայ Մարմնամարզական Միութիւն

Հայ Մարմնամարզական Միութիւն, կռճատուած ձեւը ՀՄՄ: 1921-ին հիմնուած Հալէպ, Սուրիա իբրեւ հայկական մարզական եւ սկաուտական սփիւռքահայ կազմակերպութիւն։ Նաեւ կը գործէ Հայաստանի մէջ։ Երիտասարդներու խումբ մը՝ տեսնելով Հալէպ հաւաքուած հայ գաղթականներն ու ո ...

Հայերը Ամերիկայի Միացեալ Նահանգներուն մէջ

Հայերը ԱՄՆ-ի մէջ, ԱՄՆ-ի մէջ բնակուող հայերը։ Հայերը ԱՄՆ-ի մէջ բնակած են 19-րդ դարէն ի վեր։ Այժմ անոնց թիւը շուրջ 1.500.000 է։ ԱՄՆ-ի ամենահայահոծ նահանգը Քալիֆորնիան է, որ յաճախ կանուանուի որպէս՝ "Ամերիկեան Հայաստան" ։ Դիւանագիտական յարաբերութիւնն ...

Մոնրէալի Հայերը

1910-1913 թուականներուն այստեղ եկած 16 երիտասարդ հայերը սկսբունքով՝ Բալուէն, համարուած են քաղաքի առաջին մնայուն հայ բնակիչները, որոնց շառավիղներն կապրին այսօր։ Համայնքը ձեւաւորվել է 20-րդ դարու կիսուն։ 1961 թուականին Մոնրեալի մէջ բնակուած էր 900, ...

Մոսկուայի հայկական տպագրութիւն

Մոսկուայի Հայկական Տպագրութիւն, 1819-ին, Մոսկուայի մէջ, ֆրանսացի Օկիւսթ Սեմենի տպարանին մէջ հրատարակուեցաւ առաջին հայերէն գիրքը՝ Սերովբէ Վարդապետին "Ծաղիկ Գիտութեանց" հանրագիտական բառարանը։ Յետագայ տասը տարիներուն ընթացքին ան հրատարակեց Հ․ Ալամդա ...

Պուլկարիոյ Հայերը

Պուլկարիոյ ներկայ տարածքին մէջ հայերը ապրած են պուլկարական թագաւորութեան հիմնումէն շատ առաջ։ Սակայն հայերու թիւը յայտնի է միայն 12-րդ դարուն. անիկա 1881-ին կազմած է 3.440 մարդ։ 1894-1915 թթ Օսմանեան կայսրութեանմէջ հայերու կոտորածներուն եւ 1922 թո ...

Քուէյթի Հայերը

Քուէյթի մէջ հայերը հաստատուած են 1950-ականներուն։ Անոնք եկած են Սուրիայէն, Լիբանանէն, Պարսկաստանէն, Իրաքէն եւ այլ տեղերէ՝ աշխատանք գտնելու նպատակով: Սկզբնական շրջանին Քուէյթ տեղափոխուածները եղած են արական սեռի յատկապէս երիտասարդ ներկայացուցիչներ, ...

Աղասի Յովհաննիսեան

Աղասի Յովհաննէսեան, ծնած է Թեհրան: Նախնական կրթութիւնը ստացած է Թեհրանի Հայկազեան դպրոցին մէջ։ Աշխատակցած է "Հայրենիք", "Արմենուհի", "Արփի", "Սփիւռք", "Հուր" պարբերաթերթերուն. նաեւ պարտսկական մամուլին՝ պարսկերէնի թարգմանելով հայ գրողներէ գործեր, ...

Կարօ Աբրահամեան

Լեւոն Վարդանի Արեւմտահայութիւնը Տնտեսական Յարաբերութիւններու ճամբուն Վրայ Պէյրութ, 1998։ Շիրակ գրական ամսաթերթի Զարեհ Խրախունիի նուիրուած բացառիկ համարին ։ "Արաս Հրատարակչատուն" ի հրատարակած Գէորգ Բամպուքճեանի թրքերէն լեզուով ամբողջական գործերուն ...

Վիգէն Ադդարեան

Վիգէն Ադդարեան, որդին գրագէտ Արմէն Դարեանի եւ Արսինէ Փիլիկեանի, օժտուած է բանաստեղծի ձիրքերով. կու տայ զգայուն տաղեր Հայաստանի աղէտեալներուն եւ իր որդիին մասին, ինքնատիպ ու կենսունակ գրիչովը։ Ծնած է Պէյրութ, աւարտած է Հ.Բ.Ը.Մ. Երուանդ Տէմիրճեան ե ...

Միշէլ Լէօկրան

Միշէլ Լըկրան ծնած է 1932-ին, Փարիզ։ Կոտորածներուն ընթացքին իր մեծ հայրը միայն ողջ կը մնայ ու կը փոխադրուի Ֆրանսա. այդտեղ կը ծնի իր մայրը, ապա հայութիւնը կը փոխանցուի իրեն եւ իր զաւակներուն։ Շատ կանուխէն բացայայտուած են անոր երաժշտական ունակութիւն ...

Սինանեաններ

Յարութիւն Գրիգոր Սինանեան 1872-1939- ջութակահար, դաշնակահար, երգեհոնահար, երգահան, խմբավար, երաժշտական-հասարակական գործիչ։ Իր հօր սկզբնաւորած գործի եռանդուն շարունակողն էր։ Սինանեան նուագախումբի յաջորդ ղեկավարն ու խմբավարը։ Ան Տիգրան Չուխաճեանի ա ...

Լեւոն Գաթրճեան

"Երբ առաջին անգամ լսես Լեւոն Գաթրճեանը, չես հաւատար, որ այդ մարմնէն կ՛րնայ այդքան աղուոր եւ զորաւոր ձայն դուրս գալ: Լեւոն Հալէպահայ է Սահակեան Վարժարանէն: Հազիւ երեք տարիէ, որ Պէյրութ կը գտնուի: Ան մերերգիչն է Պուրճ Համուտի "Սայեաթ-Նովայ" նուագախ ...

Աուկուսթինովիզ

Աուկուսթինովիզ, Տոմպռովսքա Վալատիսլավա նկարչուհի։ Ծնած է 15 Մայիս 1901-ին ի Քրաքով։ Միջին դասընթացքը աւարտելէն յետոյ նկարչութեան կը հետեւի նախ առանձնաբար սորվելով եւ ապա անուանի նկարչուհի Մէխօֆֆէրօվայի դպրոցին մէջ։ 1925-ին նկարիչներու զովողութեան ...

Ասփիրին

Ասփիրինը, դեղերէն ամենաշատ գործածուողն է։ Յօդացաւեր, գլխացաւեր կամ բազմաթիւ այլ ցաւեր մեղմացնելու համար տրուած դեղագիրներու պատրաստութեան մէջ՝ դեղագործները ուրիշ ոեւէ դեղէ աւելի կը գործածեն ասփիրինը: Հաշուած են, օրական 42 միլիոն ասփիրինի դեղահատն ...

Hogwarts

Hogwarts School of Witchcraft and Wizardry, անգլիական վիպային եւ առասպելական կախարդութեան դպրոց մըն է, ուր անոր աշակերտները կըլլան 11-էն 18 տարեկան: Hogwarts-ը դպրոցական եւ հիմնական վայրն է Հէրի Փոթըրի վիպաշարին, գրուած՝ Ճոան Ռոուլինկի կողմէ: Ռոո ...

Ազգային "Յառաջ Գ. Կիւլպէնկեան" վարժարան

2002-2003 Հայկ Տէր Պետրոսեան 2003-2005 Սահակ Անտէքեան 2000-2002 Հրակ Սթամպուլեան 1941-1945 Գրիգոր Գուտուլեան 2005-էն մինչեւ այսօր Արմէն Թաշճեան 1995-1997 Յարութիւն Մանճեան 1963-1965 Սարգիս Զէյթլեան 1999-2000 Սարգիս Տէր Խաչատուրեան 1975-1994 Մովսէ ...

Ազգային Եղիշէ Մանուկեան Քոլէճ

Դպրոցը սկսած է գործել Մարտիկեան մանկապարտէզ - նախակրթարան անուան տակ, ունենալով վաթսուն աշակերտներ։ Սահակ Ա. Խապայեան Կաթողիկոսի օրով, 1930-ական թուականներուն, Անթիլիասի Կիլիկիոյ Կաթողիկոսարանին կից, շրջակայքի հայութեան զաւակներուն համար բացուած ...

Ազգային Լեւոն եւ Սոֆիա Յակոբեան Քոլէճ

25 Հոկտեմբեր 1964-ին տեղի ունեցաւ հանդիսաւոր բացումը Լեւոն եւ Սոֆիա Յակոբեան Քոլէճին: Պուրճ Համուտ տօնական բացառիկ օրուան մը երեւոյթը կը պարզէր։ Նոր Մարաշի շրջանը դրօշազարդարուած էր եւ քառանկիւն յաղթական կամարներ կանգնեցուած։

Արաս Հրատարակչութիւն

Պոլսոյ Պէյօղլու թաղամասին մէջ գտնուող "Հըտիվեալ Փալաս" կոչուող պատմական շէնքի գետնայարկը կը գտնուի "Արաս" հրատարակչատունը: 1993-ին Հրանդ Տինքի, Մկրտիչ Մարկոսեանի եւ Եդուարդ Թովմասեանի հիմնադրած "Արաս" հրատարակչատունը երկրի մէջ հայերէն եւ թրքերէն ...

Արմէն Տիգրանեանի Անուան Երաժշտական Դպրոց

1949-ին Երեւանի Շէնգաւիթ համայնքին մէջ բացուած է Սայեաթ-Նովայի անուան երաժշտական դպրոցի մասնաճիւղ, որ 1950-ին վերափոխուած է ինքնուրոյն դպրոցի եւ վերանուանուած է հայ մեծ երաժիշտ Արմէն Տիգրանեանի անունով։ Տնօրէնը եղած է Բաբգէն Սարգսեանը։ 1971-ին սկ ...

Արցախի Պետական Համալսարան

ԼՂՀ անկախութեան տարիներուն համալսարանը աննախադէպ կը զարգանայ արձանագրել։ 2008-2009 թուականներուն ուսումնական տարին իրականացուած է անցումը կրեդիտային համակարգի՝ ուսումնառութիւնը կազմակերպելով պոլոնիայի հռչակագիրի համաձայն, եռաստիճան համակարգով՝ բա ...

Գալուստ Կիւլպէնկեան Երկրորդական Վարժարան (Այնճար)

Գալուստ Կիւլպէնկեան Երկրորդական Վարժարանը, կրթական այս հաստատութիւնը ծնունդ կառնէ շարունակելու համար Ազգային "Յառաջ" նախակրթարանի առաքելութիւնը, որ 1965 թուականէն արդին կունենար իր երկրորդականի շրջանաւարտները եւ անհրաժեշտաբար կարիքը կունենար, առա ...

Դպրոցասէր Տիկնանց Վարժարան (Փարիզ)

Հիմնուած է 1879-ին, Կոստանդնուպոլսոյ մէջ հայ մտաւորական կանանց նախաձեռնութեամբ՝ Դպրոցասէր Տիկանց Ընկերութիւն անուան տակ եւ հանրութեան նիւթական օժանդակութեամբ՝ Արեւմտեան Հայաստանի հայաբնակ վայրերու վարժարաններուն համար ուսուցչուհիներ պատրաստելու ն ...

Երեւանի Ալեքսանտր Միասնիկեանի անուան թիւ 66 հիմնական դպրոց

Դպրոցը հիմնադրուած է 1950-ին որպէս տարածքի միակ միջնակարգ տասնամեայ դպրոց, որտեղ 1950-1951 ուսումնական տարուընէ սկսած իրենց ուսանած են մօտակայ եօթնամեայ դպրոցներու № 50, 31, 46 շրջանաւարտները։ Տնօրէն Իշխան Դարբինեանի օրօք՝ 1956-ին, դպրոցը անուանա ...

Եփրատ Գոլէճ

Եփրատ Գոլէճ, հիմնուած է 1878-ին Խարբերդի մէջ: 1852-ին Ամերիկացի Ճորճ Տընմօր Խարբերդի բարձունքը կը գնէ Քէշիշօղլուին խոնախը, ուր հետագային կը կառուցուին Եփրատ գոլէճի շէնքերը: Առաջին կրթական հաստատութիւնը կըլլայ Աստուածաբանական վարժարանը, որ կը հիմն ...

Թիֆլիսի Վանօ Սարաճիշվիլիի Անուան Պետական Երաժշտանոց

Թիֆլիսի Վանօ Սարաճիշվիլիի Անուան Պետական Երաժշտանոց, երաժշտական բարձրագոյն ուսումնական հաստատութիւն Վրաստանի մայրաքաղաքի Թբիլիսի մէջ։

Հայ Աւետարանական Կեդրոնական Բարձրագոյն Վարժարան

Հայ Աւետարանական Կեդրոնական Բարձրագոյն Վարժարան, կրթական հաստատութիւն մըն է՝ Պէյրութի Էշրեֆիէ շրջանը: Սկզբունքով այս վարժարանը հիմնադրուած է 16 Մայիս, 1922 թուականին Պէյրութի ապաստարանի բնակարաններէն մէկուն մէջ, Վերապատուելի Ենովք Հատիտեանի գլխաւ ...